Horft um öxl ... og í spegil

Sighvatur Björgvinsson, fyrrverandi ráðherra og formaður Alþýðuflokksins, lítur um öxl í aðsendri grein og fjallar um þann draum að sósíalistar og sósíaldemókratar geti sameinast gegn íhaldsöflunum.

Auglýsing

Um marga ára­tugi voru vinstri menn klofnir í tvær fylk­ing­ar. Í komm­ún­ista, sem síðar nefndu sig sós­í­alista. Og í sós­í­alde­mókrata – jafn­að­ar­menn. Þessi tví­skipt­ing kom í veg fyr­ir, að annar hvor næði svip­uðum áhrifum og syst­ur­sam­tök náðu í nálægum lönd­um. Þessi sjálf­helda ríkti til síð­asta ára­tugar síð­ustu ald­ar. Þá hrundi Berlín­ar­múr­inn. Þá hrundu komm­ún­ista­stjórnir Aust­ur-­Evr­ópu­landa. Þá þögn­uðu allra þær radd­ir, sem mestu ábyrgð­ina báru á ára­tuga langri sundr­ungu. Þá hurfu deilu­mál­in, sem skipt höfðu sköpum nær alla öld­ina. Loks­ins þá sköp­uð­ust tæki­færi til þess að leita sam­stöðu þeirra, sem sundraðir höfðu ver­ið. Til hand­taks í stað hnefa. Til árang­urs í stað árang­urs­leys­is. Ástæðum sundr­ungar var blásið burtu.

Auglýsing


Horft um öxl ...

Þáver­andi for­ysta Alþýðu­flokks­ins var sér með­vituð um þetta tæki­færi. Þáver­andi for­ysta Alþýðu­banda­lags­ins var það líka. Báðar vildu þær taka höndum saman til þess að grafa gamlan ágrein­ing og ná þeirri víg­stöðu á hinum póli­tíska vett­vangi, sem svo sárt var sakn­að. Báðar lögðu sig fram þar um. Ágrein­ingur varð þó ekki að fullu leyst­ur. Sá ágrein­ingur stóð ekki um neitt, sem áður olli deil­um. Ekki um neitt, sem hrundi með Berlín­ar­múr­n­um. Hann stóð um þrennt:

  1. Um arf­leifð Alþýðu­flokks­ins um sam­starf við íhaldið , sem hófst með rík­is­stjórn­inni, sem kennd var við Stefán Jóhann Stref­áns­son for­mann Alþýðu­flokks­ins og mynduð var árið 1947. Undir for­ystu Alþýðu­flokks­ins voru íhalds­öflin þar leidd til valda. Sá atburður hafði afleið­ing­ar, var ítrek­aður og end­ur­tek­inn. Ótt­ast var, að sú atburða­rás gæti end­ur­vak­ist. Enda var sá leikur end­ur­tek­inn árið 2007 að til­hlutan þáver­andi for­manns Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, sem raunar hafði engan þátt tekið í stofnun Sam­fylk­ing­ar­inn­ar. Afleið­ingin varð sú, að í stað þess að njóta allt að 30% stuðn­ings meðal þjóð­ar­innar eins og var fyrir daga hruns­stjórn­ar­innar féllu allir fram­bjóð­endur flokks­ins í öllum kjör­dæmum árið 2016 nema einn – fram­bjóð­and­inn á Norð­ur­landi eystra. Núver­andi for­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar. Á atkvæðum hans hélt flokk­ur­inn lífi. Ann­ars hefði Sam­fylk­ingin horfið af þjóð­mála­vett­vangi.
  2. Um þegar Ísland fyrir til­stilli Alþýðu­flokks­ins og með stuðn­ingi hluta Sjálf­stæð­is­flokks­ins sam­þykkti aðild­ina að EES árið 1994 í and­stöðu við bæði hluta Fram­sókn­ar­flokks­ins og þing­menn Alþýðu­banda­lags­ins. Til­tek­inn hluti fylg­is­manna Alþýðu­banda­lags­ins var svo mikið and­stæður þeirri ákvörðun sem og öllu sam­neyti við Evr­ópu­sam­bandið að þeir gátu ekki hugsað sér að ganga til minnstu sam­vinnu við þá, sem aðhyllst höfðu Evr­ópu­hug­sjón­ina.
  3. Um aðild­ina að NATO og að varn­ar­sam­starfi vest­rænna ríkja. Hrun Berlín­ar­múrs­ins hafði engin áhrif hér á. Allt „hern­að­ar­brölt” og öll lin­kind íslenskra stjórn­valda á þeim vett­vangi var slíkt bann­orð, að aldrei skyi­dui ljáð máls á nokkru minnsta við­fangs­efni af því tagi. Þess vegan var engin sam­vinna hugs­an­leg – eða svo sögðu stofn­endur VG.

... og horft í spegil

Að horfa í spegil er að horfast í augu við sam­tíð­ina. Og hvaða sam­tíma­mynd sjáum við í spegl­in­um?

  1. Þeir, sem ekki gátu hugsað sér sam­vinnu sós­í­alista og sós­í­alde­mókrata leiða nú íhalds­stjórn líkt og Stefán Jóhann Stef­áns­son, for­maður Alþýðu­flokks­ins gerði árið 1947. Íhalds­stjórn sömu flokka og Stefán Jóhann leiddi til valda árið 1947. Sama for­dæmi hefur verið skap­að. Það hefur VG sjálft gert – og telst ekki lengur til tíð­inda.
  2. Sér­hver for­ystu­maður Vinstri grænna, sem lætur í sér heyra um Orku­pakka 3, segir mál allra mála vera að verja þurfi EES samn­ing­inn og ekk­ert það megi ger­ast, sem geti stefnt honum í hættu eða valdið upp­námi í Evr­ópu­sam­band­inu. “Það, sem helst hann var­ast vann/varð að koma yfir hann”.
  3. Stuðn­ings­menn VG – sem ekki gátu hugsað sér sam­starf sós­í­alista og sós­í­alde­mókrata – eru í for­ystu rík­is­stjórn­ar, sem sam­þykkt hefur 40 þús­und millj­óna króna fram­lag erlendis frá til upp­bygg­ingar hern­að­ar­mann­virkja NA TO á Kefla­vík­ur­flug­velli ásamt því að leggja sjálf fram hund­ruði millj­óna króna til sama verk­efn­is. Hún hefur jafn­framt sam­þykkt upp­bygg­ingu gisti- og dval­ar­að­stöðu fyrir 1.000 banda­ríska her­menn á sama svæði og opnað þannig aftur íslenskt land til búsetu fyrir banda­ríska her­menn.

Sam­fylk­ingin og VG eru eins og áður en þau urðu til – tveir áhrifa­litlir flokk­ar, sem eiga fáa aðra val­kosti en að velj­ast sem sam­verka­menn í sam­steypum með íhalds­öfl­un­um. Jafn­vel nú – í hörm­ung­unum miðjum – væru þeir þó for­ystu­aflið í íslenskum stjórn­málum bæru þeir gæfu til þess að standa sam­an. Það segja skoð­ana­kann­anir um fylgi flokk­anna? Hvað er þá, sem stendur í veg­in­um? Hver er mein­ing­ar­mun­ur­inn um heil­brigð­is­stefnu Svan­dísar Svav­ars­dótt­ur? Nákvæm­lega eng­inn! Hver er mein­ing­ar­mun­ur­inn um umhverf­is­stefnu Guð­mundar Inga Guð­brands­son­ar? Nákvæm­lega eng­inn! Hver er mein­ing­ar­mun­ur­inn eftir að hafa horft í speg­il­inn – eftir að hafa horfst í augu við sam­tíð sína og borið þá sam­tíð­ar­mynd saman við það sem sjá má ef litið er um öxl? Nákvæm­lega eng­inn! Er þá ekki kom­inn tími til, að gam­all draumur for­ystu­manna bæði sós­í­alista og sós­í­alde­mókrata fái loks­ins að rætast? Þegar öllum leyfum ágrein­ingsins hefur loks­ins verið eytt! Sá draumur lifir – á meðan hann fæst ekki deydd­ur. Hver vill skipa aftöku­sveit­ina? VG?!? Katrín, Svan­dís og Guð­mund­ur???

Höf­undur er fyrr­ver­andi for­maður Alþýðu­flokks­ins og einn af stofn­endum Sam­fylk­ing­ar­in­ar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.
Guðmundur Ingi sjálfkjörinn varaformaður Vinstri grænna
Umhverfis- og auðlindaráðherra verður næsti varaformaður Vinstri grænna. Hann situr nú sem ráðherra utan þings en er ekki kjörinn fulltrúi.
Kjarninn 19. október 2019
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Logi: Komin upp ný og gjörbreytt staða í stjórnmálum á Íslandi
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, segir að nú sé sögulegt tækifæri fyrir Samfylkinguna til að fylkja saman umbótaöflunum í landinu og sýna að það sé til betri valkostur fyrir íslenskan almenning en núverandi ríkisstjórn.
Kjarninn 19. október 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Fyrrverandi forsætisráðherra segir stjórnvöld hafa svikið þjóðina
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra, segir að íslenska þjóðin hafi verið svikin af stjórnvöldum um nýja stjórnarskrá í sjö ár.
Kjarninn 19. október 2019
Norskur fjallamaður skrifar íslensku hrunsöguna
Svein Harald Øygard hefur skrifað bók um hrun og upprisu Íslands. Hún ber þess merki að hann er maður sem er laus við hlekki sérhagsmuna sem gerendur í þeirri sögu bera með sér á hverjum degi, og litar frásagnir þeirra af því sem gerðist.
Kjarninn 19. október 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Hvers vegna tók Ísland af skarið í andstöðu við leiðtoga NATO, um viðurkenningu á sjálfstæði Eystrasaltsþjóða?
Kjarninn 19. október 2019
Niðurstaða FATF mikil vonbrigði og forgangsmál að bregðast við
Dómsmálaráðherra segir það í forgangi að bregðast við athugasemdir sem gerðar hafa verið ónægar aðgerðir íslenskra stjórnvalda til að vinna gegn peningaþvætti.
Kjarninn 18. október 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar