Dólgastjórnmál

Sverrir Mar Albertsson skrifar um dólga í stjórnmálum sem höfða, því miður, til alþýðu sem upplifir að stjórnmálaelítan hafi yfirgefið hana.

Auglýsing

Ungur gyð­ing­ur, Walter að nafni, skaust að kvöld­lagi 1933 á milli hverfa í Berlín til að heim­sækja frænd­fólk. Hann kom á áfanga­stað náfölur og skjálf­andi og hróp­aði upp að hann væri and­set­inn. Hann hafði á leið sinni skyndi­lega komið að fjölda­fundi nas­ista og í stað þess að forða sér hafði hann treyst á „arískt“ útlit sitt og tekið þátt í fund­in­um.

Fljót­lega var hann far­inn að syngja með og rétti út arm­inn og öskr­aði „sieg heil“ - og þá gerði hann sér grein fyrir því að hann var far­inn að hríf­ast af hug­mynda­fræði sem honum var vits­muna­lega and­styggi­leg og bein­línis beind­ist að honum sjálfum og hans hags­mun­um. Þetta kemur fram í frá­sögn hag­fræð­ings­ins Eyal Winter og er upp­rifjun af æskuminn­ingum föður hans.

Þegar við fjöllum um stjórn­mál förum við oft­ast í rök­ræðu og látum sem stjórn­mál ráð­ist af skyn­semi og stað­reynd­um. Dólga­stjórn­mál – sem nú njóta vax­andi fylgis víða um heim - láta hins vegar stað­reynd­ir, sið­ferði og rök­semdir lönd og leið og byggja á til­finn­ing­um.

Auglýsing

Rök vs. Til­finn­ingar

Sigur Bol­son­aro í for­seta­kosn­ingum í Bras­ilíu er nýjasta vís­bend­ingin um sig­ur­göngu dólganna í stjórn­málum heims­ins. Bol­son­aro er af sama meiði og Orbán í Ung­verja­landi, Putin í Rúss­landi og Trump í Banda­ríkj­unum og þeir eiga fjölda félaga. Þessir menn eru full­trúar nýrra tíma í stjórn­málum eða öllu heldur end­ur­vakn­ingar þjóð­ern­is­of­stopa og ofbeld­is­stjórn­mála.

Dólgarnir vaða uppi á grund­velli ein­faldrar hug­mynda­fræði og í skjóli þess að hefð­bundnir borg­ara­legir flokkar - bæði til hægri og vinstri - eru hug­mynda­fræði­leg þrota­bú. Innan hefð­bundnu flokk­anna situr fólk í eigin berg­máls­helli og sann­færir hvert annað um hversu gáfað það sé og hversu rétt­mætar og sið­legar hug­myndir þau hafa og hversu miklum árangri þau hafa náð. Á meðan halda dólgarnir fjölda­fundi með fólki og selja þeim hug­myndir og afla sér fylg­is. „Sið­legu“ stjórn­mála­menn­irnir tala ekki við fólk – heldur til fólks.

Dólga­stjórn­málin byggja á hug­mynda­fræði sem nær flugi – auð­meltri og gríp­andi. Því miður virð­ast þessar hug­myndir oftar byggja á nei­kvæðum gildum en jákvæð­um. Ótti og hatur eru þannig grunnur dólga­stjórn­mála en jafn­framt segj­ast dólgarnir hafa lausnir sem eru ein­faldar og skil­virk­ar.

„Make Amer­ica great aga­in“ er dæmi­gert slag­orð sem kveikir í fólki – snertir alla til­finn­inga­flet­ina. Brexit er annað dæmi þar sem kosn­inga­bar­áttan var á milli þjóð­ern­isstolts ann­ars vegar og rök­semda og stað­reynda hins veg­ar. Þjóð­ern­isstoltið vann. Vanda­málin eru Evr­ópu­sam­band­ið, klíkur og flótta­menn og stjórn­mála­el­ít­an. Lausnin – Bret­land fyrir Breta.

Óvin­irnir eru um allt – það þarf bara að velja. Inn­flytj­end­ur, flótta­menn, hommar, glæpa­menn, gyð­ing­ar, múslimar og stjórn­mála­menn. Það fer eftir aðstæðum á hverjum stað hverjir verða skot­mörk­in. Stór­karla­legar yfir­lýs­ingar selja líka. Byggjum veggi og múra, eyðum frum­skóg­inum og gerum landið okkar æðis­legt. Drepum glæpa­menn­ina og lokum „spilltu fjöl­miðl­un­um“.

Á meðan beita hefð­bundnu flokk­arnir fyrir sig rökum og töl­fræði og línu­rit­um. Þegar rök og til­finn­ingar keppa um athygli fólks vinna til­finn­ing­arnar næstum alltaf. Til­finn­ingar sem tengj­ast ótta um afkomu og von um fram­tíð eru sterkar og á þeim er hamr­að. Til­finn­ingar sem tengj­ast þjóð­erni og þar sem á ein­hvern hátt er reynt að upp­hefja suma á kostnað ann­arra skora feitt hjá sem upp­hafðir eru.

Dólgarnir hafa því miður oft nokkuð til síns máls. Þeir höfða til alþýð­unnar – verka­fólks og milli­stétt­ar. Fólks sem upp­lifir að „stjórn­mál­el­ít­an“ hafi yfir­gefið það. Alþýðu­fólk stendur frammi fyrir vanda­málum og ótt­ast fram­tíð­ina.

Stjórn­mála­fólk er frekar leið­in­legt fólk!

Störf þess eru í hættu vegna alþjóða- og tækni­væð­ingar og fólk hræð­ist að inn­flytj­endur taki störfin sem eftir verða – í skjóli frjálsrar farar launa­fólks. Afkoma fólks hefur versnað síð­ustu ár á meðan hinir ofur­ríku lifa í nán­ast ólýs­an­legum lystisemdum og öll auð­æfin eru að safn­ast á fárra hendur - allt saman vel falið í skatta­skjólum og leiðin þangað greið með „frjálsum fjár­magns­flutn­ing­um“.

Stjórn­mála­el­ítan – þessi mark­hópur hat­urs sem vel gengur að merkja sem skot­skífu – er mjög sam­leitur hóp­ur. Fólkið hefur sams konar mennt­un, umgengst sama fólk­ið, les sömu bækur og fræði­greinar og horfir á sama efni í fjöl­miðl­um. Þessi hópur sem hefur tekið að sér að stjórna sam­fé­lag­inu – lifir mjög ein­angr­uðu lífi og ágrein­ingur er einna helst í kringum kosn­ing­ar.

Flestir stjórn­mála­menn af hinum „hefð­bundna merg“ eru frekar leið­in­legt fólk. Það heldur yfir manni langar og leið­in­legar ræður stút­fullar af alls kyns stað­reyndum og vitnar í skýrslur og rýni­hópa máli sínu til stuðn­ings. En að það veki hjá manni von um betra sam­fé­lag er fjarri lagi.

Það má vera að það hafi mikið til síns máls – en það skiptir samt engu. Ein­hvern tíma voru skilti við þjóð­vegi ein­hvers staðar í heim­inum sem sögðu „það getur vel verið að þú sért í rétti – en þú ert samt dauð­ur­“.  

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri AFLs starfs­greina­sam­bands.

Drónaárás í Sádí-Arabíu ýtir olíuverðinu upp á við
Aldrei í sögunni hefur olíuverð hækkað jafnt mikið á jafn skömmum tíma, eins og gerðist í kjölfar drónaárásar á olíuframleiðslusvæði Aramco í Sádí-Arabíu.
Kjarninn 16. september 2019
Segir ríkislögreglustjóra bera skyldu til að tilkynna um spillingu
Verðandi formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar segir að Haraldur Johannessen eigi að tilkynna um spillingu sem hann viti af. Í viðtali í gær lét hann í það skína að slík væri til staðar.
Kjarninn 15. september 2019
Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Guðmundur Kristjánsson er stærsti eigandi Útgerðarfélags Reykjavíkur sem er stærsti eigandi Brim.
Útgerðarfélag Reykjavíkur hagnaðist um 1,5 milljarð í fyrra
Stærsti eigandi Brim, sem hét áður HB Grandi, bókfærði eignarhlut sinn í félaginu á rúmlega 15 prósent hærra verði en skráð markaðsverð hlutarins var á reikningsskiladegi. Eignir Brim voru metnar á um 60 milljarða króna um síðustu áramót.
Kjarninn 15. september 2019
Eiríkur Ragnarsson
RÚV á kannski heima á auglýsingamarkaði eftir allt saman
Kjarninn 15. september 2019
Vinningstillaga Henning Larsen arkitektastofunnar að því hvernig Vinge ætti að líta út. Veruleikinn í dag er allt annar.
Danska skýjaborgin Vinge
Það er ekki nóg að fá háleitar hugmyndir, það þarf líka einhvern til að framkvæma þær. Þessu hafa bæjaryfirvöld í Frederikssund á Sjálandi fengið að kynnast, þar sem draumsýn hefur breyst í hálfgerða martröð.
Kjarninn 15. september 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar