Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, svarar ásökunum Vilhjálms Birgissonar, formanns Verkalýðsfélags Akraness, um óbilgirni fyrirtækisins gagnvart Elkem.

Auglýsing

Lands­virkjun er í eigu íslensku þjóð­ar­innar og er falið að fara með mik­il­væga hags­muni henn­ar. Hlut­verk fyr­ir­tæk­is­ins er að hámarka afrakstur af þeim orku­lindum sem því er trúað fyrir með sjálf­bæra nýt­ingu, verð­mæta­sköpun og hag­kvæmni að leið­ar­ljósi. Þessu hlut­verki fylgir sann­ar­lega mikil ábyrgð.

Sann­gjarnt og sam­keppn­is­hæft verð

Lands­virkjun leggur allt kapp á að bjóða við­skipta­vinum sínum sann­gjarnt og sam­keppn­is­hæft verð, þannig að hags­muna eig­enda Lands­virkj­unar – íslensku þjóð­ar­innar – sé gætt í hví­vetna, en þó með þeim hætti að ekki sé vegið að rekstr­ar­grund­velli við­skipta­vin­anna. Orku­verð til stórnot­enda er ákvarðað í tví­hliða samn­inga­við­ræð­um, ekki með ein­hliða vald­boði Lands­virkj­un­ar. Hlýtur sú stað­reynd að renna stoðum undir að við­skipta­vinir fyr­ir­tæk­is­ins telja orku­verðið a.m.k. ásætt­an­legt.

Einn af mik­il­vægum við­skipta­vinum Lands­virkj­unar er Elkem Ísland á Grund­ar­tanga. Nýleg nið­ur­staða gerð­ar­dóms um raf­magns­verð í fram­lengdum samn­ingi fyr­ir­tækj­anna tveggja, Lands­virkj­unar sem er eigu Íslend­inga og Elkem, sem er í eigu alþjóð­legra fjár­festa, varð nýverið til­efni fyrir for­mann Verka­lýðs­fé­lags Akra­ness til að ásaka Lands­virkjun um óbil­girni. Hélt hann því fram að fyr­ir­tækið bein­línis ógni starfs­grund­velli stór­iðju­fyr­ir­tækja á Íslandi með því að fara fram á hærra verð við end­ur­nýjun samn­inga.

Ekk­ert er raunar fjær sanni. Lands­virkjun hefur ekki hag af rekstr­ar­erf­ið­leikum við­skipta­vina sinna, heldur þvert á móti. Far­sæl starf­semi fyr­ir­tækj­anna er þýð­ing­ar­mikið hags­muna­mál Lands­virkj­unar enda fara um 85% af raf­orku­vinnsl­unni til þess­ara stóru og mik­il­vægu við­skipta­vina, eins og Elkem.

Öfl­ugir mót­að­ilar

Við end­ur­samn­inga síð­ustu miss­era hefur verið tek­ist á um mikla við­skipta­hags­muni. Samn­ing­arnir eru gerðir í alþjóð­legu við­skiptaum­hverfi og þar hafa mót­að­ilar Lands­virkj­unar verið öflug alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki, sem hafa mikla reynslu af slíkri samn­inga­gerð. 

Auglýsing
Aðstæður á Íslandi eru raunar kjörað­stæður fyrir alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki af þessu tagi, í ljósi þess að orku­mark­að­ur­inn á Íslandi er afar ein­angr­að­ur.

Afsal á afrakstri af auð­lind­inni

Það sjón­ar­mið að erlendum stór­fyr­ir­tækjum sé veitt raf­orka á óeðli­lega lágu verði felur í raun í sér kröfu um afsal þjóð­ar­innar á fullum afrakstri orku­auð­linda Íslands. Afleið­ingin af því yrði sú að auð­lind­arentan myndi lenda utan land­stein­anna. Sem betur fer er rekstur þeirra öfl­ugu erlendu stór­fyr­ir­tækja sem hafa hér starf­semi með þeim hætti að hann þolir að greiða Íslend­ingum alþjóð­legt mark­aðs­verð á raf­orku.

Miðað við sam­bæri­lega samn­inga

Í nið­ur­stöðu gerð­ar­dóms um nýtt raf­magns­verð í fram­lengdum raf­magns­samn­ingi Lands­virkj­unar og Elkem var höfð hlið­sjón af sam­bæri­legum raf­magns­samn­ingum við stórnot­endur í málm­fram­leiðslu á Íslandi. Gerð­ar­dóm­ur­inn er nið­ur­staða af mik­illi og fag­legri vinnu hlut­lausra aðila sem fyr­ir­tækin komu sér saman um. 

Undir kostn­að­ar­verði

Raf­magns­verð­ið, sem gerð­ar­dóm­ur­inn ákvað, er langt í frá óeðli­lega hátt. Raunar mætti fremur telja að það sé í lægri kant­in­um. Eftir breyt­ing­una er raf­magns­verðið sem Elkem greiðir fjarri því að vera hátt miðað við aðra samn­inga Lands­virkj­unar við stórnot­end­ur. Í raun er verðið enn svo lágt, að það nær varla með­al­kostn­að­ar­verði og er jafn­framt veru­lega undir kostn­að­ar­verði síð­ustu virkj­ana Lands­virkj­un­ar.

Staða á málm­mörk­uðum krefj­andi um þessar mundir

Aðrir þættir en hækkun raf­orku­verðs hafa hins vegar miklu meiri áhrif á afkomu stórnot­enda Íslandi.

Staða á málm­mörk­uðum er afar erfið um þessar mund­ir. Verð á afurðum í kís­il­iðn­aði er lágt og birgða­söfnun er ríkj­andi sem hefur leitt til um þriðj­ungs verð­lækk­unar und­an­farið ár. Svip­aða sögu er að segja um áliðnað þar sem verð hefur lækkað um fjórð­ung síð­asta ár á sama tíma og lyk­il­hrá­efni eins og súrál hefur hækkað tölu­vert í verði. Rekstr­ar­um­hverfi Elkem er því óhjá­kvæmi­lega krefj­andi um þessar mund­ir.

Sterk sam­keppn­is­staða Elkem á Íslandi

Þótt verðið til Elkem hafi hækkað frá því lága verði sem áður var tryggir það verk­smiðj­unni áfram sam­keppn­is­hæf kjör. Mat Lands­virkj­unar og óháðra grein­ing­ar­að­ila er að sam­keppn­is­hæfni Elkem verk­smiðj­unnar á Grund­ar­tanga sé áfram ein sú besta í heim­in­um.

Auglýsing
Upplýsingar frá grein­inga­fyr­ir­tækjum um sam­keppn­is­hæfni málm­verk­smiðja um allan heim og orku­verð til þeirra leiða í ljós að verk­smiðja Elkem á Íslandi er með þeim hag­kvæm­ari í heim­inum sé horft til breyti­legs kostn­að­ar. Af yfir 30 kís­il­járn­verk­smiðjum í heim­inum fer hún úr því að vera fjórða í að vera fimmta hag­kvæm­asta verk­smiðjan í heim­inum með breyttu raf­orku­verði í fram­lengdum samn­ingi við Lands­virkj­un.

Far­sælt við­skipta­sam­band

Sam­starf og við­skipta­sam­band Lands­virkj­unar og Elkem hefur verið með miklum ágætum allt frá því það hófst fyrir 44 árum. Elkem er mik­il­vægur við­skipta­vinur fyrir Lands­virkjun og við væntum þess að þetta far­sæla sam­band haldi áfram í fram­tíð­inni.

Það er því engin ástæða fyrir aðila, sem standa utan samn­ings­sam­bands fyr­ir­tækj­anna, að ger­ast hags­muna­gæslu­menn alþjóð­legra stór­iðju­fyr­ir­tækja á opin­berum vett­vangi í samn­inga­við­ræðum við Lands­virkjun um raf­orku­verð. Þau eru full­fær um að gæta sinna hags­muna sjálf.

Höf­undur er for­stjóri Lands­virkj­un­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Trump sagði öruggt að opna bandaríska skóla því börn væru „næstum ónæm“ fyrir COVID-19.
Trump fer enn og aftur á svig við skilmála samfélagsmiðla
Donald Trump sagði í símaviðtali við Fox and Friends í gær að börn væru „næstum ónæm“ fyrir kórónuveirunni. Facebook-færslu frá forsetanum með ummælunum var eytt og Twitter frysti aðgang tengdan forsetanum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Matthíasson
Af sykurpúðum
Kjarninn 6. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir.
Alma: Tækifærið er núna
Hópsýkingar munu halda áfram að koma upp hér á landi. „Við verðum að vera undir það búin að horfa upp á þetta næstu mánuði alla vega,“ segir sóttvarnalæknir. Landlæknir sagði að núna væri tækifærið til að kveða niður það smit sem hér er í gangi.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason og Alma Möller.
„Þannig mun okkur takast að koma okkur út úr þessu COVID-fári“
Sóttvarnalæknir hefur sent heilbrigðisráðherra minnisblað þar sem hann leggur til að landamæraskimun verði haldið áfram með sama hætti og verið hefur. Hann ítrekar mikilvægi persónulegra sóttvarna, skimunar og að beita einangrun og sóttkví.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Fordæma aðgerðir Icelandair í kjaraviðræðum
Norræna flutningamannasambandið sendi frá sér tilkynningu í gær þar sem það fordæmir aðgerðir Icelandair í nýlegum kjarasamningaviðræðum. Samtökin segja þrýsting á stéttarfélög í formi hótana ekki leysa rekstrarvandann sem upp er kominn vegna COVID-19.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Grímurnar gera þó mest gagn við ákveðnar aðstæður og þær þarf að nota á réttan hátt.
„Stutta svarið er já“ – grímur geta komið í veg fyrir smit
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Þetta skrifar Jón Magnús Jóhannesson, deildarlæknir á Landspítala, í nýju svari á Vísindavefnum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Smitum fjölgar enn – 97 í einangrun
Fjögur ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og 97 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það er komið að pólitíkinni
Kjarninn 6. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar