Nokkur atriði varðandi sameiningu Seðlabanka og Fjármálaeftirlits

Hagfræðiprófessor gagnrýnir fyrirhugaða sameiningu Seðlabanka Íslands og Fjármálaeftirlitsins.

Auglýsing

Inn­gangur

Nú liggur fyrir Alþingi til­laga um sam­ein­ingu Seðla­banka Íslands og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins (790. mál á 149. lög­gjaf­ar­þing­i). Þar er lagt til að Seðla­banki Íslands og Fjár­mála­eft­ir­litið verði sam­einuð í eina stofnun og yrði allt eft­ir­lit með fjár­mála­starf­semi þá hjá Seðla­banka Íslands­. Við­fangs­efni sam­einaðrar stofn­unar mun skipt­ast í pen­inga­stefnu; fjár­mála­stöð­ug­leika; og fjár­mála­eft­ir­lit og þar með talið neyt­enda­vernd og eft­ir­lit með hegðun aðila á skulda­bréfa- og fjár­mála­mark­aði. Þannig á að sam­eina verk­efni hjá einni stofnun og er það rétt­lætt með auknu vægi þjóð­hags­var­úð­ar. Á vef Alþingis segir þannig:

„Breyt­ing­unum er ætlað að auka skil­virkni og skýr­leika ábyrgðar og bæta stjórn­sýslu við ákvarð­ana­töku, nýt­ingu upp­lýs­inga og mögu­leika á auknum gæðum grein­ingar og yfir­sýn­ar. Lagt er til að bætt verði við tveimur vara­banka­stjórum í Seðla­bank­anum og yrðu þeir þá þrír sam­tals. Gert er ráð fyrir að þrjár nefnd­ir, m.a. skip­aðar utan­að­kom­andi sér­fræð­ing­um, taki ákvarð­anir um beit­ingu vald­heim­ilda Seðla­bank­ans varð­andi pen­inga­stefnu og fjár­mála­stöð­ug­leika og á sviði fjár­mála­eft­ir­lits.“  

Í þess­ari stuttu grein mun ég benda á nokkrar hættur sem vert væri að hafa í huga þegar lögum um Seðla­bank­ann er breytt með þessum hætti.

Auglýsing

Sjálf­stæði og völd seðla­banka

Meg­in­hlut­verk seðla­banka er að tryggja stöðugt verð­lag og stöðugt fjár­mála­kerfi. Til þess að auð­velda seðla­bönkum að ná mark­mið­inu um stöðugt verð­lag þá hefur bönk­unum víð­ast hvar verið gefið til­tekið sjálf­stæði frá rík­is­stjórn. Rík­is­stjórn getur þannig ekki á hverjum tíma gefið seðla­banka fyr­ir­mæli um breyt­ingar á vöxt­um. Stjórn­endur seðla­banka eru þess vegna varir um sig þegar kemur að yfir­lýs­ingum og aðgerðum rík­is­stjórna sem ógna sjálf­stæði þeirra. Ástæða þess að þeir eru nú víða sjálf­stæðar stofn­anir er sú að nauð­syn þótti bera til að gera þeim kleift að beita stjórn­tækjum til þess að halda verð­bólgu niðri án þess að hafa áhyggjur af skamm­tíma­á­hrifum á vin­sældir meðal almenn­ings en lík­legt er að stjórn­völd myndu haga pen­inga­stefnu á þann hátt að staða efna­hags­mála liti sem best út á kosn­inga­ári þótt verð­bólga færi síðar úr bönd­um.  Það að seðla­bankar geti gert það sem þarf til þess að halda verð­bólgu í skefjum gefur þeim trú­verð­ug­leika og dregur úr vænt­ingum um fram­tíð­ar­verð­bólgu. Þannig verður pen­inga­stefnan skil­virk­ari. 

En sjálf­stæði seðla­banka gerir þá mjög valda­mikla. Ókjörnir emb­ætt­is­menn geta haft áhrif á  gengi gjald­mið­ils­ins og þar með einnig verð á inn­flutn­ingi, haft bein áhrif á útlán banka með bindi­skyldu og ákveðið vaxta­stig innan lands og þar með vexti á hús­næð­is­lán­um, lánum til fyr­ir­tækja og inn­láns­vexti á banka­reikn­ing­um. Ákvarð­anir Seðla­banka Íslands hafa oft sætt gagn­rýni af hálfu stjórn­mála­manna og jafn­vel ráð­herra. Stöð­ugur styrr stendur um sjálf­stæði hans og um per­sónu seðla­banka­stjóra. Seðla­banka­stjóri þarf sífellt að standa vörð um sjálf­stæði og trú­verð­ug­leika stofn­un­ar­inn­ar.

Sjálf­stæði fjár­mála­eft­ir­lits

Á fjár­mála­eft­ir­lit einnig að vera sjálf­stætt eða lúta póli­tísku valdi?  Rökin fyrir sjálf­stæðu eft­ir­liti eru þau ann­ars vegar að hætta sé á að þeir sem hafa á eft­ir­lit með, þ.e.a.s. aðilar á fjár­mála­mark­aði, nái tökum á eft­ir­lit­inu (e. reg­ul­atory capt­ure) og hins vegar að stjórn­mála­öfl nái yfir­hönd­inni og láti þá eft­ir­litið stjórn­ast af póli­tískum hags­munum sínum til skamms tíma, t.d. að ekki megi hemja banka­kerfi sem vex of hratt fyrir kosn­ing­ar. Hér eru því einnig rök fyrir sjálf­stæði en þau eru sum­part ann­ars konar og aðrir kraftar ógna sjálf­stæði fjár­mála­eft­ir­lits. 

Fjár­mála­eft­ir­liti er ætlað að gæta þess að við­skipta­bankar og aðrar fjár­mála stofn­anir taki ekki of mikla áhættu í við­leitni sinni til að skila sem mestum hagn­aði. Stjórn­endur banka verða að vega og meta hversu mikla áhættu á að taka í rekstri banka sem ann­ars miðar að því að ná sem bestri afkomu. Það getur verið mikil freist­ing í þessum rekstri að taka áhættu til að hámarka hagnað til skamms tíma einkum ef aðgengi að erlendu fjár­magni er full­kom­lega frjálst. Þannig er unnt að reka banka með lak­ari afkomu en minni áhættu eða með því að auka áhættu og einnig hagnað til skamms tíma. 

Við­skipta­bankar á Íslandi árin 2003-2008 eru skóla­bók­ar­dæmi um það sem getur farið úrskeið­is. Óheft aðgengi að erlendu lánsfé sem fékkst í skjóli láns­hæfis rík­is­sjóðs (lán­ar­drottnar gátu reiknað með að ríkið kæmi til hjálpar ef bankar lentu í van­skil­u­m!) gerði eig­end­unum kleift að hagn­ast gríð­ar­lega til skamms tíma en með því að stofna til mik­illar áhættu bæði innan hvers banka og í krónu­hag­kerf­inu. Aðgengi að erlendu lánsfé gerir bönkum og eig­endum þeirra kleift að hagn­ast mikið til skamms tíma með meiri skuld­setn­ingu en mögu­leg væri innan lands. 

En sjálf­stæði fjár­mála­eft­ir­lits er einnig stundum ógnað af stjórn­völd­um. Aðgerðir sem bein­ast gegn ákveðnum fjár­mála­stofn­unum geta haft áhrif á hag­kerfið til lengri tíma. Gott dæmi er stefna íslensku rík­is­stjórn­ar­innar fyrir 2008 að því að koma upp alþjóð­legri fjár­mála­mið­stöð á Íslandi, slaka á reglu­verki og styðja við vöxt bank­anna. Aðgerðir FME til að hamla slíkum vexti hefðu þá gengið á skjön við stefnu rík­is­sjórn­ar­inn­ar. 

Ekki þarf mikið ímynd­und­ar­afl til að ímynda sér að ráð­andi stofn­anir á fjár­mála­mörk­uðum séu tengdar stjórn­mála­flokkum eða stjórn­mála­mönnum á ein­hvern hátt. Þá steðjar hætta að eft­ir­lit­inu úr tveimur átt­um: Í fyrsta lagi reyna stórar stofn­anir á fjár­mála­mark­aði að ná tökum á fjár­mála­eft­ir­lit­inu; ráða til sín reyndasta starfs­fólk þess, hafa fleiri lög­fræð­inga á sínum vegum og á betri kjörum en eft­ir­litið getur haft. Í öðru lagi geta póli­tískir hags­munir komið fram í vali á stjórn­ar­mönnum fjár­mála­eft­ir­lits­ins og þrýst­ingur frá ráð­herrum haft áhrif á gerðir þess. Hættan er þá sú að fjár­mála­kerfið verði brot­hætt þótt hagn­aður sé mik­ill og ef illa fer þá bitni afleið­ing­arnar á almenn­ingi á meðan eig­endur komi sínu fé í skjól.

Aðgerðir fjár­mála­eft­ir­lits fel­ast í beinum afskiptum af rekstri fjár­mála­fyr­ir­tækja til að draga úr áhættu­sókn þeirra og geta þær hæg­lega bitnað á afkomu við­kom­andi fyr­ir­tækja. Því er mik­il­vægt að fjár­mála­eft­ir­lit sé fag­legt, lúti ekki flokkspóli­tískum vilja, og einnig að það fari ekki offari. En lík­legt er að aðgerðir fjár­mála­eft­ir­lits verði engu að síður umdeild­ar. Sér­stak­lega á þetta við um eft­ir­lit um við­skipta­hætti á mark­aði og neyt­enda­vernd sem gefur eft­ir­lit­inu, og eftir sam­ein­ingu Seðla­bank­an­um, heim­ild til þess að ákveða refs­ingar fyrir ólög­lega hegðun á skulda­bréfa og hluta­bréfa­mark­aði.

Hvað getur farið úrskeiðis við sam­ein­ingu?

Sam­ein­ing Seðla­bank­ans og FME á vænt­an­lega að búa til sterk­ari stofn­un. Skv. vef Alþingis er breyt­inguum „ætlað að auka skil­virkni og skýr­leika ábyrgðar og bæta stjórn­sýslu við ákvarð­ana­töku, nýt­ingu upp­lýs­inga og mögu­leika á auknum gæðum grein­ingar og yfir­sýn­ar.“ Kannski myndi þetta ger­ast í full­komnum heimi en í þeim heimi sem við búum í getur afleið­ingin orðið þver öfug. 

Í fyrsta lagi er lík­legt að póli­tísk áhrif á stjórn hins nýja seðla­banka verði meiri ein­fald­lega vegna þess hversu öflug stofn­unin verður og hversu áhrifa hennar mun gæta víða. Stofnun sem setur reglur á fjár­mála­mark­aði, hefur eft­ir­lit með hegðun fyr­ir­tækja á mark­aði og getur farið inn í rekstur fjár­mála­stofn­ana ef henni finnst rekstur of áhættu­samur og þar að auki ákveðið vexti, bindi­skyldu og haft mikil áhrif á gengi gjald­mið­ils í gegnum kaup og sölu á gjald­eyri gæti þannig ein­fald­lega verið of stór og valda­mikil til þess að stjórn­mála­menn, þ.e.a.s. þeir sem eru í rík­is­stjórn á hverjum tíma, geti látið fag­leg sjón­ar­mið ráða við val á yfir­mönn­um. Póli­tísk og per­sónu­leg holl­usta mun skipta enn meira máli en áður. Sjálf­stæði starf­sem­innar væri þá ógn­að. 

Nógu erfitt hefur verið hingað til að ráða seðla­banka­stjóra á fag­legum nót­um. Þess í stað hefur ráðn­inga­ferlið yfir­leitt verið eins og möndlu­leikur í jóla­boði þar sem t.d. 16 sækja um og einn hreppir möndl­una sem hús­móð­irin ein veit hvar er, umsóknir eru metnar á þann hátt að sá sem möndl­una hreppir er tal­inn hæf­ast­ur. Stjórn­mál og per­sónu­leg tengsl ráða, stofn­unin er ein­fald­lega, jafn­vel fyrir sam­ein­ingu, of mik­il­væg póli­tískt til þess að reynt sé að leita uppi hæf­asta fólkið í störfin þótt afleið­ingar mis­taka í stjórn stofn­unar fyrir sam­fé­lagið geti verið og hafi stundum reynzt hörmu­leg­ar, t.d. fyrir hrun.  Þetta vanda­mál mun verða enn erf­ið­ara við­fangs eftir sam­ein­ingu við fjár­mála­eft­ir­lit­ið.  Þótt á góðum degi sé unnt að draga upp fal­leg skipu­rit af full­komnum heimi þá er veru­leik­inn yfir­leitt ekki svo ein­fald­ur. Þess vegna verður að gera stofn­anir þannig úr garði að sem minnstar líkur séu á því að mis­brestir verði í ráðn­ingu yfir­manna og rekstri þeirra. 

Í öðru lagi geta afskipti hins nýja Seðla­banka af hegðun fjár­mála­fyr­ir­tækja á mark­aði valdið deilum við stjórn­endur fyr­ir­tækj­anna og einnig stjórn­mála­öfl. Reyndar er næsta víst að slíkt mun ger­ast á ein­hverjum tíma­punkti. Í litlu sam­fé­lagi er til­hneig­ing til þess að slík deilu­mál verði per­sónu­leg. Sam­skipti sem í millj­óna­sam­fé­lögum væru fag­leg geta hæg­lega snú­ist upp í per­sónu­leg illindi. Mis­tök við afskipti af fjár­mála­stofn­unum og einnig óvin­sælar en rétt­læt­an­legar aðgerðir sem bitna á hagn­aði fjár­mála­stofn­ana geta þannig veikt þann hluta hins nýja seðla­banka sem sinnir hefð­bund­inni stjórn pen­inga­mála. Þessi hefur verið raunin síð­ustu miss­eri vegna þess að Seðla­bank­inn tók að sér gjald­eyr­is­eft­ir­lit árið 2009. Slíkt eft­ir­lit var bráð­nauð­syn­legt, krónan var í frjálsu falli og gjald­eyrir útflutn­ings­fyr­ir­tækja skil­aði sér illa inn í krónu­hag­kerfið af skilj­an­legum ástæð­um. En sam­skipti við eitt öflugasta fyr­ir­tæki lands­ins leiddu til deilna sem hafa veikt Seðla­bank­ann einmitt á þeim tíma sem mest reyndi á hann í kjöl­far gjald­þrots flug­fé­laga og ófriðar á vinnu­mark­aði. Nú þegar gjald­eyr­is­eft­ir­litið er að hverfa úr rekstr­inum þá er lagt til að eft­ir­lit með hegðun á fjár­mála­mörk­uðum sé tekið inn í stað­inn!

Í þriðja lagi verða stjórn­endur seðla­banka að haga ákvörð­unum sínum og fram­göngu með þeim hætti að sem lík­leg­ast sé að sjálf­stæði seðla­bank­ans verði virt. Þeir þurfa oft að beita sér á einu sviði og geta þá búist við óvin­sældum á meðal stjórn­mála­manna og jafn­vel rík­is­stjórn­ar. Gott dæmi væri vaxta­hækkun vegna meiri hættu á verð­bólgu rétt fyrir kosn­ing­ar. En sú hætta mynd­ast að hin sam­eig­in­lega stofnun geti þurft að vega og meta á hverjum tíma hvort leggja eigi í óvin­sælar aðgerðir á sviði pen­inga­mála, t.d. vaxta­hækk­un, eða á sviði fjár­mála­eft­ir­lits, t.d. skipta sér af rekstri öfl­ugs banka. Þarf þá sterk bein og skarpa dóm­greind til að gera ekki mis­tök á einu sviði á meðan öðrum mark­miðum er náð. Þannig geta aðgerðir á einu sviði lamað önnur svið hins sam­ein­aða banka.

Áhrif sam­ein­ingar á sjálf­stæði Seðla­banka Íslands

Hefð­bund­inn seðla­banki, sem sinnir ein­ungis pen­inga­stefnu, og fjár­mála­eft­ir­lit, sem sér um reglu­setn­ingu og eft­ir­lit, eru meðal mik­il­væg­ustu stofn­ana sam­fé­lags­ins. Þegar illa fer í rekstri þess­ara stofn­ana þá geta afleið­ing­arnar fyrir sam­fé­lagið verið gríð­ar­legar eins og ekki ætti að þurfa að útskýra fyrir les­end­um. 

Sam­ein­ing Seðla­bank­ans og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins gæti gert erf­ið­ara að verja sjálf­stæði hinnar stóru og öfl­ugu stofn­un­ar. Verja þarf sjálf­stæðið bæði gagn­vart öfl­ugum inn­lendum fjár­mála­stofn­un­um, rík­is­stjórn og síð­ast en ekki síst póli­tískt tengdum fjár­mála­stofn­un­um. Minnstu mis­tök við eft­ir­lit með hegðun á mark­aði eða mati á áhættu í rekstri fjár­mála­stofn­ana geta valdið því að orð­spor og trú­verð­ug­leiki hinnar nýju stofn­unar minnki með ófyr­ir­sjá­an­legum afleið­ingum fyrir verð­bólgu og vaxta­stig. 

Nú er þróun innan lands og utan innan stjórn­mála í átt til þess að sýna stofn­un­um, inn­lendum sem erlend­um, minni virð­ingu og tala fyrir hags­munum „fólks­ins“ gegn þessum stofn­un­um. Oft er talað um „pop­u­l­is­ma“ í þessu sam­bandi. Svo gæti farið að það þrengi að sjálf­stæði seðla­banka og fjár­mála­eft­ir­lits. Góður árangur í bar­áttu við verð­bólgu á síð­ustu árum gæti jafn­vel orðið til þess að stjórn­mála­stéttin tæki lága verð­bólgu sem gef­inn hlut og áliti að minni ástæða væri því til þess að standa vörð um sjálf­stæði bank­ans.

Um þessar mundir eru ýmsir af þeim ein­stak­lingum sem tóku virkan þátt í fjár­mála­æv­in­týr­inu 2003-2008 að snúa aftur til lands­ins. Pen­ingum var í mörgum til­vikum komið undan árin 2007-2008 og eru þetta fjár­magn nú að skila sér til baka, einmitt þegar búið er að gera upp þrotabú hinna föllnu banka upp. Lík­legt er að a.m.k. einn öfl­ugur banki verði í eigu þess­ara aðila innan ekki langs tíma ef það hefur ekki gerst nú þeg­ar. Vand­inn er sá að rekstur bank­anna fyrir 2008 var ámæl­is­verður eins og margir refsi­dómar bera vitni um. Ekki eru öll kurl komin til grafar um þann rekst­ur.  End­ur­skoð­endur gegndu lyk­il­hlut­verki í því að láta bók­fært eigið fé marg­fald­ast á fáum árum en hafa ekki sýnt neina iðrun í þeim efn­um. Mis­vísandi upp­gjör voru for­senda þess að banka­kerfið marg­fald­að­ist að stærð á stuttum tíma og féll m.a. vegna þess að eigið fé var ekki raun­veru­legt heldur búið til með bók­halds­brellum og bank­anir of stórir til þess að ríkið gæti komið þeim til bjarg­ar. Það er því fyr­ir­sjá­an­legt að sömu aðilar komi sumir aftur til sög­unn­ar, ráði sömu end­ur­skoð­endur sem fyrr og reynir þá mikið á fjár­mála­eft­ir­lit.  Ef þessir aðilar tengj­ast stjórn­mála­flokkum þá mun reyna á sjál­stæði fjár­mála­eft­ir­lits bæði í sam­skiptum við bank­ana og einnig við rík­is­stjórn.  Þá væri betra að pen­inga­stefnan væri ekki undir sama þaki.

Loka­orð

Ef frum­varp um sam­ein­ingu Seðla­bank­ans og FME verður að lögum þá mun verða til gríð­ar­lega valda­mikil  stofn­un. Sú stofnun mun ekki ein­ungis ákveða vexti, bindi­skyldu og inn­grip á gjald­eyr­is­mark­aði og geta sett sér­staka bindi­skyldu á fjár­fest­ingu erlendra aðila í skráðum skulda­bréfum heldur mun hún setja reglur og hafa all­herjar­eft­ir­lit með starf­semi við­skipta­banka og hegðun aðila á mark­aði auk neyt­enda­vernd­ar. Hún getur jafn­vel lagt á stjórn­valds­sekt­ir. Slík stofnun getur litið vel út á skipu­riti en í raun verða til nokkur vanda­mál eða hættur sem vert er að huga að áður en lengra er haldið og hér hefur verið lýst.

Haustið 2016 var mynduð rík­is­sjórn Við­reisn­ar, Bjartrar fram­tíðar og Sjálf­stæð­is­flokks. Sumir þess­ara flokka vildu ger­breyta fyr­ir­komu­lagi pen­inga­mála og koma á svoköll­uðu mynt­ráði.  Þess vegna var skip­aður starfs­hópur til þess að kanna kosti í pen­inga­mál­um, hvort hér yrði áfram króna á fljót­andi gengi eða gengi hennar fest í eitt skipti fyrir öll með mynt­ráði. Þessi rík­is­stjórn féll haustið 2017 en starfs­hóp­ur­inn hélt störfum sínum áfram engu að síð­ur. Nú hefur afrakstur þeirrar vinnu haft þau óvæntu áhrif að fyrir liggur laga­frum­varp um sam­ein­ingu Seðla­bank­ans og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins þótt hóp­ur­inn hafi ekki lagt til að neyt­enda­verd og eft­ir­lit með hegðun á mörk­uðum færi inn í Seðla­bank­ann. Hóp­ur­inn ætl­aði með til­lögum sínum að auka áherslu á fjár­mála­stöð­ug­leika þótt afleið­ing­arnar geti orðið aðr­ar.

Á síð­ustu tíu árum hefur farið fram stöðug vinna við að end­ur­skipu­leggja fram­kvæmd pen­inga­stefnu með breyttum áherslum og breyttri nýt­ingu stjórn­tækja. Í fyrsta sinn í sögu lýð­veld­is­ins hefur tek­ist að kalla fram jákvæða þróun þar sem saman fara hag­vöxt­ur, lág verð­bólga, jákvæður við­skipta­jöfn­uður og batn­andi staða gagn­vart útlöndum og vax­andi kaup­mátt­ur. Án efa hefur heppni ráðið ein­hverju en því verður ekki neitað að önnur beit­ing stjórn­tækja Seðla­bank­ans árin 2009-2019 hefur skilað stór­lega bættum árangri. Kannski gengur það að hafa sjálf­stæðan gjald­miðil án þess að hag­kerfið fari í gegnum dýfur með reglu­bundnum hætti, verð­bólgu­skot og skertan kaup­mátt!

En af hverju þarf þá að umbylta stjórn­kerf­inu á grund­velli til­lagna sem urðu til fyrir mis­skiln­ing með breyt­ingum sem stefna þessum árangri í tví­sýnu?  Er ekki betra að taka fleiri og smærri skref, halda í það sem gott er og bæta smám saman þegar við erum alveg viss um að næsta skref sé til bóta?  Og ekki gera ráð fyrir að emb­ætt­is­menn og stjórn­mála­menn hugsi alltaf ein­ungis um þjóð­ar­hag en ekki eigin hags­muni og sína póli­tísku stöð­u. 

Höf­undur er pró­fessor í hag­fræði við Háskóla Íslands og situr í pen­inga­stefnu­nefns Seðla­banka. Allar skoð­anir og álykt­anir sem hér koma fram eru á hans ábyrgð og end­ur­spegla ekki við­horf ann­arra nefnd­ar­manna.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vilhjálmur Egilsson formaður hæfnisnefndar
Tíu umsækjendur eru um stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Borghildur Sölvey Sturludóttir
Fegurðin býr í fólkinu
Kjarninn 12. nóvember 2019
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir – Hárið
Kjarninn 12. nóvember 2019
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Ríkisframlög til Samfylkingarinnar nær fjórfölduðust í fyrra
Framlög úr ríkissjóði til Samfylkingarinnar voru 89 milljónir í fyrra sem er nær fjórfalt hærri upphæð en árið 2017. Framlög ríkissjóðs til stjórnmálaflokka voru hækkuð á síðasta ári að til­­­lögu sex flokka sem sæti eiga á Alþing­i.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Ísland mun taka á móti 85 kvótaflóttamönnum á næsta ári
Ríkisstjórnin hefur samþykkt að taka móti 85 kvótaflóttamönnum á næsta ári en það er fjölmennasta móttaka flóttafólks frá því að íslensk stjórnvöld hófu að taka á móti flóttafólki í samstarfi við Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Regluveldi án réttinda
Kjarninn 12. nóvember 2019
Katrín Oddsdóttir, formaður stjórnarskrárfélagsins.
Stjórnarskrárfélagið segir umfjöllun Morgunblaðsins fjarstæðukennda
Stjórn­ar­skrár­fé­lagið seg­ir að um­fjöll­un Morgunblaðsins um meint af­skipti fé­lags­manna af rök­ræðukönn­un um stjórnarskrána, sem fór fram um helgina, sé fjar­stæðukennd.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Inga Sæland, formaður Flokks fólksins og Helgi Hrafn Gunnlaugsson, þingmaður Pírata.
Rúmlega 95 prósent af tekjum Pírata og Flokks fólksins komu úr ríkissjóði
Flokkur fólksins hagnaðist um 27 milljónir króna í fyrra en Píratar töpuðu 11,7 milljónum. Báðir flokkarnir fengu engin framlög yfir 200 þúsund krónum og komu tekjur þeirra að uppistöðu úr ríkissjóði.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar