Virkari samkeppni heima leiðir til meiri samkeppnishæfni út á við

Forstjóri Samkeppniseftirlitsins skrifar um samkeppnismál.

Auglýsing

Nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­litin hafa kynnt þá sam­eig­in­legu afstöðu sína að festa í úrlausn sam­runa­mála, í sam­ræmi við núgild­andi reglur á Evr­ópska efna­hags­svæð­inu, sé besta leiðin til þess að tryggja sam­keppn­is­hæfni inn­lendra fyr­ir­tækja gagn­vart erlendum og evr­ópskra fyr­ir­tækja gagn­vart alþjóð­leg­um. 

Í vor ákváðu sam­keppn­is­eft­ir­litin á Norð­ur­lönd­unum að kynna sam­eig­in­lega stefnu sína í með­ferð og úrlausn sam­runa­mála. Sú stefna hefur nú verið sett fram í sam­eig­in­legri yfir­lýs­ingu for­stjóra sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna í Nor­egi, Dan­mörku, Sví­þjóð, Finn­landi og Íslandi. Er yfir­lýs­ingin kynnt á heima­síðum eft­ir­lit­anna og í fjöl­miðlum á Norð­ur­lönd­unum og í Evr­ópu.

Með þessu eru nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­litin að leggja sitt af mörkum í umræðu um sam­runa fyr­ir­tækja sem á sér stað víða í Evr­ópu nú um stund­ir. Til­efnið er einkum ógild­ing fram­kvæmda­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins á sam­runa fyr­ir­tækj­anna Siem­ens og Alstom, en bæði fyr­ir­tækin eru mik­il­vægir fram­leið­endur járn­braut­ar­lesta og bún­aðar á því sviði. Taldi fram­kvæmda­stjórnin að sam­run­inn hefði skaðað sam­keppni og leitt til hærra verðs, við­skipta­vinum og neyt­endum til tjóns.

Auglýsing

Stjórn­völd í heima­löndum fyr­ir­tækj­anna tveggja, Frakk­landi og Þýska­landi, tóku þess­ari nið­ur­stöðu illa og hafa lagt fram til­lögur um breyt­ingar á sam­runa­reglum Evr­ópu­sam­bands­ins sem miða að því að leyfa í rík­ara mæli stóra sam­runa evr­ópskra fyr­ir­tækja. Telja stjórn­völd ríkj­anna tveggja að fyr­ir­tækin verði þannig betur í stakk búin til þess að bregð­ast við sam­keppni kín­verskra, banda­rískra og ann­arra alþjóð­legra fyr­ir­tækja.

Hér heima þekkjum við vel sam­bæri­lega umræðu um stöðu íslenskra fyr­ir­tækja gagn­vart erlendri sam­keppni. Þannig hafa Sam­tök atvinnu­lífs­ins og Við­skipta­ráð Íslands talað fyrir því að Sam­keppn­is­eft­ir­litið breyti nálgun sinni við rann­sókn sam­runa­mála og leyfi í rík­ara mæli sam­runa stærri íslenskra fyr­ir­tækja. Með þeim hætti geti fyr­ir­tækin notið meiri stærð­ar­hag­kvæmni sem geri þeim betur kleift að bregð­ast við sam­keppni erlendis frá. Sömu rök voru lögð til grund­vallar þegar afurða­stöðvar í mjólkur­iðn­aði voru und­an­þegnar sam­runa­eft­ir­liti með lögum frá Alþingi árið 2004.

Stefna nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna

Stefna nor­rænna sam­keppn­is­yf­ir­valda í sam­runa­málum er skýr: Festa í úrlausn sam­runa­mála, í sam­ræmi við núgild­andi reglur á Evr­ópska efna­hags­svæð­inu, er besta leiðin til þess að tryggja sam­keppn­is­hæfni inn­lendra fyr­ir­tækja gagn­vart erlendum og evr­ópskra fyr­ir­tækja gagn­vart alþjóð­leg­um. Með þeim hætti verða fyr­ir­tæki skil­virk­ari, vörur og þjón­usta betri og nýsköpun meiri. Í virku sam­keppn­isum­hverfi heima fyrir verða til öflug fyr­ir­tæki sem eru í stakk búin að taka þátt í sam­keppni ann­ars staðar frá. 

Fyr­ir­tæki sem ná árangri í slíku umhverfi eru einmitt lík­leg­ust til þess að ná fót­festu á alþjóð­legum mörk­uð­um. Þetta þekkjum við Íslend­ing­ar, því flest af öfl­ug­ustu fyr­ir­tækjum Íslands hafa mót­ast og eflst í virku alþjóð­legu sam­keppn­isum­hverfi, t.d. á vett­vangi sjáv­ar­út­vegs og tækni­greina.

Að mati nor­rænna sam­keppn­is­yf­ir­valda myndi til­slökun í úrlausn sam­runa­mála að lík­indum hafa þver­öfug áhrif. Hún myndi fela í sér frá­vik frá hag­fræði­lega við­ur­kenndum aðferð­um, í átt til póli­tískra úrlausna, sem fyrst og fremst myndu koma fáum fyr­ir­tækjum til góða, án þess að tryggt væri að við­skipta­vinir og neyt­endur myndu fá hlut­deild í ábat­an­um. Um leið yrði meiri óvissa um úrlausn mála og jafn­ræði fyr­ir­tækja gagn­vart lög­un­um. Með þessu væri vegið að grunn­mark­miðum EES-­samn­ings­ins um sam­eig­in­legan innri mark­að.

Það er einnig mat nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna að til­slökun í sam­runa­reglum á Evr­ópska efna­hags­svæð­inu myndi koma verst við smærri löndin í Evr­ópu, enda myndu stærri fyr­ir­tæki stærstu land­anna einkum njóta ábatans. Það er því ekki að undra að ráð­herrar rík­is­stjórna Norð­ur­land­anna sem eru aðilar að Evr­ópu­sam­band­inu, eru á meðal þeirra sem hafa talað gegn hug­myndum franskra og þýskra stjórn­valda um til­slökun í sam­runa­eft­ir­liti.

Um þessar mundir er haldið upp á ald­ar­fjórð­ungs afmæli EES-­samn­ings­ins. Íslend­ingar hafa notið þess að með EES-­samn­ingnum voru teknar upp sam­bæri­legar sam­keppn­is­reglur og gilda ann­ars staðar á Evr­ópska efna­hag­svæð­inu. Þetta felur m.a. í sér að Sam­keppn­is­eft­ir­litið beitir sam­bæri­legum aðferðum og leggur sam­bæri­legt mat á sam­runa fyr­ir­tækja og evr­ópsk sam­keppn­is­eft­ir­lit gera. Þá nýtur Sam­keppn­is­eft­ir­litið þess að taka þátt í öfl­ugu sam­starfi nor­rænna sam­keppn­is­yf­ir­valda. 

Allt þetta stuðlar að aukn­inni sam­keppn­is­hæfni íslensks atvinnu­lífs.

Yfir­lýs­ing nor­rænu sam­keppn­is­eft­ir­lit­anna er aðgengi­leg á ensku á heima­síðu Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins. Undir hana rita for­stjórar við­kom­andi eft­ir­lita: Lars Sørg­ard, Nor­egi, Jakob Hald, Dan­mörku, Rik­ard Jermsten, Sví­þjóð og Kirsi Leivo, Finn­landi, auk und­ir­rit­aðs.

Höf­undur er for­stjóri Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins á Íslandi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Um þessar mundir eru fáir á ferli við Brandenborgarhliðið.
Evrópa opnar á ný
Frá og með 15. júní mun stór hluti íbúa Evrópu geta ferðast til annarra landa álfunar. Útgöngubann í Bretlandi líður senn undir lok. Danir í fjarsambandi geta hitt ástvini á ný.
Kjarninn 26. maí 2020
Indriði H. Þorláksson
Veirumolar – Súkkulaði fyrir sykurfíkla
Kjarninn 26. maí 2020
Ferðaþjónustufyrirtæki þurfa að vera búin undir smit meðal viðskiptavina
Öll ferðaþjónustufyrirtæki verða að vera undir það búin að takast á við smit meðal viðskiptavina sinna og þess verður að krefjast að allir aðilar geri viðbragðsáætlanir. Þetta kemur fram í skýrslu um framkvæmd skimunar meðal erlendra ferðamanna.
Kjarninn 26. maí 2020
Þuríður Lilja Rósenbergsdóttir
Velferðarkennsla og jákvæð sálfræði, af hverju?
Kjarninn 26. maí 2020
Sjúkrastofnanir telja „verulega áhættu“ felast í opnun landsins fyrir ferðamennsku
Bæði Landspítali og Sjúkrahúsið á Akureyri telja áhættu felast í opnun landsins með skimunum. Farsóttarnefnd Landspítala telur skimun einkennalausra ferðamanna takmarkað úrræði og að líklegra en ekki sé að einhverjir komi hingað smitaðir.
Kjarninn 26. maí 2020
Bæta þarf aðstöðu sýkla- og veirufræðideildar Landspítalans, alveg óháð skimun á ferðamönnum.
Veirufræðideildin getur aðeins unnið 500 sýni á dag
Í skýrslu verkefnisstjórnar um undirbúning framkvæmdar vegna sýnatöku og greiningar á COVID-19 meðal farþega sem koma til landsins kemur fram að verkefnið sé framkvæmanlegt en að leysa þurfi úr mörgum verkþáttum áður en hægt verður að hefjast handa.
Kjarninn 26. maí 2020
Fjármálastefna, fjármálaáætlun og fjármálafrumvarp lögð fram samhliða í haust
Viðræður standa yfir milli stjórnar og stjórnarandstöðu hvernig haga skuli þingstörfum á næstunni. Ríkisstjórnin hefur samþykkt frumvarp fjármála- og efnahagsráðherra um breytingar á lögum um opinber fjármál.
Kjarninn 26. maí 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Flokkun fólks eftir málfari
Kjarninn 26. maí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar