Virkari samkeppni heima leiðir til meiri samkeppnishæfni út á við

Forstjóri Samkeppniseftirlitsins skrifar um samkeppnismál.

Auglýsing

Nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­litin hafa kynnt þá sam­eig­in­legu afstöðu sína að festa í úrlausn sam­runa­mála, í sam­ræmi við núgild­andi reglur á Evr­ópska efna­hags­svæð­inu, sé besta leiðin til þess að tryggja sam­keppn­is­hæfni inn­lendra fyr­ir­tækja gagn­vart erlendum og evr­ópskra fyr­ir­tækja gagn­vart alþjóð­leg­um. 

Í vor ákváðu sam­keppn­is­eft­ir­litin á Norð­ur­lönd­unum að kynna sam­eig­in­lega stefnu sína í með­ferð og úrlausn sam­runa­mála. Sú stefna hefur nú verið sett fram í sam­eig­in­legri yfir­lýs­ingu for­stjóra sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna í Nor­egi, Dan­mörku, Sví­þjóð, Finn­landi og Íslandi. Er yfir­lýs­ingin kynnt á heima­síðum eft­ir­lit­anna og í fjöl­miðlum á Norð­ur­lönd­unum og í Evr­ópu.

Með þessu eru nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­litin að leggja sitt af mörkum í umræðu um sam­runa fyr­ir­tækja sem á sér stað víða í Evr­ópu nú um stund­ir. Til­efnið er einkum ógild­ing fram­kvæmda­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins á sam­runa fyr­ir­tækj­anna Siem­ens og Alstom, en bæði fyr­ir­tækin eru mik­il­vægir fram­leið­endur járn­braut­ar­lesta og bún­aðar á því sviði. Taldi fram­kvæmda­stjórnin að sam­run­inn hefði skaðað sam­keppni og leitt til hærra verðs, við­skipta­vinum og neyt­endum til tjóns.

Auglýsing

Stjórn­völd í heima­löndum fyr­ir­tækj­anna tveggja, Frakk­landi og Þýska­landi, tóku þess­ari nið­ur­stöðu illa og hafa lagt fram til­lögur um breyt­ingar á sam­runa­reglum Evr­ópu­sam­bands­ins sem miða að því að leyfa í rík­ara mæli stóra sam­runa evr­ópskra fyr­ir­tækja. Telja stjórn­völd ríkj­anna tveggja að fyr­ir­tækin verði þannig betur í stakk búin til þess að bregð­ast við sam­keppni kín­verskra, banda­rískra og ann­arra alþjóð­legra fyr­ir­tækja.

Hér heima þekkjum við vel sam­bæri­lega umræðu um stöðu íslenskra fyr­ir­tækja gagn­vart erlendri sam­keppni. Þannig hafa Sam­tök atvinnu­lífs­ins og Við­skipta­ráð Íslands talað fyrir því að Sam­keppn­is­eft­ir­litið breyti nálgun sinni við rann­sókn sam­runa­mála og leyfi í rík­ara mæli sam­runa stærri íslenskra fyr­ir­tækja. Með þeim hætti geti fyr­ir­tækin notið meiri stærð­ar­hag­kvæmni sem geri þeim betur kleift að bregð­ast við sam­keppni erlendis frá. Sömu rök voru lögð til grund­vallar þegar afurða­stöðvar í mjólkur­iðn­aði voru und­an­þegnar sam­runa­eft­ir­liti með lögum frá Alþingi árið 2004.

Stefna nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna

Stefna nor­rænna sam­keppn­is­yf­ir­valda í sam­runa­málum er skýr: Festa í úrlausn sam­runa­mála, í sam­ræmi við núgild­andi reglur á Evr­ópska efna­hags­svæð­inu, er besta leiðin til þess að tryggja sam­keppn­is­hæfni inn­lendra fyr­ir­tækja gagn­vart erlendum og evr­ópskra fyr­ir­tækja gagn­vart alþjóð­leg­um. Með þeim hætti verða fyr­ir­tæki skil­virk­ari, vörur og þjón­usta betri og nýsköpun meiri. Í virku sam­keppn­isum­hverfi heima fyrir verða til öflug fyr­ir­tæki sem eru í stakk búin að taka þátt í sam­keppni ann­ars staðar frá. 

Fyr­ir­tæki sem ná árangri í slíku umhverfi eru einmitt lík­leg­ust til þess að ná fót­festu á alþjóð­legum mörk­uð­um. Þetta þekkjum við Íslend­ing­ar, því flest af öfl­ug­ustu fyr­ir­tækjum Íslands hafa mót­ast og eflst í virku alþjóð­legu sam­keppn­isum­hverfi, t.d. á vett­vangi sjáv­ar­út­vegs og tækni­greina.

Að mati nor­rænna sam­keppn­is­yf­ir­valda myndi til­slökun í úrlausn sam­runa­mála að lík­indum hafa þver­öfug áhrif. Hún myndi fela í sér frá­vik frá hag­fræði­lega við­ur­kenndum aðferð­um, í átt til póli­tískra úrlausna, sem fyrst og fremst myndu koma fáum fyr­ir­tækjum til góða, án þess að tryggt væri að við­skipta­vinir og neyt­endur myndu fá hlut­deild í ábat­an­um. Um leið yrði meiri óvissa um úrlausn mála og jafn­ræði fyr­ir­tækja gagn­vart lög­un­um. Með þessu væri vegið að grunn­mark­miðum EES-­samn­ings­ins um sam­eig­in­legan innri mark­að.

Það er einnig mat nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna að til­slökun í sam­runa­reglum á Evr­ópska efna­hags­svæð­inu myndi koma verst við smærri löndin í Evr­ópu, enda myndu stærri fyr­ir­tæki stærstu land­anna einkum njóta ábatans. Það er því ekki að undra að ráð­herrar rík­is­stjórna Norð­ur­land­anna sem eru aðilar að Evr­ópu­sam­band­inu, eru á meðal þeirra sem hafa talað gegn hug­myndum franskra og þýskra stjórn­valda um til­slökun í sam­runa­eft­ir­liti.

Um þessar mundir er haldið upp á ald­ar­fjórð­ungs afmæli EES-­samn­ings­ins. Íslend­ingar hafa notið þess að með EES-­samn­ingnum voru teknar upp sam­bæri­legar sam­keppn­is­reglur og gilda ann­ars staðar á Evr­ópska efna­hag­svæð­inu. Þetta felur m.a. í sér að Sam­keppn­is­eft­ir­litið beitir sam­bæri­legum aðferðum og leggur sam­bæri­legt mat á sam­runa fyr­ir­tækja og evr­ópsk sam­keppn­is­eft­ir­lit gera. Þá nýtur Sam­keppn­is­eft­ir­litið þess að taka þátt í öfl­ugu sam­starfi nor­rænna sam­keppn­is­yf­ir­valda. 

Allt þetta stuðlar að aukn­inni sam­keppn­is­hæfni íslensks atvinnu­lífs.

Yfir­lýs­ing nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna er aðgengi­leg á ensku á heima­síðu Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins. Undir hana rita for­stjórar við­kom­andi eft­ir­lita: Lars Sørg­ard, Nor­egi, Jakob Hald, Dan­mörku, Rik­ard Jermsten, Sví­þjóð og Kirsi Leivo, Finn­landi, auk und­ir­rit­aðs.

Höf­undur er for­stjóri Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins á Íslandi.

Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Telur lágbrú fýsilegri kost fyrir nýja Sundabraut
Tveir val­kost­ir eru einkum tald­ir koma til greina vegna lagn­ing­ar Sunda­braut­ar, ann­ars veg­ar jarðgöng í Gufu­nes og hins veg­ar lág­brú yfir Klepps­vík. Samgöngu- og sveitastjórnarráðherra seg­ir að sér hugn­ist frek­ar lág­brú yfir Klepps­vík.
Kjarninn 20. september 2019
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Molar
Molar
Molar – Mikilvægt að koma vel fram við innflytjendur
Kjarninn 20. september 2019
Bankahöllin sem eigandinn vill ekki en er samt að rísa
Þegar íslensku bankarnir voru endurreistir úr ösku þeirra sem féllu í hruninu var lögð höfuðáhersla á að stjórnmálamenn gætu ekki haft puttanna í þeim.
Kjarninn 20. september 2019
Hrun fuglastofna í Norður-Ameríku vekur upp spurningar
Ný grein í Science greinir frá niðurstöðum viðamikilla rannsókna á fuglalífi í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar