Krafa Verkalýðshreyfingar og tilboð SA samanborin

Stefán Ólafsson gerir samanburð á kröfugerð VR, SGS og Eflingar og tilboði SA – bæði í krónutölu og prósentuhækkunum á fyrsta ári nýs kjarasamnings.

Auglýsing

Nú þegar kjara­við­ræðum VR, Efl­ingar og Verka­lýðs­fé­lag­anna á Akra­nesi og í Grinda­vík hefur verið slitið þá stilla atvinnu­rek­endur og tagl­hnýt­ingar þeirra upp gróf­lega ýktum myndum af kröfu­gerð verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar.

Fjár­mála­ráð­herra hefur svo berg­málað þessar rang­færsl­ur.

Hug­myndin með þessum mál­flutn­ingi virð­ist vera sú, að telja fólki trú um að kröf­urnar séu óhóf­legar og óábyrgar – eins og hins vegar gildir um hækk­anir topp­anna í sam­fé­lag­inu á síð­ustu árum sem stjórn­völd og SA hafa sam­þykkt.

Erfitt er að sjá hvernig slíkar afbak­anir og óbil­girni ættu að greiða fyrir samn­ingum og sátt.

Auglýsing

Stað­reynd­irnar á hreinu

Svo allt sé á hreinu og menn geti metið þetta á eðli­legan hátt er hér gerður sam­an­burður á kröfu­gerð VR, SGS og Efl­ingar og til­boði SA, bæði í krónu­tölu og %-hækk­unum á fyrsta ári nýs kjara­samn­ings.

Gert var ráð fyrir að samið yrði um slíkar breyt­ingar þrjú ár í röð – ef yfir höfuð tekst að gera samn­ing lengur en til eins árs.

Tafla 1: Launakröfur VR, Eflingar og SGS bornar saman við tilboð SA.

Verka­lýðs­fé­lögin eru með kröfu um flata krónu­tölu­hækkun ofan á greidd laun sem nemur 42.000 á mán­uði – þrjú ár í röð. Lág­marks­laun fari upp í 425.000 krónur í lok samn­ings­tíma. Menn hafa auð­vitað reifað ýmsar ólíkar útfærslur á þessu, svo sem með breyt­ingum á launa­töfl­um.

Þessi nálgun gefur mesta pró­sentu­hækkun í launa­lægstu hóp­um, frá 15,7% hækkun á allra lægsta taxta og tæp­lega 14% hækkun 300 þús. króna lág­marks­launa og niður í 1,7% hækkun á laun sem eru 2.500.000 á mán­uði (dálkur 3).

Með­al­hækkun reglu­legra launa yrði sam­kvæmt þessu 6,5% á ári en með­al­hækkun heild­ar­launa yrði 5,4%.

Sam­kvæmt nýj­ustu verð­bólgu­spá Hag­stof­unnar (birt í þess­ari viku) þá verður verð­bólga árið 2019 um 3,8%. Ef svig­rúm til launa­hækk­ana er metið sem verð­bólga að sam­an­lagðri lang­tíma með­al­hækkun fram­leiðni þá getur atvinnu­lífið að öðru óbreyttu borið 5,3% aukn­ingu launa­kostn­aðar án beinna mót­væg­is­að­gerða (t.d. auk­innar hag­ræð­ing­ar).

Krafa verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar er því um með­al­hækkun launa sem er ein­ungis lít­il­lega yfir þessu hóf­lega skil­greinda svig­rúmi. Hins vegar er svig­rúmið nýtt hlut­falls­lega meira fyrir lægstu launa­hópana.

Til­boð SA

Það til­boð sem SA lagði fram fyrir slit við­ræðna hljóð­aði hins vegar upp á 15.000 króna hækkun greiddra launa og 5.000 króna hækkun til við­bótar á virka launa­taxta, sem flestir eru undir 301.000 krónum á mán­uði (dálkur 4).

Þessi 15.000 króna hækkun er boðin upp að 600.000 króna launum en þá taki við flöt hækkun upp á 2,5% upp stig­ann.

Eins og sjá má í dálki 4 þá fer krónu­talan hækk­andi með þess­ari pró­sentu­hækkun fyrir ofan 600.000 króna laun­in.

Sá sem er með 1.700.000 króna laun á mán­uði fengi þannig svipað og nemur kröfu verka­lýðs­fé­lag­anna, eða um 42.500 króna hækk­un, sam­kvæmt til­boði SA!

Krafa verka­lýðs­fé­lag­anna þykir SA-­mönnum sem sagt hæfi­leg fyrir 1.700.000 króna mann­inn og þeir bjóða enn betur til þeirra sem eru þar fyrir ofan, þ.e. til topp­anna sem hafa þegar fengið lang­mestu hækk­an­irnar á síð­ustu árum.

Þarna kemur hug­ar­far elít­unnar ber­lega í ljós. Flestar krónur skulu fara til topp­anna!

Sá sem er með tvær og hálfa milljón á mán­uði fengi 20.500 krónum meira en nemur kröfu verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar, eða 62.500 króna hækkun á mán­uði (á móti 42.000 kr. kröf­unn­i).

Þeir sem eru á með­al­launum fengju hins vegar ein­ungis um 16.125 krónur í hækkun grunn­launa og 19.350 í hækkun heild­ar­launa.

Þeir sem eru með laun á bil­inu 300 til 600 þús­und krónur á mán­uði fengju ein­ungis 15.000 króna hækk­un.

Þetta telja SA-­menn „ábyrgt og sann­gjarnt“ á tíma þar sem hag­vöxtur er ágætur og horfur góð­ar, þó vöxtur sé heldur minnk­andi sam­kvæmt nýjum spám (sem þó virð­ast óeðli­lega svart­sýn­ar).

Á mynd­inni hér að neðan má sjá hvernig kaup­mátt­ar­breyt­ingin yrði á fyrsta ári sam­kvæmt til­boði SA og nýj­ustu verð­bólgu­spá Hag­stof­unn­ar.

Kaupmáttarbreyting á árinu 2019, samkvæmt tilboði SA og verðbólguspá.

Miðað við nýj­ustu verð­bólgu­spá er um að ræða kaup­mátt­ar­skerð­ingu fyrir alla sem eru með yfir 400.000 króna laun á mán­uði.

Allur þorri launa­fólks fengi kaup­mátt­ar­skerð­ingu!

Með­al­launa­fólk, sem er með 600-700 þús kr., fengi kaup­mátt­arrýrnun upp á um 1,3% á árinu og í kringum 3% kaup­mátt­arrýrnun ef samið yrði svona til þriggja ára.

Lág­launa­fólk á 300.000 króna lág­marks­launum fengi ein­ungis smá­vægi­legan kaup­mátt­ar­auka (2,9%).

Fyrir allt það lág­launa­fólk sem berst í bökkum yrði staðan að mestu óbreytt – og fram­lag af fyrstu hug­mynd stjórn­valda um skatta­lækkun breytir alltof litlu.

Þeir sem skoða stöð­una af sann­girni og heið­ar­leika hljóta að sjá að verka­lýðs­hreyf­ingin getur lítið slegið af þessum kröfum sín­um.

Höf­undur er pró­fessor við Háskóla Íslands og sér­fræð­ingur í hálfu starfi hjá Efl­ing­u-­stétt­ar­fé­lagi.

Pottersen
Pottersen
Pottersen 16. þáttur: Harry fer í bað
Kjarninn 24. maí 2019
Skattakóngar eða -drottningar verða ekki opinberaðar af skattinum
Ríkisskattstjóri mun ekki senda út upplýsingar til fjölmiðla um þá 40 einstaklinga sem greiða hæstu skattana, líkt og hann hefur gert árum saman. Ástæðan er ákvörðun Persónuverndar í máli gegn Tekjur.is.
Kjarninn 24. maí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Huawei missir Android og ARM leyfi, nýjar Macbook Pro tölvur komnar á markað og Game of Thrones Galaxy Fold á leiðinni
Kjarninn 24. maí 2019
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Þakkar Miðflokksmönnum staðfestu varðandi þriðja orkupakkann
Formaður VR skorar á ríkisstjórnina að fresta málinu um þriðja orkupakkann fram á haust og biður um að þjóðin fái andrými til að kynna sér málið betur.
Kjarninn 24. maí 2019
Ýmsar jurtamjólk­urtegundir eru fá­an­leg­arhér á landi.
Sala á jurtamjólk aukist um tæplega 400 prósent
Bæði eftirspurn og úrval jurtamjólkur hafa aukist til muna hér á landi á síðustu árum. Sala á jurtamjólka hefur aukist um 386 prósent hjá matvöruverslunum Krónunnar á síðustu þremur árum.
Kjarninn 24. maí 2019
Theresa May tilkynnti þessa ákvörðun sína í morgun.
Theresa May segir af sér
Theresa May mun láta af embætti forsætisráðherra Bretlands og hætta sem leiðtogi Íhaldsflokksins 7. júní næstkomandi.
Kjarninn 24. maí 2019
Fíknivandinn breiðir úr sér
Lítið hefur gengið að vinna gegn útbreiðslu fíkniefna. Það er óhætt að segja að það sé ekki íslenskt vandamál, því stríðið gegn fíkniefnum virðist með öllu óvinnandi. Á Íslandi hefur fjöldi ungs fólks fallið frá úr of stórum skammti á skömmum tíma.
Kjarninn 24. maí 2019
Skýrsla um neyðarlánið frestað í þriðja sinn á örfáum vikum
Skýrsla um afdrif neyðarláns Seðlabanka Íslands til Kaupþings, og hvernig unnið var úr veðinu sem tekið var vegna lánsins, hefur enn og aftur verið frestað. Lánið kostaði íslenska skattgreiðendur 35 milljarða en skýrslan hefur verið í vinnslu frá 2015.
Kjarninn 24. maí 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar