Ríkisstjórnin er óskýr

Kristján Þórður Snæbjarnarson, formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, spyr hver útspil ríkisstjórnarinnar í tengslum við kjarasamninga verða raunverulega. Hann telur að því þurfi að svara.

Auglýsing

Vand­inn á hús­næð­is­mark­aði er mik­ill. Sífellt er erf­ið­ara að kaupa fast­eignir sökum hárrar greiðslu­byrði lána. Vextir eru alltof háir og fast­eigna­verð hækkar sífellt.

Nýjar til­lögur starfs­hóps um aðgerðir í hús­næð­is­málum eru um margt mjög jákvæð­ar. En er ástæða til bjart­sýni um að eitt­hvað verði gert í hús­næð­is­málum í til­efni kjara­samn­inga?

Óljós staða á leigu­mark­aði

Í til­lög­unum er leit­ast við að horfa heild­stætt á stöð­una. Meðal ann­ars er fjallað um mögu­legar leiðir til að fjár­magna bygg­ingu almennra leigu­í­búða. Þetta er einn mik­il­væg­asti kafli til­lagn­anna. Bjarg, leigu­fé­lag í eigu ASÍ og BSRB, er í far­ar­broddi við bygg­ingu hag­stæðra leigu­í­búða fyrir tekju­lægsta hóp­inn í land­inu. Sömu sam­tök eiga einnig annað leigu­fé­lag, fyrir tekju­lágt fólk, sem kall­ast Blær. Það hefur ekki getað hafið starf­semi. Of erf­ið­lega hefur gengið að fjár­magna félagið á við­ráð­an­legum kjör­um. Nið­ur­staða starfs­hóps­ins er að ekki skulið tekið á þessu vanda­máli heldur er vísað til kjara­við­ræðna með þá fjár­mögn­un.Það er því nið­ur­staða starfs­hóps­ins að rík­is­valdið komi ekki að fjár­mögnun Blæs. Sam­tök atvinnu­lífs­ins hafa heldur ekki tekið jákvætt í fjár­mögnun á rekstr­in­um. Staða Blæs er því væg­ast sagt óskýr.

Auglýsing

Mikið í húfi

Af þess­ari ástæðu, og fleirum, er spurn­ingin áleit­in: Stendur í raun og veru til, af hálfu rík­is­stjórn­ar­inn­ar, að bæta hús­næð­is­mark­að­inn? Það er mikið í húfi. Fyrir fólk sem er á leigu­mark­aði er örugg­ari leigu­mark­aður grunn­for­senda bættra kjara. Áætla má að um 17% full­orð­inna ein­stak­linga sé á leigu­mark­aði og að um sé að ræða um 35.000 heim­ili. Varnir sem þessir ein­stak­lingar hafa til að verj­ast leigu­okri er litlar í dag. Yfir­leitt stendur ein­göngu til boða leiga til skamms tíma. Algengt er að samn­ings­tím­inn sé eitt til tvö ár í lengri leigu­samn­ing­um. Það er aug­ljóst að slíkur leigu­tími veitir sama sem ekk­ert hús­næð­is­ör­yggi. Leiðin til að laga þetta felst m.a. í því að koma á fót leigu­fé­lögum eins og Blæ.

Engin vilja­yf­ir­lýs­ing

Til­lögur starfs­hóps­ins snerta á flestum þeirra atriða sem máli skipta á hús­næð­is­mark­aði. Veik­leik­arnir blasa hins vegar við. Ein­ungis er um að ræða­til­lögur starfs­hóps. Ekk­ert kemur fram um það hvað stjórn­völd, rík­is­stjórn­in, hyggst fram­kvæma af þessum til­lögum í tengslum við gerð kjara­samn­inga. Það kemur hvergi fram vilja­yf­ir­lýs­ing um eitt eða neitt. Það er ekki búið að fjár­magna þá þætti sem máli skipta. Það er aug­ljóst að ef þetta á að telj­ast inn­legg í kjara­við­ræður þá þarf rík­is­stjórnin að segja með skýrum hætti hvaða til­lögur hún telur raun­hæft að fram­kvæma.

Talað í allar áttir

Þetta er óút­kljáð. Sama gildir raunar um önnur mál sem snúa að rík­is­stjórn­inni. Í skatta­málum talar rík­is­stjórnin í allar átt­ir. Óljóst er hvort full­trúar hennar geta sæst á grund­vall­ar­kröfur um lækkun skatt­byrði milli- og lág­tekju­hópa, sér­stak­lega þess síðar nefnda. Full­trúar rík­is­stjórn­ar­innar hafa fremur talað fyrir því að ein­falda skatt­kerf­ið. Það þýðir hins vegar bara eitt: Lækkun skatta á ofur­laun og stór­eigna­fólk.

Það er því von að spurt sé: Hver verða raun­veru­lega útspil rík­is­stjórn­ar­innar í tengslum við kjara­samn­inga? Þessu þarf að svara.

Höf­undur er for­maður Raf­iðn­að­ar­sam­bands Íslands og 2. vara­for­seti Alþýðu­sam­bands Íslands.

FEB: Sú óréttláta skerðing sem viðgengst í dag stuðlar að fátækt meðal eldri borgara
Félag eldri borgara fagnar kröfu stéttarfélaga og sambanda innan ASÍ um að stigið verði ákveðið skref til lækkunar á skerðingu almannatrygginga úr 45 prósent í 30 prósent vegna lífeyris frá lífeyrissjóðum.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Segir það hafa legið fyrir að ríkisstjórnin myndi ekki setja á hátekjuskatt
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir að skattkerfisbreytingar ríkisstjórnarinnar hafi verið kynntar og að það hafi jafnframt legið fyrir, frá því að núverandi ríkisstjórn var mynduð, að hún væri ekki að „fara í hátekjuskatt“.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Stál í stál - Líkur á verkföllum hafa aukist
Útspili stjórnvalda í kjaraviðræðunum var illa tekið hjá verkalýðshreyfingunni. Eru verkföll í kortunum?
Kjarninn 20. febrúar 2019
Bakkavararbræður vilja rannsókn á Klakka
Lýstar kröfur í nauðasamningum Exista námu upphaflega tæplega 300 milljörðum króna og aðeins hluti þeirra hefur fengist greiddur.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Hvalveiðar heimilaðar næstu fimm árin
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, studdist við ráðgjöf Hafró.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Forseti ASÍ: Dagur „vonbrigða“ sem liðkar ekki fyrir kjarasamningum
Forseti ASÍ segir útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum ekki til þess fallið að liðka fyrir kjarasamningum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Útspil stjórnvalda - Vilja minnka skattbyrði á lágtekjufólk
Verkalýðshreyfingin er ósátt við útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Ríkisstjórnin kynnti nýtt skattþrep fyrir lægstu tekjurnar
Í tillögum um breytingar á skattkerfinu sem ríkisstjórnin kynnti aðilum vinnumarkaðarins í morgun voru lagðar til jafnar skattalækkanir upp á nokkur þúsund krónur á mánuði á alla einstaklinga með tekjur upp að 900 þúsund krónum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar