Mætti minnka losun Íslands um 50% á 10 árum?

Andri Snær Magnason rithöfundur segir að miðað við núver­andi tækni þá blasi við að á næstu árum ætti að vera hægt að minnka losun Íslands að minnsta kosti um helming. Það væri alls ekki dýrt – heldur yrði þvert á móti af því mik­ill hag­ur.

Auglýsing

Það er óhætt að segja að þeir sem fyglj­ast með fréttum af lofts­lags­málum séu fljótir að þróa með sér sam­visku­bit og jafn­vel sjálfs­hatur eins og margir upp­lifðu þegar þeir sáu þessa frétt. Ég lifi sjálfur í þess­ari þver­sögn, flýg til útlanda oft á ári vegna útgáfu verka minna og held fyr­ir­lestra sem fjalla meðal ann­ars um bráðnun jökla og fram­tíð jarð­ar. Það er erfitt að sjá ein­hverjar raun­veru­legar breyt­ingar eiga sér stað, fram­farir eða von­ar­glætur og sífellt koma fram alvar­legri afleið­ingar og ógn­vekj­andi spár. 

Það getur verið erfitt að fóta sig í þessum lofts­lags­fræðum og lofts­lags­fræð­ingar virð­ast ekki hafa bein­línis fengið skáld­gáfu í vöggu­gjöf þegar sviðs­mynd­ir IPCC heita SSP1 og SSP2 og línu­ritin segja manni að eitt­hvað sé án LULUCF. Maður hrökkl­ast auð­veld­lega burt og lætur sér­fræð­ingum eftir að ræða þetta, miðla og skilja.

Það verður ekki auðvelt verkefni að draga úr losun, ef fram heldur sem horfir.

Auglýsing

Mark­miðin sem eru sett fram í nýj­ustu skýrslu vís­inda­nefndar sam­ein­uðu þjóð­anna virð­ast nán­ast fárán­leg og ófram­kvæm­an­leg. Sam­kvæmt henni á mann­kynið hafa hætt losun á CO2 árið 2050 og eftir þann tíma á jákvæð bind­ing CO2 að verða smám saman jafn mikil og los­unin er núna. Sem­sagt, við eigum að binda meira en við los­um, við eigum að spóla til baka öllum okkar hring­veg­um, utan­lands­ferðum og rúntum ung­lings­ár­anna. Vand­inn er sá að ef við náum ekki þessum mark­miðum mun mann­kynið og jörðin öll ganga gegnum langan lista af hörm­ung­um, súrnun sjáv­ar, þurrka, upp­skeru­brest, skóg­ar­elda, eyði­merku­mynd­un, flótta­manna­straum o.s.frv...

Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda, eftir geirum.

Á kvöldi sem ég stóð fyrir í Hann­es­ar­holti var fjallað um tím­ann og lofts­lag­ið, með áherslu á von­ina. Það er að segja, að leita að lausn­um. Við þurfum sem­sagt að binda meira en við los­um. Það er nán­ast fárán­leg til­hugsun eins og staðan er í dag. En ef við horfum á losun Íslands þá er hún nærri fimm millj­ónum tonna af CO2 árlega. 

En er svo fárán­legt að koma Íslandi nærri núlli í losun á CO2? Ef við lítum nánar á töl­urnar þá losar bíla­um­ferð c.a milljón tonn árlega hér­lend­is. Það er nú þegar komin fram tækni til að raf­bíla­væða sam­göngu­flot­ann og eftir 15 ár verður fyr­ir­bærið bens­ín­stöð álíka fram­andi fyr­ir­bæri og sjoppa eða víd­eó­leiga. 

Ef við lítum síðan enn nánar á töl­urnar má sjá að álverin þrjú, Alcoa, Rio Tinto og Cent­ury losa álíka mikið og bíla­flot­inn og flugið til sam­ans og nú er komin fram tækni til að koma þeirri losun niður í núll.

Losun. Iðnaður og flug.

Í Hann­es­ar­holti var Dr. Sandra Snæ­björns­dóttir með erindi en hún hefur verið hluti af Car­bFix teym­inu uppi á Hell­is­heiði. Þau hafa staðið fyrir til­rauna­verk­efni sem hefur tek­ist framar vonum og nú eru þau farin að binda um 10.000 tonn árlega af losun Hell­is­heið­ar­virkj­unar og megnið af brenni­steins­vetn­inu sem verk­smiðjan los­aði. Aðferðin er til­tölu­lega ein­föld, í raun­inni er hér um að ræða hálf­gert Soda Str­eam. CO2 er blandað við vatn og sóda­vatn­inu er dælt ofan í jörð­ina og þar verða efna­hvörf þar sem loft­teg­undin breyt­ist í silf­ur­berg en með brenni­stein­inum verður til glópa­gull.

Nú hafa þau gefið út vís­inda­grein þar sem kostn­aður við að losna við hvert tonn af CO2 er c.a 25 doll­arar tonnið. Þetta verð mið­ast við tækni sem er rétt að kom­ast af þró­un­ar­stigi og er í eðli sínu alls ekki flókin þannig að verðið ætti þess vegna að geta fallið enn­þá. Tæknin felur ekki í sér flókin auka­efni heldur er ein­fald­lega verið að vinna með nátt­úru­legum ferl­um.

Álverin og kís­il­verin á Íslandi losa um 1.8 milljón tonn á ári og eru þannig langstærsti ein­staki meng­un­ar­valdur á Ísland­i. Þannig að ef Car­bFix virkar, ætti að vera hægt að minnka losun frá Íslandi, sem nemur öllu flugi og allri bíla­um­ferð með því að koma böndum á álver­in.

Sam­tals, miðað við núver­andi tækni blasir við að á næstu árum ætti að vera hægt að minnka losun Íslands um að minnsta kosti 50% og það væri alls ekki dýrt, heldur þvert á móti, af því yrði mik­ill hag­ur.

Tonnið á áli er á heims­mark­aði um 2000 doll­arar tonn­ið. Þannig að kostn­aður við að binda CO2 frá álver­unum ætti ekki að vera meiri en 4 - 5 millj­arðar árlega -eða c.a 1-2% af álverð­i. Það er minna en með­al­sveifla á álverði milli mán­aða. Ef heims­mark­að­ur­inn er ekki til­bú­inn að greiða 1% hærra verð frá verk­smiðju sem er án CO2 los­unar - þá yrði það ein­fald­lega til merkis um að mark­að­ur­inn væri ónýtt kerfi.

Ég tek auð­vitað ekki ábyrgð á nýrri tækni en þetta er kjörið efni fyrir fjöl­miðla að fylgja eft­ir. Hér­lendis eru ungir vís­inda­menn og konur geta og kunna að leysa þetta vanda­mál. Ef tæknin er talin örugg og öll aðstaða er fyrir hendi er ekki eftir neinu að bíða. Þá er heldur engin ástæða til að bíða eftir mark­aðn­um, ef þetta ger­ist ekki nógu hratt má setja skatt eða lög. 

Síðan má fljúga sjaldnar og betur og kolefn­is­jafna flugið sitt með því að styrkja sjóði eins og Auð­lind sem stuðlar að end­ur­heimt vot­lendis og Yrkju en gegnum hann hafa grunn­skóla­börn bundið tug­þús­undir tonna af CO2 á síð­ustu þrjá­tíu árum.

Og þegar það er komið þarf að taka á land­bún­aðn­um, skip­un­um, mat­ar­venj­um, neyslu og úrgangi. Þannig að ef við horfum bara á Ísland, þá er full ástæða til bjart­sýni um að hægt verði að ná tals­verðum hluta af þessum mark­mið­u­m. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Atli Viðar Thorstensen
Hamfarasprengingar í Beirút
Kjarninn 8. ágúst 2020
Nýir íbúðareigendur velja nú frekar að taka lán hjá bönkum en lífeyrissjóðum.
Eðlisbreyting á húsnæðislánamarkaði – Lántakendur flýja lífeyrissjóðina
Í fyrsta sinn síðan að Seðlabanki Íslands hóf að halda utan um útlán lífeyrissjóða greiddu sjóðsfélagar upp meira af lánum en þeir tóku. Á sama tíma hafa útlán viðskiptabanka til húsnæðiskaupa stóraukist. Ástæðan: þeir bjóða nú upp á mun lægri vexti.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar