Hvaða fyrirtæki hafa farið í gegnum Startup Reykjavík og hvernig hefur þeim vegnað?

Samtals hafa 68 fyrirtæki farið í gegnum Startup Reykjavík hraðalinn og náð í 3,8 milljarða í fjárfestingu.

Auglýsing

Að byggja upp gott fyr­ir­tæki sem skarar fram úr tekur að jafn­aði tíu ár. Oft virkar það á mann eins og fyr­ir­tæki spretti upp úr nán­ast engu og verði heims­fræg, þ.e. nái umtals­verðri útbreiðslu. Stofn­endur þekktra fyr­ir­tækja á borð við Uber, Lyft og Air­Bnb höfðu t.d. allir unnið að þróun fyr­ir­tækj­anna í tíu ár áður en þau urðu þekkt fyrir það sem þau gera í dag. Ekk­ert gerir sig sjálft og oftar en ekki er það þraut­seigja og útsjón­ar­semi frum­kvöðl­anna í bland við heppni sem kemur góðum fyr­ir­tækjum á þann stað sem þau verð­skulda.

Startup Reykja­vik (SR) var fyrst haldið árið 2012. Þegar við byrj­uðum vissum við ekki endi­lega út í hvað við vorum að fara. Við vissum þó þrennt. Í fyrsta lagi vildum við nota sann­reynt kerfi til að styðja íslensk sprota­fyr­ir­tæki til þess að þró­ast. Þess vegna gerð­umst við aðilar að GAN (Global Accel­er­ator Network) og vorum einn af allra fyrstu við­skipta­hröðlum á alþjóða­vísu til að gera það. Í gegnum GAN (sem árið 2012 hét Techst­ars International) fengum við n.k. hand­bók sem var byggð á aðferða­fræði Techst­ars. Þegar fram í sótti öðl­uð­umst við meiri reynslu, sáum hvað virk­aði og hvað ekki. Ég veit að starf­semi SR stenst í dag að fullu sam­an­burð við aðra hraðla í GAN. Þessi vinna hefur verið leidd af hinu góðu fólki í Icelandic Startups, sem ég met mik­ils.

Í öðru lagi vissum við í Arion banka að þetta gæti aldrei orðið PR verk­efni en það er auð­vitað auð­velt að stimpla það sem slíkt. Í okkar aðkomu yrði að fel­ast raun­veru­legur stuðn­ingur við frum­kvöðla til að verk­efnið öðl­að­ist trú­verð­ug­leika í umhverf­inu. Ég veit ekki hversu oft á fyrstu 2-3 árunum ég leit í skept­ísk augu fólks fyrir utan bank­ann sem hafði litla trú á þess­ari nálg­un. Það er engan veg­inn sjálf­sagt að einka­fyr­ir­tæki taki upp á sitt eins­dæmi að kosta jafn umfangs­mikið verk­efni og Startup Reykja­vik er. Heild­ar­fjár­fest­ing Arion banka í Startup Reykja­vik frá upp­hafi árið 2012 er 176 millj­ónir króna  hingað til, sem er það há upp­hæð að ekki væri lagt í slíkt verk­efni nema með skýra hug­mynda­fræði að baki og skiln­ing og stuðn­ing stjórn­enda bank­ans sem hafa tekið upp­lýsta ákvörðun um. Því skal þó haldið til haga að Arion banki greiðir Icelandic Startups að auki fyrir þeirra aðkomu að rekstri og til­högun SR. Hug­mynda­fræðin er að sýna raun­veru­lega stuðn­ing í verki og stuðla að öfl­ugri upp­bygg­ingu nýsköp­unar á Íslandi. Þó svo ég sé ekki hlut­laus, sé ég glöggt að til­koma Startup Reykja­vik hefur haft mikið að segja fyrir sprota- og frum­kvöðlaum­hverfið í heild sinni til hins betra.

Auglýsing

Í þriðja lagi vissum við að þetta yrði lang­tíma­fjár­fest­ing og þar með lang­tíma­verk­efni. Við fjár­festum í hverju og einu fyr­ir­tæki sem tekur þátt í SR. Með öðrum orð­um, við sitjum í sama báti og stofn­endur og deilum þannig veg­ferð­inni, hvort sem vel gengur eða illa. Búast má við að það ferða­lag sé í kringum 10 ár fyrir hvert og eitt fyr­ir­tæki, ekki ósvipað og búast má við hjá fram­taks­fjár­fest­inga­sjóðum (e. venture capital).

Hvernig hefur svo geng­ið?

Stutta svarið er: Upp og nið­ur. Eins og búast mátti við. Alls hafa nú þegar 68 fyr­ir­tæki farið í gegnum hrað­al­inn og því ljóst að breyti­leik­inn er mik­ill. Skoðum smá töl­fræði. Í heild­ina hafa þessi fyr­ir­tæki fengið um 3,8 millj­arða króna í fjár­fest­ingu eða styrk­veit­ingar frá ýmsum aðil­um. Skipt­ingin milli árganga er mis­jöfn. Eðli­legt er að fyrri árgangar hafi sótt sér meira fjár­magn en þau sem nýverið hafa farið í gegnum SR.

Fjármögnun Startup Reykjavík fyrirtækja.

Það er jafn­framt áhuga­vert að skoða hvaða fyr­ir­tæki eru enn virk í dag og hver hafa lagt upp laupana. Í neð­an­greindri fram­setn­ingu eru þrír flokk­ar. Virk fyr­ir­tæki eru starf­andi í dag. Óvirk fyr­ir­tæki liggja í dvala og alls óvíst um frek­ari starf­sem­i. Seld fyr­ir­tæki eru ekki lengur í eigna­safni Startup Reykja­vik Invest (SRI) og þá að jafn­aði vegna þess að vitað var að frum­kvöðl­arnir hygð­ust ekki halda við­skipta­hug­mynd­inni gang­andi. Þá er engum greiði gerður með því að hafa n.k. drauga­fyr­ir­tæki í eigna­safn­inu. Í nær öllum til­fellum hefur hlutur SRI verið seldur aftur til frum­kvöðl­anna sjálfra sem þá geta nýtt fyr­ir­tækið í það sem þeir kjósa sjálf­ir.

Árgangar fyrirtækja í Startup Reykjavík.

Árgangar fyrirtækja í Startup Reykjavík.

Virði eigna­safns Startup Reykja­vik Invest er þannig 278 millj­ónir króna. Virðið er fengið miðað við síð­asta verð­mat sem fjár­festar hafa greitt fyrir hluti í þeim fyr­ir­tækjum sem hafa fengið fjár­fest­ingu. Önnur fyr­ir­tæki eru metin út frá líkum á árangri út frá virkni þeirra og sam­skiptum við SRI.

Tekið saman í skífu­rit lítur þetta þá svona út. Rétt rúm­lega helm­ingur fyr­ir­tækja flokk­ast sem virk.

Rúmlega helmingur fyrirtækja enn virk.

Til lengri tíma má búast við því að 5-10% af eigna­safn­inu skili stærstum hluta virðis eigna­safns­ins. Það þýðir að hver og ein þess­ara fjár­fest­inga skili sér 5-30x . Önnur 5-15% af eigna­safn­inu eru lík­leg til að skila sér 1-5x. Tím­inn einn mun skera úr um það.

Það hefur verið yfir­lýst mark­mið okkar sem að SR stöndum að heild­ar­fjár­fest­ingin muni á end­anum skila sér og von­andi gott bet­ur. Á sama tíma hafa hlut­hafar (stofn­endur og fjár­fest­ar), neyt­endur í formi góðra vara eða þjón­ustu og hið opin­bera í formi auk­inna skatt­tekna notið góðs af þeirri starf­semi sem fyr­ir­tækin úr SR hafa þró­að. Til þess er jú leik­ur­inn gerð­ur. Þá er ótalin sú reynsla sem frum­kvöðl­arnir hafa öðl­ast og marg­feld­is­á­hrifin í þeirra lífi sem hún kann að hafa. Í stuttu máli er þetta það sem nýsköpun snýst um.

Höf­undur starfar við nýsköpun hjá Arion banka. Greinin birt­ist einnig á vef­síðu höf­undar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
RÚV leiðréttir fullyrðingu í frétt um Samherja
Fréttastofa RÚV hefur leiðrétt fullyrðingu Samherja, en útgerðarfélagið kvartaði formlega yfir fréttaflutningnum með því að senda bréf á stjórnarmenn RÚV.
Kjarninn 17. febrúar 2020
Dómnefnd telur Ásu Ólafsdóttur hæfasta í starf dómara
Dómnefndina skipuðu Ingimundur Einarsson, formaður, Óskar Sigurðsson, Ragnheiður Harðardóttir, Ragnhildur Helgadóttir og Reimar Pétursson.
Kjarninn 17. febrúar 2020
Samtök iðnaðarins eru með skrifstofur í húsi atvinnulífsins í Borgartúni.
Athugasemd frá Samtökum iðnaðarins
Kjarninn 17. febrúar 2020
Magnús Jónsson
Loðnan og loðin svör
Kjarninn 17. febrúar 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Samherji hótar RÚV málshöfðun og segist ekki hafa verið sakfelldur fyrir mútugreiðslur
Samherji vill afsökunarbeiðni og leiðréttingu frá RÚV og segist ekki hafa verið dæmt né ákært fyrir mútugreiðslur né hafi starfsmenn þess stöðu sakbornings. Fjöldi manns hefur verið ákærður fyrir að þiggja mútur frá Samherja í Namibíu.
Kjarninn 17. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Trúarbrögð að vera á móti sæstreng
Ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra segir að sæstrengur sé ekki á dagskrá þessarar ríkisstjórnar. Engin ný ákvörðun hafi verið tekin en hún bendir þó á að forsendur geti breyst og fráleitt að útiloka um alla framtíð að þetta gæti orðið skynsamlegt.
Kjarninn 17. febrúar 2020
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
„Takmörk fyrir því hvað hægt er að verja“
Formaður VR veltir fyrir sér stöðu álversins í Straumsvík en hann hefur miklar áhyggjur af stöðu stóriðjunnar og vel launuðum störfum sem hún skapar.
Kjarninn 17. febrúar 2020
Tengdar útgerðir fá tæp sex ár til að koma sér undir kvótaþak
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra hefur kynnt drög að frumvarpi um breyttar skilgreiningar á því hvað teljist tengdir aðilar í sjávarútvegi. Þeir sem lagabreytingin hefur áhrif á munu hafa fram á fiskveiðiárið 2025/2026 til að koma sér undir kvótaþak.
Kjarninn 17. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar