Herinn sem læddist aftur til Íslands

Andrés Ingi Jónsson þingmaður Vinstri grænna fjallar um viðveru Bandaríkjahers á Íslandi og hvernig hann hafi komið til baka án nokkurrar umræðu fyrir þremur árum síðan.

Auglýsing

Her­stöð­inni í Kefla­vík var lokað við mikla við­höfn þann 30. sept­em­ber 2006. Þar með lauk 55 ára fastri við­veru Banda­ríkja­hers á Kefla­vík­ur­velli. Hluta aðstöð­unnar var haldið við innan sér­staks örygg­is­svæði, m.a. til að liðs­menn Atl­ants­hafs­banda­lags­ins gætu sinnt „loft­rým­is­gæslu“ sem hefur verið ski­plögð þrisvar á ári, 2-3 vikur í senn. Nú er hins vegar komið í ljós að umsvifin eru miklu meiri. Erlent her­lið hefur haft var­an­lega við­veru á örygg­is­svæð­inu á Kefla­vík­ur­velli síð­ustu þrjú ár. Frá þessu var ekki sagt fyrr en í svari utan­rík­is­ráð­herra við fyr­ir­spurn sem ég lagði fram nú í haust.

Á síð­ustu árum hafa af og til birst fréttir af auknum við­bún­aði Nató á Kefla­vík­ur­velli. Til­efnið hefur verið sagt vera aukin umsvif rúss­neska norð­ur­flot­ans umhverfis Ísland. Síð­ustu þrír utan­rík­is­ráð­herrar hafa allir sagt það sama: Þetta er ekki var­an­leg við­vera. Annað er komið í ljós!

Skýr­ustu upp­lýs­ingar íslenskra þing­manna um þessa þróun bár­ust lengst af frá banda­rískum stjórn­völd­um, frekar en þeim íslensku.

Auglýsing

Þannig varð 21 millj­óna doll­ara fjár­veit­ing til banda­ríska sjó­hers­ins vegna end­ur­bóta á varn­ar­mann­virkjum á Kefla­vík­ur­velli til­efni til sér­stakrar umræðu á Alþingi í febr­úar 2016. Þá fór Gunnar Bragi Sveins­son utan­rík­is­ráð­herra yfir þró­un­ina og sagði að árið 2014 hefðu kaf­báta­leit­ar­flug­vélar hafi verið hér á landi sam­tals í þrjár vik­ur, en að árið 2015 hafi þær verið hér sam­tals fjórum sinnum á mis­mun­andi tímum – en hversu lengi kom ekki fram í máli ráð­herr­ans. Hann ítrek­aði að þessi aukna við­vera væri vel innan ramma varn­ar­samn­ings­ins og sagði jafn­framt: „Engin beiðni hefur borist frá banda­rískum stjórn­völdum um stað­bundna við­veru her­liðs á Kefla­vík­ur­flug­velli og engar við­ræður hafa átt sér stað um neitt slíkt.“ Til að ekk­ert færi á milli mála hnykkti Gunnar Bragi á því: „Ég vil hins vegar árétta enn á ný að engar við­ræður eiga sér stað um við­var­andi veru erlends her­liðs á Ísland­i.“

Þegar Gunnar Bragi sagði engar við­ræður hafa átt sér stað um við­var­andi veru erlends her­liðs hafði erlent her­lið verið á Kefla­vík­ur­velli upp á hvern ein­asta dag í hálft ár.

Herstöðin á Keflavíkurvelli lokaði við mikla viðhöfn 30. september 2006. Þegar föst viðvera erlends herliðs hófst þar aftur tæpum áratug síðar gerðist það í kyrrþey.

Lilja Dögg Alfreðs­dótt­ir, eft­ir­maður Gunn­ars Braga í utan­rík­is­ráðu­neyt­inu, tók í sama streng þegar hún und­ir­rit­aði yfir­lýs­ingu um varn­ar­sam­starf við Banda­ríkin í júní 2016. Þá sagði hún: „Það er einkum hin tíma­bundna við­vera Banda­ríkja­hers hér á landi, sem hefur verið að þró­ast und­an­farin ár og er stigs­breyt­ing á okkar sam­starfi, sem við viljum form­festa með þessum hætti, enda er gegn­sæi afar mik­il­vægt í sam­skiptum ríkj­anna.

Þegar Lilja tal­aði um tíma­bundna við­veru Banda­ríkja­hers hafði erlent her­lið verið á Kefla­vík­ur­velli upp á hvern ein­asta dag í eitt og hálft ár.

Þriðji utan­rík­is­ráð­herrann, Guð­laugur Þór Þórð­ar­son, hélt enn fram því sama og for­verar hans í skýrslu sinni um utan­rík­is- og alþjóða­mál í apríl 2018: „Í fram­haldi af sam­eig­in­legri yfir­lýs­ingu Íslands og Banda­ríkj­anna 2016 var á síð­asta ári gengið frá sam­komu­lagi milli land­anna um fyr­ir­komu­lag á varn­ar­fram­kvæmdum á Kefla­vík­ur­flug­velli. Til­gangur fram­kvæmd­anna er að styðja við tíma­bundna við­veru erlends liðsafla á Íslandi og sinna nauð­syn­legu við­haldi á flug­brautum og örygg­is­svæði Kefla­vík­ur­flug­vall­ar.“

Þegar skýrslan kom út hafði erlent her­lið verið á Kefla­vík­ur­velli upp á hvern ein­asta dag í tvö og hálft ár.

Á síð­asta ári voru að með­al­tali 50 her­menn á Kefla­vík­ur­flug­velli hvern dag, enn fleiri þegar „loft­rým­is­gæsla“ var í gangi. Hvað er hægt að kalla það annað en var­an­lega við­veru? Hvað heitir það annað en her­stöð?

Um þessar mundir er þess minnst að hund­rað ár eru liðin frá því að Ísland varð full­valda. Hversu full­valda erum við ef erlend ríki geta opnað hérna her­stöð með var­an­legri við­veru án umræðu? Er fram­sal full­veldis í gegnum varn­ar­samn­ing­inn og aðild­ina að Nató virki­lega svo mikið að ekki þarf að ræða fyrir opnum tjöldum þá ákvörðun að hefja var­an­lega við­veru her­liðs?

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
450 afbrigði greinst á landamærunum – aðeins þrettán innanlands
Aðgerðir á landamærum Íslands hafa borið mikinn árangur og því er ekki ástæða til að loka þeim líkt og margar nágrannaþjóðir okkar eru að gera þessa dagana. Vel kemur til greina að aflétta aðgerðum innanlands á næstunni.
Kjarninn 28. janúar 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra.
Segir dæmin sem þingmaður nefnir um spillingu „heldur léttvæg“
Formaður Samfylkingarinnar og fjármála- og efnahagsráðherra voru ekki sammála á þingi í dag um hvaða mál kalla ætti spillingarmál.
Kjarninn 28. janúar 2021
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Lögregla rannsakar hvort skotið hafi verið á bíl Dags B. Eggertssonar
Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu rannsakar nú hvort skotvopn hafi verið notað er skemmdir voru unnar á bifreið sem er í eigu Dags B. Eggertssonar borgarstjóra og fjölskyldu hans. Málið er litið alvarlegum augum.
Kjarninn 28. janúar 2021
Erfiðara virðist að brjóta glerþakið í betur launuðum störfum
Konur fá 14 prósent lægri laun en karlar
Óleiðréttur launamunur kynjanna jókst lítillega árið 2019. Hann er meiri í ýmsum betur launuðum starfsstéttum og atvinnugreinum, til að mynda fá konur í fjármála-og vátryggingastarfsemi þriðjungi lægri laun en karlar.
Kjarninn 28. janúar 2021
Gylfi Zoega
Hugleiðingar um einkavæðingu viðskiptabanka
Kjarninn 28. janúar 2021
Segir Sjálfstæðisflokk vera með yfirbragð flokks sem vill ekki að Ísland breytist
Fyrrverandi aðstoðarmaður Bjarna Benediktssonar og miðstjórnarmaður í flokknum segir hann hafa á sér yfirbragð þess sem vilji ekki að íslenskt samfélag breytist. Skipti flokkurinn ekki um kúrs muni hann „daga uppi og verða að steini“.
Kjarninn 28. janúar 2021
Á meðal þeirra mála þar sem grunur er um spillingu sem ásakanir eru um að teygi sig inn í stjórnsýslu landsins, er Samherjamálið svokallaða. Fjöldi manns mótmælti vegna þess í nóvember 2019.
Ísland fellur á spillingarlista og er í 17. sæti – Enn og aftur spilltast allra Norðurlanda
Ísland er spilltasta ríki Norðurlandanna samkvæmt nýrri úttekt Transparency International. Ákveðið bakslag hefur átt sér stað í baráttunni gegn spillingu hér á landi en Ísland hefur hrapað niður úr 1. sæti árið 2006 í 17. sæti árið 2020.
Kjarninn 28. janúar 2021
Smitum hefur fækkað mikið síðustu daga.
Smit á einni viku ekki færri síðan í júlí
Á sjö dögum hafa þrettán greinst með kórónuveiruna innanlands. Undanfarna sex daga hafa allir verið í sóttkví við greiningu. Á þeim 333 dögum sem liðnir eru frá því fyrsta tilfelli COVID-19 var greint á Íslandi hafa 78 dagar reynst smitlausir.
Kjarninn 27. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar