„Hún snýst nú samt“

Þorsteinn Víglundsson segir samband launa og verðlags ekki vera einhvern áróður atvinnurekenda, heldur niðurstöðu endalausra rannsókna hagfræðinga – erlendra sem innlendra.

Auglýsing

Um sumar stað­reyndir er ekki lengur deilt. Jörðin er hnöttótt og snýst umhverfis sólu. Sá sem heldur öðru fram er ekki tek­inn alvar­lega. En ýmsar aðrar stað­reyndir eru umdeild­ar, en stað­reyndir engu að síð­ur. Of miklar launa­hækk­anir valda verð­bólgu. Á það hefur ítrekað verið sýnt fram á. Ótelj­andi rann­sóknir fræði­manna liggja fyrir á þessu sam­bandi launa­hækk­ana og verð­lags. Engu að síður hefur ný for­ysta verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar hafnað þessu sam­bandi. Kallar það „við­bjóðs­legan hræðslu­á­róð­ur“, „orð­ræðu spuna­meist­ara auð­valds­ins“, „marg­tuggna og örþreytta sögu­skoðun sem stand­ist ekki“.

Það er svo sem ekk­ert nýtt að það taki vís­inda­menn tals­verðan tíma að ná fram almennri við­ur­kenn­ingu á upp­götv­unum sínum og rann­sókn­um. Við töldum til að mynda lengi vel jörð­ina vera mið­punkt alheims­ins. Kópern­ikus og Galí­leó sýndu hins vegar fram á að jörðin snérist um sólu en ekki öfugt. Hin síð­ar­nefndi var þó þving­aður af páfa til að afneita þeim stað­hæf­ingum sínum opin­ber­lega en muldr­aði um leið í barm sér þessi frægu orð: „Hún snýst nú sam­t“. Ísak Newton rak svo smiðs­höggið á sól­miðju­kenn­ing­una með kenn­ingu sinni um þyngd­ar­lög­mál­ið. Engu að síður eru til skoð­ana­kann­anir sem sýna að um fjórð­ungur Banda­ríkja­manna trúi því að sólin snú­ist um jörðu. Raunar sýna kann­anir einnig að um 2% trúi því enn að jörðin sé flöt. Þó svo fjórð­ungur Banda­ríkja­manna trúi ekki sól­miðju­kenn­ing­unni er hún engu að síður marg­sönnuð stað­reynd. Sama hversu flöt jörðin kann að virð­ast okkur á yfir­borði hennar vitum við að hún er það ekki.

Verka­lýðs­hreyf­ingin er mjög mik­il­vægt afl. Sterk verka­lýðs­hreyf­ing á Norð­ur­lönd­unum er ein megin ástæða þess að jöfn­uður er þar mjög mik­ill í alþjóð­legum sam­an­burði og kaup­máttur sömu­leið­is. Í öllum þessum löndum er verka­lýðs­hreyf­ingin eitt valda­mesta hreyfi­afl sam­fé­lags­ins, líkt og hér á landi. Í þessum löndum átta for­ystu­menn verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar sig glögg­lega á ábyrgð sinni þegar kemur að efna­hags­legum stöð­ug­leika. Kaup­máttur verði best auk­inn jafnt og þétt yfir löng tíma­bil og ekki sé síður mik­il­vægt að vinnu­mark­að­ur­inn stuðli að stöð­ug­leika, lágri verð­bólgu og lágu vaxta­stigi. Þannig sé best unnið að hags­munum laun­þega, enda grefur verð­bólga undan kaup­mætti og kostn­að­inn af háu vaxta­stigi þekkjum við allt of vel.

Auglýsing

En svo er því ekki farið hér á landi. Ábyrgð­ar­leysi verka­lýðs­for­yst­unnar hér er algert. Marg­sönn­uðum efna­hags­legum stað­reyndum er hafnað með órök­studdum stað­hæf­ingum og ráð­ist að hverjum þeim sem and­mælir með fúk­yrðum og sví­virð­ing­um. Hvernig stendur á því að for­ysta verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar leyfir sér að hafna þeirri stað­reynd að launa­hækk­anir hafi áhrif á verð­bólgu, án þess að gera einu sinni minnstu til­raun til að færa sönnur fyrir máli sínu? Þetta sam­band launa og verð­lags er ekki ein­hver áróður atvinnu­rek­enda. Þetta er nið­ur­staða enda­lausra rann­sókna hag­fræð­inga, erlendra sem inn­lendra. Nor­ræn verka­lýðs­fé­lög draga ekki þessa stað­reynd í efa heldur þvert á móti hampa ábyrgð sinni í þessum efnum og semja ekki um launa­hækk­anir sem ógna verð­stöð­ug­leika. Þau vita sem er að laun­þegar bera á end­anum kostn­að­inn af ábyrgð­ar­leys­inu.

Það má auð­vitað líka velta fyrir sér hvers vegna sam­tök atvinnu­rek­enda tala um mik­il­vægi efna­hags­legs stöð­ug­leika en neita að ræða kostn­að­inn af krón­unni. Við borgum 200 millj­arða á ári fyrir hana. Flest fyr­ir­tæki sem það mega eru löngu búin að segja skilið við krón­una. Samt styðja helstu hags­muna­sam­tök í atvinnu­líf­inu það að almenn­ingur skuli áfram búa við þennan rán­dýra gjald­mið­il. Það er hins vegar efni í aðra grein.

Höf­undur er þing­maður Við­reisn­ar. 

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Eitt smit á Austurlandi í 3. bylgju – til álita kemur að slaka á aðgerðum á landsbyggðinni
„Í ljósi þess að mjög fá smit eru nú að greinast utan höfuðborgarsvæðisins þá kæmi til álita að mínu mati að beita minna takmarkandi aðgerðum á þeim svæðum,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Aðeins eitt smit greindist á Austurlandi í 3. bylgju.
Kjarninn 1. desember 2020
Sigríður Á. Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi dómsmálaráðherra.
Þeir sem brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að gegna trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings
Gagnsæi, samtök gegn spillingu, telja að þeir sem bera ábyrgð á því að brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að koma að frekari trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings.
Kjarninn 1. desember 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Dómsmálaráðherra: „Þessi niðurstaða veldur vissulega vonbrigðum“
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra ræddi niðurstöðu Landsréttarmálsins á ríkisstjórnarfundi og sagði hana í kjölfarið valda sér vonbrigðum. Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir bent á mjög alvarlega annmarka.
Kjarninn 1. desember 2020
Kjartan Briem nýr framkvæmdastjóri Isavia ANS
Isavia ANS ehf. er dótturfélag Isaiva ohf. og annast rekstur og uppbygginu flugleiðsöguþjónustu.
Kjarninn 1. desember 2020
Áfram munu fjöldamörk miðast við tíu manns - að minnsta kosti í viku í viðbót.
Óbreyttar sóttvarnaaðgerðir í viku í viðbót
Ákveðið hefur verið að framlengja gildandi sóttvarnaráðstafanir til 9. desember. Til stóð að gera tilslakanir en vegna þróunar faraldursins síðustu daga var ákveðið að halda gildandi aðgerðum áfram.
Kjarninn 1. desember 2020
„Í þrjú ár hafa þau þrjóskast við og tekið flokkshollustu og valdastóla fram yfir hagsmuni þjóðarinnar“
Píratar hafa sent frá sér yfirlýsingu vegna niðurstöðu yfirdeildar Mannréttindadómstóls Evrópu.
Kjarninn 1. desember 2020
Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Íslenska ríkið tapaði málinu fyrir yfirdeildinni
Yfirdeild Mannréttindadómstól Evrópu staðfesti í dag fyrri dóm réttarins í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 1. desember 2020
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Rithöfundaspjall: Sagnaheimur og „neðanmittisvesen“
Kjarninn 1. desember 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar