Krafa Verkalýðshreyfingar og tilboð SA samanborin

Stefán Ólafsson gerir samanburð á kröfugerð VR, SGS og Eflingar og tilboði SA – bæði í krónutölu og prósentuhækkunum á fyrsta ári nýs kjarasamnings.

Auglýsing

Nú þegar kjaraviðræðum VR, Eflingar og Verkalýðsfélaganna á Akranesi og í Grindavík hefur verið slitið þá stilla atvinnurekendur og taglhnýtingar þeirra upp gróflega ýktum myndum af kröfugerð verkalýðshreyfingarinnar.

Fjármálaráðherra hefur svo bergmálað þessar rangfærslur.

Hugmyndin með þessum málflutningi virðist vera sú, að telja fólki trú um að kröfurnar séu óhóflegar og óábyrgar – eins og hins vegar gildir um hækkanir toppanna í samfélaginu á síðustu árum sem stjórnvöld og SA hafa samþykkt.

Erfitt er að sjá hvernig slíkar afbakanir og óbilgirni ættu að greiða fyrir samningum og sátt.

Auglýsing

Staðreyndirnar á hreinu

Svo allt sé á hreinu og menn geti metið þetta á eðlilegan hátt er hér gerður samanburður á kröfugerð VR, SGS og Eflingar og tilboði SA, bæði í krónutölu og %-hækkunum á fyrsta ári nýs kjarasamnings.

Gert var ráð fyrir að samið yrði um slíkar breytingar þrjú ár í röð – ef yfir höfuð tekst að gera samning lengur en til eins árs.

Tafla 1: Launakröfur VR, Eflingar og SGS bornar saman við tilboð SA.

Verkalýðsfélögin eru með kröfu um flata krónutöluhækkun ofan á greidd laun sem nemur 42.000 á mánuði – þrjú ár í röð. Lágmarkslaun fari upp í 425.000 krónur í lok samningstíma. Menn hafa auðvitað reifað ýmsar ólíkar útfærslur á þessu, svo sem með breytingum á launatöflum.

Þessi nálgun gefur mesta prósentuhækkun í launalægstu hópum, frá 15,7% hækkun á allra lægsta taxta og tæplega 14% hækkun 300 þús. króna lágmarkslauna og niður í 1,7% hækkun á laun sem eru 2.500.000 á mánuði (dálkur 3).

Meðalhækkun reglulegra launa yrði samkvæmt þessu 6,5% á ári en meðalhækkun heildarlauna yrði 5,4%.

Samkvæmt nýjustu verðbólguspá Hagstofunnar (birt í þessari viku) þá verður verðbólga árið 2019 um 3,8%. Ef svigrúm til launahækkana er metið sem verðbólga að samanlagðri langtíma meðalhækkun framleiðni þá getur atvinnulífið að öðru óbreyttu borið 5,3% aukningu launakostnaðar án beinna mótvægisaðgerða (t.d. aukinnar hagræðingar).

Krafa verkalýðshreyfingarinnar er því um meðalhækkun launa sem er einungis lítillega yfir þessu hóflega skilgreinda svigrúmi. Hins vegar er svigrúmið nýtt hlutfallslega meira fyrir lægstu launahópana.

Tilboð SA

Það tilboð sem SA lagði fram fyrir slit viðræðna hljóðaði hins vegar upp á 15.000 króna hækkun greiddra launa og 5.000 króna hækkun til viðbótar á virka launataxta, sem flestir eru undir 301.000 krónum á mánuði (dálkur 4).

Þessi 15.000 króna hækkun er boðin upp að 600.000 króna launum en þá taki við flöt hækkun upp á 2,5% upp stigann.

Eins og sjá má í dálki 4 þá fer krónutalan hækkandi með þessari prósentuhækkun fyrir ofan 600.000 króna launin.

Sá sem er með 1.700.000 króna laun á mánuði fengi þannig svipað og nemur kröfu verkalýðsfélaganna, eða um 42.500 króna hækkun, samkvæmt tilboði SA!

Krafa verkalýðsfélaganna þykir SA-mönnum sem sagt hæfileg fyrir 1.700.000 króna manninn og þeir bjóða enn betur til þeirra sem eru þar fyrir ofan, þ.e. til toppanna sem hafa þegar fengið langmestu hækkanirnar á síðustu árum.

Þarna kemur hugarfar elítunnar berlega í ljós. Flestar krónur skulu fara til toppanna!

Sá sem er með tvær og hálfa milljón á mánuði fengi 20.500 krónum meira en nemur kröfu verkalýðshreyfingarinnar, eða 62.500 króna hækkun á mánuði (á móti 42.000 kr. kröfunni).

Þeir sem eru á meðallaunum fengju hins vegar einungis um 16.125 krónur í hækkun grunnlauna og 19.350 í hækkun heildarlauna.

Þeir sem eru með laun á bilinu 300 til 600 þúsund krónur á mánuði fengju einungis 15.000 króna hækkun.

Þetta telja SA-menn „ábyrgt og sanngjarnt“ á tíma þar sem hagvöxtur er ágætur og horfur góðar, þó vöxtur sé heldur minnkandi samkvæmt nýjum spám (sem þó virðast óeðlilega svartsýnar).

Á myndinni hér að neðan má sjá hvernig kaupmáttarbreytingin yrði á fyrsta ári samkvæmt tilboði SA og nýjustu verðbólguspá Hagstofunnar.

Kaupmáttarbreyting á árinu 2019, samkvæmt tilboði SA og verðbólguspá.

Miðað við nýjustu verðbólguspá er um að ræða kaupmáttarskerðingu fyrir alla sem eru með yfir 400.000 króna laun á mánuði.

Allur þorri launafólks fengi kaupmáttarskerðingu!

Meðallaunafólk, sem er með 600-700 þús kr., fengi kaupmáttarrýrnun upp á um 1,3% á árinu og í kringum 3% kaupmáttarrýrnun ef samið yrði svona til þriggja ára.

Láglaunafólk á 300.000 króna lágmarkslaunum fengi einungis smávægilegan kaupmáttarauka (2,9%).

Fyrir allt það láglaunafólk sem berst í bökkum yrði staðan að mestu óbreytt – og framlag af fyrstu hugmynd stjórnvalda um skattalækkun breytir alltof litlu.

Þeir sem skoða stöðuna af sanngirni og heiðarleika hljóta að sjá að verkalýðshreyfingin getur lítið slegið af þessum kröfum sínum.

Höfundur er prófessor við Háskóla Íslands og sérfræðingur í hálfu starfi hjá Eflingu-stéttarfélagi.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mótmælandi steytir hnefa í borginni Cali en þar hafa átök milli mótmælenda og lögreglu orðið hve hörðust í mótmælunum sem staðið hafa yfir frá því 28. apríl í Kólumbíu.
Mótmæla harðræði lögreglu í Kólumbíu
Mótmæli hafa staðið yfir í Kólumbíu í á aðra viku. Upphaflega voru það breytingar á sköttum sem fólk mótmælti en síðar varð það harðræði lögreglu sem dró fólk af stað. Félagasamtök segja að hátt á fjórða tug mótmælanda hafi látist vegna aðgerða lögreglu.
Kjarninn 9. maí 2021
Odd Emil Ingebrigtsen, sjávarútvegsráðherra Noregs.
Norski sjávarútvegsráðherrann segir að Samherji sé með „laskað mannorð“
Sjávarútvegsráðherra Noregs segist gruna að Samherji sé að reyna að komast í kringum reglur um eignarhald erlendra aðila á norskum fiskveiðikvóta og hefur gripið til aðgerða. Hann felur ekki neikvæðni sína í garð Samherja.
Kjarninn 9. maí 2021
Jón Gnarr
Af þrælmennum
Kjarninn 9. maí 2021
Borgarstjórar skyldaðir til handabanda
Umræður um handabönd hafa, og það ekki í fyrsta sinn, ratað inn í danska þingið. Þingmenn vilja skylda borgarstjóra landsins til að taka í höndina á nýjum ríkisborgurum, en handabandið er skilyrði ríkisborgararéttar.
Kjarninn 9. maí 2021
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Nichole Leigh Mosty
Ég vil tala um innflytjendur
Leslistinn 8. maí 2021
Jón Sigurðsson
Ein uppsprettulind mennskunnar
Kjarninn 8. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar