Þetta blettótta lýðræði

Einar Ólafsson fjallar um niðurstöðu forsætisnefndar og spyr hann hvaða afleiðingar við ætlumst til að framferði þingmanna hafi fyrir þá.

Auglýsing

Það hefur orðið mér umhugs­un­ar­efni um nokk­urt skeið hversu margt upp­lýst, frjáls­lynt og gagn­rýnið fólk lætur sér stundum góða stjórn­sýslu og grunn­at­riði lýð­ræð­is­ins í léttu rúmi liggja. Ástæðan kann að vera virð­ing­ar­verð svo langt sem það nær þegar fólkið missir sig í heil­agri vand­læt­ingu um stundar sakir vegna órétt­lætis eða sið­ferð­is­brests stjórn­mála­manna.

Þetta hefur birst meðal ann­ars í við­brögðum við Klaust­urs­málið svo­kall­aða, nú síð­ast við nið­ur­stöðu siða­nefndar og for­sætis­nefndar vegna máls­ins. Kvartað er undan því að fram­ferði við­kom­andi þing­manna hafi engar raun­veru­legar afleið­ing­ar. Alþingi og flokk­arnir sem þar eiga sæti beri ábyrgð að hafa ekki ráðið við verk­efnið og þeir séu allir hluti af vanda­mál­inu.

Hvaða afleið­ingar ætl­umst við til að fram­ferði þing­mann­anna hafi fyrir þá? Eðli­lega finnst þeim, sem for­dæma þetta fram­ferði, að fylgi þeirra ætti að hrynja. En því ráða engir aðrir en kjós­endur sjálf­ir. Hvað er ann­ars hægt að gera? Heyrst hefur að þeir ættu að víkja eða fara í tíma­bundið leyfi. En þing­menn eru kjörnir en ekki ráðn­ir. Á meiri­hluti Alþingis að hafa vald til að víkja kjörnum full­trúm frá? Hver er réttur kjós­enda þeirra? Í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi hafa dónar og sið­blind­ingjar rétt til að bjóða sig fram, meðan þeir hafa ekki misst kjör­gengi við dóm fyrir glæp, og kjós­endur hafa rétt á að kjósa þá. 

Auglýsing

Bent hefur verið á að siða­regl­unum ætti að fylgja mögu­leiki á við­ur­lögum eins og að senda brot­lega þing­menn í tíma­bundið leyfi. Það er svo sem umræðu­vert en þó umhugs­un­ar­efni hversu lýð­ræð­is­legt sé að siða­nefndin geti vísað rétt­kjörnum þing­mönnum af Alþingi þótt í ljós hafi komið að þeir séu dón­ar. Það má segja að með því yrði nefnd­inni fengið vald sem væri ofar rétti kjós­enda. Ég fæ ekki séð að hægt sé innan ramma þess lýð­ræðis sem við búum við að beita öðrum við­ur­lögum en snið­ganga þá og svipta trún­að­ar­störfum á Alþingi eftir því sem þing­sköp leyfa, svo sem með því að fela þeim ekki for­mennsku í nefnd­um.

Það fylgir lýð­ræð­inu að hvers kyns rumpu­lýður hefur rétt á að bjóða sig fram til þings eða sveit­ar­stjórna og kjós­endur hafa rétt á að kjósa þá. Það er ekki á ábyrgð Alþingis og ann­arra stjórn­mála­flokka ef ein­hver rumpu­lýður fær kosn­ingu. Slíkt getur jafn­vel gerst þótt allir aðrir flokkar hafi staðið sig með ágæt­um, þeir geta ekki komið í veg fyrir að ein­hver hluti kjós­enda vilji þennan rumpu­lýð.

Menn kvarta undan því að þing­menn Mið­flokks­ins standi með pálmann í hönd­unum eftir það sem á undan er geng­ið. En það má segja að þeim sé færður þessi pálmi í hendur þegar for­dæm­ingin á fram­ferði þeirra er breidd yfir á alla stjórn­mála­flokk­ana og Alþingi sjálft og fram­ferðið smættað niður í að vera bara hluti af stærra vanda­máli.

Höf­undur er fyrr­ver­andi bóka­vörð­ur.

Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Æskilegt að birt verði skrá yfir vinnuveitendur hagsmunavarða
Forsætisráðuneytið vinnur nú að lagafrumvarpi til varnar hagsmunaárekstrum hjá æðstu handhöfum framkvæmdarvaldsins. Þar á meðal er fyrirhugað að gera öllum aðilum sem sinna hagsmunavörslu skylt að tilkynna sig til stjórnvalda.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Sigurður Ingi Friðleifsson
Lækkun, lækkun, lækkun
Kjarninn 19. ágúst 2019
Fermetrinn á tæpar 840 þúsund krónur
Miklar framkvæmdir hafa verið í miðbænum undanfarin ár og nú eru íbúðir komnar á sölu við Hverfisgötu 85-93. Ein tveggja herbergja íbúðin í húsinu er sett á 38,9 milljónir króna.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Telja þrengt að atvinnu- og menntamöguleikum fólks með ADHD
Að mati ADHD samtakanna byggja breyttar reglur Mennta- og starfsþróunarseturs lögreglunnar á vanþekkingu og úreltum hugmyndum en nú segir í læknisfræðilegum viðmiðum þeirra að greiningin ADHD/ADD geti verið útilokandi þáttur.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Gildi selur hlut sinn í HB Granda/Brim vegna kaupa á sölufélögum
Einn stærsti lífeyrissjóður landsins hefur selt Kaupfélagi Skagfirðinga nær allan hlut sinn í HB Granda, sem nú heitir Brim, vegna viðskipta sem félagið hefur átt við stærsta hluthafa sinn.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Samfylkingin bætir verulega við sig og mælist næst stærsti flokkurinn
Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 19 prósent fylgi aðra könnunina í röð. Píratar og Flokkur fólksins tapa fylgi milli mánaða en Samfylkingin bætir verulega.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Eiríkur Ragnarsson
Nokkrar staðreyndir um Reykjavíkurmaraþonið
Kjarninn 19. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Sóun
Leslistinn 19. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent