Styttri vinnutími eða sveigjanlegri?

Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, fjallar um styttingu vinnuvikunnar í aðsendri grein.

Auglýsing

Þegar rætt er um stytt­ingu vinnu­vik­unnar er hug­myndum um sveigj­an­legan vinnu­tíma gjarnan stillt upp sem ein­hvers­konar and­svari. Með því er litið fram hjá því að stytt­ing vinnu­vik­unnar hefur það meðal ann­ars að mark­miði að búa til skýran ramma um sveigj­an­leika vinnu­tím­ans.

Eitt af meg­in­mark­mið­unum með kröf­unni um stytt­ingu vinnu­vik­unnar er að minnka streitu og gera starfs­fólki kleift að sam­þætta betur vinnu og einka­líf. Rann­sóknir sýna fram á að eftir því sem fólki gengur betur að sam­þætta fjöl­skyldu­lífið og vinn­una því sátt­ara er það við líf sitt. Það hefur því bein jákvæð áhrif á and­lega og lík­am­lega heilsu.

Í raun ætti að vera sjálf­sagt á flestum vinnu­stöðum að bjóða upp á sveigj­an­legan vinnu­tíma. Það er ein­fald­lega liður í góðri stjórnun og eitt af því sem hefur mikil áhrif á líðan starfs­manna. Í dag búa fjöl­margir við slíkan sveigj­an­leika en á sama tíma verður til ákveðin mis­skipt­ing. Bent hefur verið á að störfin okkar eru ólík, í sumum er kraf­ist mik­illar við­veru á vinnu­stað á meðan starfs­menn í öðrum störf­um, jafn­vel inni á sama vinnu­stað, geta notið meiri sveigj­an­leika. Almennt er það þannig að þeir sem eru með menntun njóta meiri sveigj­an­leika og karlar njóta meiri sveigj­an­leika á sínum vinnu­stöðum en kon­ur.

Auglýsing

Þetta má mæla með ýmis­konar rann­sóknum en í raun er þetta aug­ljóst. Starfs­fólk grunn­skóla og leik­skóla sér til dæmis vel að þegar for­eldrum er boðið í heim­sókn í skól­ana er áber­andi að ein­stæðir for­eldr­ar, for­eldrar á lágum launum og for­eldrar af erlendum upp­runa hafa sjaldn­ast tæki­færi til að taka þátt þar sem þeir geta ekki kom­ist úr vinnu. Þetta er eitt dæmi af mörgum hvernig mis­skipt­ingin birt­ist okkur og rann­sókn­ar­efni hvaða áhrif hún hefur á for­eldra sem börn.

Tvö­falt lengur að vinna upp skreppið

Hug­myndin um sveigj­an­leika í vinnu­tíma er ekki ný af nál­inni. Nýj­ustu rann­sóknir sýna að auk­inn sveigj­an­leiki hafi almennt í för með sér að mörkin milli vinnu og heim­ilis verði sífellt óskýr­ari vegna þess að fólk er í auknum mæli að vinna heima og þarf að skreppa til að sinna fjöl­skyldu­er­indum á vinnu­tíma.

Þannig eyða þeir sem skreppa á vinnu­tíma að jafn­aði tvö­falt lengri tíma en þeir not­uðu til að skreppa í að vinna upp það sem á vant­ar. Þetta leiðir til auk­innar streitu fyrir bæði ein­stak­ling­inn og heim­il­ið. Þátt­tak­endur í til­rauna­verk­efnum hjá rík­inu og Reykja­vík­ur­borg hafa sér­stak­lega nefnt hversu mik­ill léttir það hefur verið að ekki þurfi að nota kvöld eða helgar til að vinna upp glat­aðar vinnu­stundir eftir að hafa þurft að skreppa. Að sama skapi upp­lifa stjórn­endur að skreppið heyri sög­unni til og starfs­menn nái að afkasta það sama á styttri vinnu­tíma.

Staða ein­stæðra for­eldra í tengslum við sam­ræm­ingu fjöl­skyldu og vinnu hefur einnig lítið verið skoðuð hér á landi. Ein­stæðir for­eldrar eiga erf­ið­ast með að ná endum saman og eru lík­legri til að vera á leigu­mark­aði en allir aðrir hóp­ar. Til að reyna að draga úr streitu og álagi eru þeir lík­legri til að láta heim­il­is­störfin sitja á hak­an­um, sinna síður tíma­frekum tóm­stundum barna sinna og gefa sér lít­inn sem engan tíma fyrir sig sjálf. Stytt­ing vinnu­vik­unnar myndi án efa gagn­ast ein­stæðum for­eldrum betur en sveigj­an­legur vinnu­tími.

Sveigj­an­leiki í vinnu­tíma er á for­sendum atvinnu­rek­anda frekar en launa­fólks enda þarf þá að óska eftir leyfi fyrir hvers kyns fjar­veru og mis­jafnt hverjir fá að njóta þess. Óskir launa­fólks um styttri vinnu­viku er á þeim for­sendum að hægt sé að vinna skil­virkar innan vinnu­vik­unnar og þannig skapa skýran ramma um sveigj­an­leika sem tryggir jafn­ræði og gerir fólki kleift að láta púslu­spil hvers­dags­ins ganga upp.

Erum ekki bara vélar

Þátt­tak­andi í til­rauna­verk­efni um stytt­ingu vinnu­vik­unnar ramm­aði þetta ágæt­lega inn: „Þetta er ákveðin virð­ing fyrir mann­eskj­unni. Að við séum ekki bara vélar sem að vinna alveg bara... alveg fulla daga sko. Svo bara sofa og mæta aftur í vinnu. Við erum per­sónur og höfum okkar einka­líf […], hobby og lík­ams­rækt og fjöl­skyld­u.“

Höfum við ekki öll þörf fyrir okkar einka­líf, tíma til að sinna áhuga­mál­um, lík­ams­rækt og fjöl­skyldu? Höfum við ekki öll gott af því að stytta vinnu­vik­una?

Höf­undur er for­maður BSRB.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Boris Johnson var í kvöld lagður inn á spítala í London.
Boris Johnson lagður inn á spítala
Boris Johnson forsætisráðherra Bretlands hefur verið lagður inn á spítala í London til skoðunar, en hann hefur verið með „þrálát einkenni“ COVID-19 sýkingar allt frá því að hann greindist með veiruna fyrir tíu dögum síðan.
Kjarninn 5. apríl 2020
Virði veðsettra bréfa dróst saman um 30 milljarða í mars
Heildarvirði allra félaga sem skráð eru á aðallista Kauphallar Íslands og First North markaðinn dróst saman um 184 milljarða króna á fyrstu þremur mánuðum ársins 2020.
Kjarninn 5. apríl 2020
Söngvaskáld gefur út Skrifstofuplöntu
Söngvaskáldið Sveinn Guðmundsson safnar fyrir útgáfu nýrrar plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 5. apríl 2020
Frá Ísafirði. Þar og í Bolungarvík eru hertar sóttvarnaráðstafanir einnig áfram í gildi.
Hertar aðgerðir á Suðureyri, Flateyri, Þingeyri og í Súðavík
Rétt eins og á Ísafirði og í Bolungarvík hefur nú verið ákveðið að loka leik- og grunnskólum í minni bæjum á norðanverðum Vestfjörðum á meðan smitrakning nýrra smita á svæðinu stendur yfir.
Kjarninn 5. apríl 2020
Einar Helgason
Gömlum frethólki svarað
Kjarninn 5. apríl 2020
Ellefu sjúklingar liggja nú á gjörgæsludeild vegna COVID-19
Fólki í sóttkví fjölgar á ný
Í dag eru 1.054 einstaklingar með virk COVID-19 smit en í gær voru þeir 1.017. Alls er 428 manns batnað.
Kjarninn 5. apríl 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
„Við þurfum að skuldsetja ríkissjóð verulega“
Fulltrúar stjórnarandstöðuflokkanna kvörtuðu undan samráðsleysi af hálfu ríkisstjórnarinnar í Silfrinu í morgun og sögðust telja að stjórnvöld þyrftu að bæta verulega í hvað varðar efnahagsleg viðbrögð við heimsfaraldrinum.
Kjarninn 5. apríl 2020
Hugfangin af jöklum og kvikunni sem kraumar undir
Hún gekk í geimbúningi á Vatnajökli og er með gasgrímu og öryggishjálm til taks í vinnunni. Hún heldur sig þó heima þessa dagana enda „verður maður að hugsa um landlækni,“ segir eldfjallafræðingurinn Helga Kristín Torfadóttir, dóttir Ölmu Möller.
Kjarninn 5. apríl 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar