Þjónslundin

Árni Már Jensson skrifar um pizzur, traust og íslensk stjórnmál.

Auglýsing

Þegar ég panta mér eina með­ pepp­er­oní, hvít­lauk, sala­mi og gráð­osti skiptir öllu að hrá­efnið sé ósvikið og ekta. Deigið í botn­inum má ekki vera of þykkt, skorpan þarf að molna þægi­lega milli tann­ana og ég þarf að njóta þessa sam­hljóms bragðs og nær­ingar sem skil­ar blóð­sykrin­um réttum svo hung­ur­til­finn­ingin hverfi sam­hliða hæfi­leg­u dópamín­flæð­i til heil­ans. Upp­runi og fersk­leiki hrá­efnis og krydds er órjúf­an­legur hluti þeirrar nautnar að sporð­renna ljúf­fengri pizzunni á góðri stundu og ekki má gleyma mik­il­vægi þess að pizzan sé afhend heit og að verðið sé í sam­ræmi við gæði ásam­t þvi að raf­ræna skuld­færslan á kort­inu sé bundin trún­aði og ekki mis­not­uð. 

Mér sundlar við til­hugs­un­inni um hvernig í ósköp­unum upp­á­halds­ pizzu­gerða­meist­ar­inn m­inn fer að við að tryggja sér hrá­efni og afreka upp­skrift­ina sem skilar mér þessu full­komna lost­æti sem gerir það að verkum að hann á mig að sem tryggan við­skipta­vin árum sam­an. Hann hlýtur að not­ast við sömu hrá­efn­is­byrgja, vera heið­ar­legur og sann­gjarn, ráða sér­valda starfs­menn og hvika hvergi frá þeim meg­in­mark­miðum að halda í heiðri stöð­ugum gæðum umfram allt ann­að. Ég panta pizzu hjá honum á tveggja vikna fresti og er alsæll með að þurfa ekki að leita annað og vona að hann sé einnig ánægður með tryggð mína sem við­skipta­vin. Ég kann­ast laus­lega við eig­anda pizz­er­í­unn­ar ­sem ég hitti fyrir til­viljun í heita pott­inum um dag­inn og spurði hvernig gengi. Hann tjáði mér salan ykist jafnt og þétt og að hann þyrfti bráð­lega að fjár­festa í stærra hús­næði og afkasta­meiri tækj­um. Ég hváði og spurði hvort hann aug­lýsti mik­ið. Hann sagð­ist ekki eyða krónu í aug­lýs­ingar þar sem orð­sporið tryggði honum nægan vöxt. Hann bætti um betur og sagði: “ Ég var svo lán­samur að læra pizzu­gerð hjá Ítölskum bak­ara af gamla skól­an­um”. Hvað kenndi hann þér? „Að hugs­a!” Nú sagði ég? “Jú sjáðu til, sagði vinur minn: Í hvert skipti sem ég spurði gamla mann­inn til verka, svar­aði hann með spurn­ingu á móti. Þegar ég spurði hann hvernig ég ætti að hnoða og fletja deig­ið, sagði hann í spurn­ar­tón: Gaf Guð þér ekki hend­ur? Í hvert skipti sem ég spurði hann hvernig velja ætti hrá­efni, sagði hann: Gaf Guð þér ekki aug­u, ­lykt­ar-og bragð­skyn? Í hvert skipti sem ég spurði hvernig ég gæti lært að gera jafn góðar pizzur og hann, spurði hann á móti: Gaf Guð þér ekki eyru til að hlusta af auð­mýkt á við­skipta­vin­ina og hjarta og sam­visku til að bæta ávalt um bet­ur? Gamli mað­ur­inn var glað­lyndur en fáskipt­inn. Spurn­ingar hans vöktu mig, ungan lær­ling, til að hugsa um æðri gildi lífs­ins og hjá honum lærði ég að nota skyn­færin sem ég hlaut í vöggu­gjöf. Ég upp­lifði þennan aldna öðling eins og mann­lega fiðlu með strengi milli hjarta og vit­undar sem ávalt þyrfti að fín­stilla milli dag­legra verka svo að fagrir tón­arnir mættu verða hluti sköp­unar hans, þó ein­ungis væri um pizzu að ræða. Ég lærði að rækta með mér hreina hugsun til að vinna með og að ekk­ert myndi gleðja svangan við­skipta­vin meir en það sem ég lagði hjarta og sál í”. 

Vinur minn hélt áfram:

Auglýsing

“Meist­ari minn var maður tveggja heima. Í bak­arí­inu nutum við fal­legrar tón­listar og hann sinnti störfum sínum af alúð, dyggð og kær­leik. Um mið­bik hvers dags hvarf hann í þrjá til fjóra tíma en mætti ávalt lang­fyrstur á morgn­ana. Einn dag­inn gerði ég mér far um að fylgja honum eft­ir. Hann brá sér milli húsa í borg­ar­hluta sem álit­inn var vafa­samur fyrir almenn­ing að ferð­ast um. Þar, inn í yfir­gef­inni textíl­verk­smiðju, hafði hann útbúið fal­lega inn­rétt­aðan veit­inga­stað sem var vin þeirra ógæfu­sæmu, svöngu og þurf­andi. Þarna ríkti mann­virð­ing og kær­leikur sem nærði þá sem höllum fæti stóðu á sál og lík­ama. Þau þrjú ár sem ég vann hjá honum minnt­ist hann aldrei einu orði á þennan stað sem hann fjár­magn­aði úr eigin vasa. Ég lærði af honum að það er til tvenns­konar nær­ing; sál­ar­fæða og sú sem lík­ami okkar þarf til að kom­ast af gegnum dag­inn. Á hverjum degi leit­ast ég við að sam­eina þetta tvennt í mínum störf­um”.

Það var heitt í lest­inni milli­ Hong ­Kong og S­hang­hai á þessum sunnu­dags­eft­ir­mið­degi og ein­hver kallar nafn mitt. Ég hafði verið að les­a Animal Farm eft­ir ­Ge­or­ge Orwell er ég vakn­aði upp við unaðs­legan ilm frá­ pizzu­bakstri. Ég lit­að­ist um ban­hungr­aður en enga pizzu, né mat­ar­vagn að sjá og ilm­ur­inn leið hjá. Hrað­lestin þeytt­ist áfram og ég gerði mér betur grein fyrir aðstæð­um. Það var liðin ein og hálf klukku­stund frá brott­för og mér hafði runnið í brjóst. Sagan um pizzu­gerða­meist­arann var ein­ungis draumur sem ég færði í letur í trausti þess sem minnið skammt­að­i. 

Það er auð­velt að gleyma hversu mik­il­vægt traust er í dag­legum sam­skiptum manna í milli. Jafn­vel ein­föld 3-5 mín­útna að­gerð eins og að panta pizzu grund­vall­ast á langri keðju athafna sem byggir á þekk­ingu, vand­virkni og heið­ar­leika sem er auð­vitað grund­völlur að traustinu. Ef ekki væri fyrir heið­ar­leika væri vand­virkni og traust ekki til. Ef ekki væri fyrir traustið væri ég ekki ítrekað að panta pizzuna mína hjá sama fyr­ir­tæk­inu úr draum­heim­um. Traustið laðar að góð­vild, sparar tíma, fé og fyr­ir­höfn ásamt því sem það skapar atvinnu, afkomu og lífs­við­ur­væri. Traust er auð­legð og mann­virð­ing.

Það getur verið erfitt að skapa traust. Traust er mann­legur höf­uð­stóll sem elur af sér rétt­lát sam­skipti og sam­fé­lag sem tekur tíma og fyr­ir­höfn að byggja upp. Traust verður til við ítrek­aðar heið­ar­legar athafnir okkar í garð hvors ann­ars og fyrir hvort ann­að. Sann­gjarnt og rétt­látt sam­fé­lag elur af sér traust og þegna sem virða stofn­anir þess og skila heið­ar­lega til sam­fé­lags­ins sem því ber. Sam­fé­lag sem byggir á trausti er hag­fellt þegn­um, fyr­ir­tækjum og stofn­un­um.

Öryggi og traust eru grund­vall­ar­stoðir í öllum sam­fé­lög­um. Þegar hriktir í þeim stoðum skap­ast aukið álag á okkur öll sem lifum í því sam­fé­lagi og mannauð­ur, heilsa og verð­mæti fara for­görð­um. Ef sam­fé­lag okkar Íslend­inga gæti grund­vall­ast á trausti væri lítil reiði, engin mót­mæli, lítið mis­rétti og tak­mörkuð fátækt. Fólk rækti skyldur sínar af alúð, heið­ar­leika og kær­leika. Eng­inn einn hópur eða ein­stak­lingar hefðu svo mikið sem áhuga á að hrifsa til sín gæði, verð­mæti eða rétt­indi ann­arra. Það væri ynd­is­legt og rétt­látt þjóð­fé­lag sem myndi ala af sér kær­leik, ham­ingju og auð í víðri merk­ingu orð­anna.

Vinur minn pizzu­gerða­meist­ar­inn, sem er auð­vitað per­sóna úr draum­heimum á sunnu­dags­eft­ir­mið­degi, gæti allt eins verið bif­véla­virk­inn minn, lög­fræð­ingur minn, end­ur­skoð­andi, nú eða opin­ber emb­ætt­is­mað­ur, þing­maður eða ráð­herra. Einu gildir um starfs­heiti eða tit­il. Auð­mjúkt hug­ar­far, við­horf og heið­ar­leiki við­kom­andi til þeirra verk­efna sem þeim er falið, er það sem öllu ­máli skiptir til að byggja upp traust. 

Það er ­sammann­leg hugs­ana­villa að flækja hlut­ina um of en van­traust okkar Íslend­inga til Alþingis stafar af skorti á heið­ar­leika þeirra sem til valda sækj­ast. Ekki allra en margra, -of margra. Meðan leik­reglur lýð­ræð­is­ins byggja á hindr­un­ar­lausu sam­spil­i ­fé- og ­vald­girndar mun spill­ing grass­era og traust þegn­anna til stofn­ana þjóð­fé­lags­ins hnigna sem að lokum leiðir til moln­unar milli­stétt­ar­innar og hruns borg­sam­fé­lags­ins.

Afleið­ingar ára­tuga sam­spils hindr­un­ar­lausr­ar ­fé-og ­vald­hyggju upp­lifðum við í hrun­inu 2008. Þetta hrun ól af sér viða­mikla sann­leiks­skýrslu í átta bindum sem tók af allan vafa um orsök og afleið­ingu. Það merki­lega sem gerð­ist í kjöl­farið var að þegnar lands­ins sömdu nýjar rétt­látar leik­reglur og lýð­ræð­is­legan sátt­mála. Þetta var vor okkar Íslend­inga. Frum­varp stjórn­laga­ráðs að nýju stjórn­ar­skránni okkar var sam­þykkt af yfir­gnæf­andi meiri­hluta, eða yfir tveimur þriðja hluta kjós­enda sem þátt tóku í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni þann 20.10.2012.

Þverr­andi traust

Alþingi hefur ekki enn virt þennan skýra vilja þegna sinna og glímir við hnign­andi traust sem nálg­ast nú að vera með því lægsta á byggðu bóli eða 18%. Traust Íslend­inga til Alþingis hrundi úr 29% í 18% milli áranna 2018 og 2019 sam­kvæmt skoð­ana­könn­un Gallup, gerð dag­ana 7.-20. ­feb. s.l. ­Sem sagt, traust til Alþingis lækk­aði milli þess­ara tveggja ára um -38% sem verður að telj­ast mjög alvar­legur áfell­is­dómur yfir lög­gjaf­ar-, fram­kvæmda­valdi og stjórn­sýsl­unni í heild. Reykja­vík­ur­borg, sem er nú orð­in ein­hvers­kon­ar raun­veru­leika-s­irkus í beinni útsend­ingu, vermir skammar­sætið í áður­nefndri könnun með ein­ungis 16% traust almenn­ings. 

Vinur minn, pizzu­gerð­ar­mað­ur­inn úr draum­heim­um, yrði án vafa far­sæll stjórn­mála­leið­togi. Hann býr yfir auð­mýkt, heið­ar­leika og skiln­ing á sam­spili nær­ingar og sálar í sínum störf­um. Hann er dyggð­ugur og nýtur þjóns­lund­ar, sem ­vald- og ­fé­gjörnum ein­stak­lingum er byrgð sýn til að með­taka og skilja. Lífið er nefni­lega stærra og víð­feðm­ara en við sjálf og sál­ar­nær­ing­una hljótum við í heið­ar­legu sam­fé­lagi við Guð og hvert ann­að. Sam­fé­lagi sem byggir á kær­leik og umhyggju fyrir hvort öðru ekki síður en heið­ar­leika. Sam­fé­lagi sem við glötum ef við fram­seljum vilja okkar valdi og fégirnd. 

Sá fégírugi þekkir verð­mið­ann á öllu en æðri gildi í engu. Mann­helgi, virð­ingu, heið­ar­leika og kær­leika er nefni­lega ekki hægt að kaupa né selja.

Traust er inni­halds­ríkt hug­tak sem líkja má við brú manna í milli, nokkuð sem ein­ungis getur mynd­ast með ítrek­uðum heið­ar­legum hugs­unum og athöfn­um. 

Pizzu­gerð­ar­mað­ur­inn úr draum­heimum skildi áhrifa­mátt þess að þjóna öðrum, nokkuð sem stjórn­mála­menn mættu til­einka sér í störfum sínum fyrir þegna Íslands.

Höf­undur er áhuga­maður um betra líf.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Línan á að teygja sig 170 kílómetra inn í eyðimörkina.
Sádi-Arabía áformar að byggja 170 kílómetra langa bíllausa borg
Engir vegir, ekkert vesen. Krónprins Sádi-Arabíu hefur kynnt áform um byggingu 170 kílómetra langrar borgar þar sem enginn íbúi mun þurfa að ganga lengur en 5 mínútur eftir allri nauðsynlegri þjónustu og öll ferðalög fara fram neðanjarðar.
Kjarninn 22. janúar 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir sækist eftir efsta sæti hjá Samfylkingunni í Suðvesturkjördæmi.
Rósa Björk sækist eftir oddvitasæti í Suðvesturkjördæmi
Nýjasti þingmaður Samfylkingar sækist eftir því að leiða lista flokksins í Suðvesturkjördæmi, sem Guðmundur Andri Thorsson leiddi í kosningunum árið 2017. Rósa Björk fer því ekki fram í Reykjavík, þrátt fyrir að hafa tekið þátt í skoðanakönnun þar.
Kjarninn 22. janúar 2021
Sjónvarpið var árið 2019 sem fyrr sá miðill sem tekur til sín stærstan hluta tekna á íslenskum fjölmiðlamarkaði, eða rúmlega 12,6 milljarða af alls 25 milljarða tekjum íslenskra fjölmiðla.
Fjórar af hverjum tíu auglýsingakrónum virðast hafa runnið úr landi árið 2019
Tekjur íslenskra fjölmiðla drógust saman um sjö prósent á milli áranna 2018 og 2019. Um 7,8 milljarðar af auglýsingafé innlendra aðila eru taldir hafa runnið úr landi, stór hluti til Facebook og Google. Hlutdeild RÚV á auglýsingamarkaði var 17 prósent.
Kjarninn 22. janúar 2021
Leikarnir áttu að fara fram í Tókýó síðasta sumar en var frestað til sumarsins 2021. Hálft ár er nú til stefnu.
Hafna því að búið sé að ákveða að aflýsa Ólympíuleikunum
Þetta er ekki rétt. Þetta er ekki rétt. Þannig hafa svör japanskra stjórnvalda sem og aðstandenda Ólympíuleikanna í Tókýó verið í dag vegna frétta um að þegar sé búið að ákveða að aflýsa leikunum. „Ólympíueldurinn verður kveiktur 23. júlí.“
Kjarninn 22. janúar 2021
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 47. þáttur: Myrk hliðarveröld
Kjarninn 22. janúar 2021
Yfirlitsmynd af fyrirhuguðu framkvæmdasvæði.
Vegagerðin setur göng í gegnum Reynisfjall og veg á bökkum Dyrhólaóss á dagskrá
Óstöðug fjaran við Vík kallar á byggingu varnargarðs ef af áformum Vegagerðarinnar um færslu hringvegarins verður. Hinn nýi láglendisvegur myndi liggja í næsta nágrenni svæða sem njóta verndar vegna jarðminja og lífríkis.
Kjarninn 22. janúar 2021
Mynd frá Hiroshima í Japan, tekin nokkrum mánuðum eftir að kjarnorkusprengju var varpað á borgina árið 1945.
Áttatíu og sex prósent vilja að Ísland fullgildi samning um bann við kjarnorkuvopnum
Samkvæmt nýrri könnun frá YouGov eru einungis þrjú prósent Íslendinga fylgjandi þeirri stefnu íslenskra stjórnvalda að fylgja stefnu NATÓ um að skrifa ekki undir samning Sameinuðu þjóðanna um bann gegn kjarnorkuvopnum. Samningurinn tekur gildi í dag.
Kjarninn 22. janúar 2021
Jón Ásgeir Jóhannesson.
Segir peningamarkaðssjóði ekki svikamyllu heldur form af skammtímafjármögnun
Fyrrverandi aðaleigandi Glitnis neitar því að peningamarkaðssjóðir bankanna hafi verið notaðir til að „redda“ eigendum þeirra fyrir hrun. Ríkisbankar þurftu að setja 130 milljarða króna inn í sjóðina en samt tapaði venjulegt fólk stórum fjárhæðum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar