Þetta blettótta lýðræði

Einar Ólafsson fjallar um niðurstöðu forsætisnefndar og spyr hann hvaða afleiðingar við ætlumst til að framferði þingmanna hafi fyrir þá.

Auglýsing

Það hefur orðið mér umhugs­un­ar­efni um nokk­urt skeið hversu margt upp­lýst, frjáls­lynt og gagn­rýnið fólk lætur sér stundum góða stjórn­sýslu og grunn­at­riði lýð­ræð­is­ins í léttu rúmi liggja. Ástæðan kann að vera virð­ing­ar­verð svo langt sem það nær þegar fólkið missir sig í heil­agri vand­læt­ingu um stundar sakir vegna órétt­lætis eða sið­ferð­is­brests stjórn­mála­manna.

Þetta hefur birst meðal ann­ars í við­brögðum við Klaust­urs­málið svo­kall­aða, nú síð­ast við nið­ur­stöðu siða­nefndar og for­sætis­nefndar vegna máls­ins. Kvartað er undan því að fram­ferði við­kom­andi þing­manna hafi engar raun­veru­legar afleið­ing­ar. Alþingi og flokk­arnir sem þar eiga sæti beri ábyrgð að hafa ekki ráðið við verk­efnið og þeir séu allir hluti af vanda­mál­inu.

Hvaða afleið­ingar ætl­umst við til að fram­ferði þing­mann­anna hafi fyrir þá? Eðli­lega finnst þeim, sem for­dæma þetta fram­ferði, að fylgi þeirra ætti að hrynja. En því ráða engir aðrir en kjós­endur sjálf­ir. Hvað er ann­ars hægt að gera? Heyrst hefur að þeir ættu að víkja eða fara í tíma­bundið leyfi. En þing­menn eru kjörnir en ekki ráðn­ir. Á meiri­hluti Alþingis að hafa vald til að víkja kjörnum full­trúm frá? Hver er réttur kjós­enda þeirra? Í lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi hafa dónar og sið­blind­ingjar rétt til að bjóða sig fram, meðan þeir hafa ekki misst kjör­gengi við dóm fyrir glæp, og kjós­endur hafa rétt á að kjósa þá. 

Auglýsing

Bent hefur verið á að siða­regl­unum ætti að fylgja mögu­leiki á við­ur­lögum eins og að senda brot­lega þing­menn í tíma­bundið leyfi. Það er svo sem umræðu­vert en þó umhugs­un­ar­efni hversu lýð­ræð­is­legt sé að siða­nefndin geti vísað rétt­kjörnum þing­mönnum af Alþingi þótt í ljós hafi komið að þeir séu dón­ar. Það má segja að með því yrði nefnd­inni fengið vald sem væri ofar rétti kjós­enda. Ég fæ ekki séð að hægt sé innan ramma þess lýð­ræðis sem við búum við að beita öðrum við­ur­lögum en snið­ganga þá og svipta trún­að­ar­störfum á Alþingi eftir því sem þing­sköp leyfa, svo sem með því að fela þeim ekki for­mennsku í nefnd­um.

Það fylgir lýð­ræð­inu að hvers kyns rumpu­lýður hefur rétt á að bjóða sig fram til þings eða sveit­ar­stjórna og kjós­endur hafa rétt á að kjósa þá. Það er ekki á ábyrgð Alþingis og ann­arra stjórn­mála­flokka ef ein­hver rumpu­lýður fær kosn­ingu. Slíkt getur jafn­vel gerst þótt allir aðrir flokkar hafi staðið sig með ágæt­um, þeir geta ekki komið í veg fyrir að ein­hver hluti kjós­enda vilji þennan rumpu­lýð.

Menn kvarta undan því að þing­menn Mið­flokks­ins standi með pálmann í hönd­unum eftir það sem á undan er geng­ið. En það má segja að þeim sé færður þessi pálmi í hendur þegar for­dæm­ingin á fram­ferði þeirra er breidd yfir á alla stjórn­mála­flokk­ana og Alþingi sjálft og fram­ferðið smættað niður í að vera bara hluti af stærra vanda­máli.

Höf­undur er fyrr­ver­andi bóka­vörð­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þríeykið: Þórólfur, Alma og Víðir.
Takk fyrir ykkur
„Í dag er stór dagur,“ sagði sóttvarnalæknir á upplýsingafundi almannavarna í dag. Þar átti hann við enn eitt skrefið í afléttingu takmarkana. Í hugum landsmanna var dagurinn þó ekki síst stór því fundurinn var sá síðasti – í bili að minnsta kosti.
Kjarninn 25. maí 2020
Jón Baldvin Hannibalsson
Um Alaskaarðinn og íslenska arfinn
Kjarninn 25. maí 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
„Mjög áhugavert að skoða hugmyndir um þrepaskiptan erfðafjárskatt“
Forsætisráðherra sagði á Alþingi í dag að áhugavert væri að skoða hugmyndir um þrepaskiptan erfðafjárskatt en hún var meðal annars spurð út í fram­sal hluta­bréfa­eigna aðaleigenda Samherja til afkomendanna.
Kjarninn 25. maí 2020
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Svandís þakkar þríeykinu fyrir sitt framlag
Heilbrigðisráðherra þakkaði Ölmu, Þórólfi og Víði á síðasta upplýsingafundi almannavarna í dag. Hún minnti einnig á að baráttunni væri enn ekki lokið.
Kjarninn 25. maí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Veiran mögulega að missa þróttinn
Sóttvarnalæknir segir að hugsanlega sé kórónuveiran að missa þróttinn. Þeir sem smitast hafa af COVID-19 undanfarið eru ekki mikið veikir. Aðeins sex smit hafa greinst hér á landi í maí.
Kjarninn 25. maí 2020
Píratar mælast næst stærstir í nýrri skoðanakönnun frá MMR
Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 23,5 prósent fylgi í nýrri könnun MMR, en þar í kjölfarið koma Píratar með 14,6 prósent fylgi. Framsóknarflokkurinn væri minnsti flokkurinn sem næði inn þingmanni miðað við þessa könnun og mælist með 6,4 prósent fylgi.
Kjarninn 25. maí 2020
Frá Bræðslunni í fyrra. Næsta Bræðsla verður árið 2021.
„Samfélagsleg skylda“ að aflýsa Bræðslunni
Tónlistarhátíðin Bræðslan fer ekki fram í sumar. Skipuleggjendur hátíðarinnar segja það samfélagslega skyldu sína að aflýsa hátíðinni og vilja koma í veg fyrir alla mögulega smithættu.
Kjarninn 25. maí 2020
Ólafur Arnalds
Gagnsæi og rangsnúnir landbúnaðarstyrkir
Kjarninn 25. maí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent