Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, svarar ásökunum Vilhjálms Birgissonar, formanns Verkalýðsfélags Akraness, um óbilgirni fyrirtækisins gagnvart Elkem.

Auglýsing

Lands­virkjun er í eigu íslensku þjóð­ar­innar og er falið að fara með mik­il­væga hags­muni henn­ar. Hlut­verk fyr­ir­tæk­is­ins er að hámarka afrakstur af þeim orku­lindum sem því er trúað fyrir með sjálf­bæra nýt­ingu, verð­mæta­sköpun og hag­kvæmni að leið­ar­ljósi. Þessu hlut­verki fylgir sann­ar­lega mikil ábyrgð.

Sann­gjarnt og sam­keppn­is­hæft verð

Lands­virkjun leggur allt kapp á að bjóða við­skipta­vinum sínum sann­gjarnt og sam­keppn­is­hæft verð, þannig að hags­muna eig­enda Lands­virkj­unar – íslensku þjóð­ar­innar – sé gætt í hví­vetna, en þó með þeim hætti að ekki sé vegið að rekstr­ar­grund­velli við­skipta­vin­anna. Orku­verð til stórnot­enda er ákvarðað í tví­hliða samn­inga­við­ræð­um, ekki með ein­hliða vald­boði Lands­virkj­un­ar. Hlýtur sú stað­reynd að renna stoðum undir að við­skipta­vinir fyr­ir­tæk­is­ins telja orku­verðið a.m.k. ásætt­an­legt.

Einn af mik­il­vægum við­skipta­vinum Lands­virkj­unar er Elkem Ísland á Grund­ar­tanga. Nýleg nið­ur­staða gerð­ar­dóms um raf­magns­verð í fram­lengdum samn­ingi fyr­ir­tækj­anna tveggja, Lands­virkj­unar sem er eigu Íslend­inga og Elkem, sem er í eigu alþjóð­legra fjár­festa, varð nýverið til­efni fyrir for­mann Verka­lýðs­fé­lags Akra­ness til að ásaka Lands­virkjun um óbil­girni. Hélt hann því fram að fyr­ir­tækið bein­línis ógni starfs­grund­velli stór­iðju­fyr­ir­tækja á Íslandi með því að fara fram á hærra verð við end­ur­nýjun samn­inga.

Ekk­ert er raunar fjær sanni. Lands­virkjun hefur ekki hag af rekstr­ar­erf­ið­leikum við­skipta­vina sinna, heldur þvert á móti. Far­sæl starf­semi fyr­ir­tækj­anna er þýð­ing­ar­mikið hags­muna­mál Lands­virkj­unar enda fara um 85% af raf­orku­vinnsl­unni til þess­ara stóru og mik­il­vægu við­skipta­vina, eins og Elkem.

Öfl­ugir mót­að­ilar

Við end­ur­samn­inga síð­ustu miss­era hefur verið tek­ist á um mikla við­skipta­hags­muni. Samn­ing­arnir eru gerðir í alþjóð­legu við­skiptaum­hverfi og þar hafa mót­að­ilar Lands­virkj­unar verið öflug alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki, sem hafa mikla reynslu af slíkri samn­inga­gerð. 

Auglýsing
Aðstæður á Íslandi eru raunar kjörað­stæður fyrir alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki af þessu tagi, í ljósi þess að orku­mark­að­ur­inn á Íslandi er afar ein­angr­að­ur.

Afsal á afrakstri af auð­lind­inni

Það sjón­ar­mið að erlendum stór­fyr­ir­tækjum sé veitt raf­orka á óeðli­lega lágu verði felur í raun í sér kröfu um afsal þjóð­ar­innar á fullum afrakstri orku­auð­linda Íslands. Afleið­ingin af því yrði sú að auð­lind­arentan myndi lenda utan land­stein­anna. Sem betur fer er rekstur þeirra öfl­ugu erlendu stór­fyr­ir­tækja sem hafa hér starf­semi með þeim hætti að hann þolir að greiða Íslend­ingum alþjóð­legt mark­aðs­verð á raf­orku.

Miðað við sam­bæri­lega samn­inga

Í nið­ur­stöðu gerð­ar­dóms um nýtt raf­magns­verð í fram­lengdum raf­magns­samn­ingi Lands­virkj­unar og Elkem var höfð hlið­sjón af sam­bæri­legum raf­magns­samn­ingum við stórnot­endur í málm­fram­leiðslu á Íslandi. Gerð­ar­dóm­ur­inn er nið­ur­staða af mik­illi og fag­legri vinnu hlut­lausra aðila sem fyr­ir­tækin komu sér saman um. 

Undir kostn­að­ar­verði

Raf­magns­verð­ið, sem gerð­ar­dóm­ur­inn ákvað, er langt í frá óeðli­lega hátt. Raunar mætti fremur telja að það sé í lægri kant­in­um. Eftir breyt­ing­una er raf­magns­verðið sem Elkem greiðir fjarri því að vera hátt miðað við aðra samn­inga Lands­virkj­unar við stórnot­end­ur. Í raun er verðið enn svo lágt, að það nær varla með­al­kostn­að­ar­verði og er jafn­framt veru­lega undir kostn­að­ar­verði síð­ustu virkj­ana Lands­virkj­un­ar.

Staða á málm­mörk­uðum krefj­andi um þessar mundir

Aðrir þættir en hækkun raf­orku­verðs hafa hins vegar miklu meiri áhrif á afkomu stórnot­enda Íslandi.

Staða á málm­mörk­uðum er afar erfið um þessar mund­ir. Verð á afurðum í kís­il­iðn­aði er lágt og birgða­söfnun er ríkj­andi sem hefur leitt til um þriðj­ungs verð­lækk­unar und­an­farið ár. Svip­aða sögu er að segja um áliðnað þar sem verð hefur lækkað um fjórð­ung síð­asta ár á sama tíma og lyk­il­hrá­efni eins og súrál hefur hækkað tölu­vert í verði. Rekstr­ar­um­hverfi Elkem er því óhjá­kvæmi­lega krefj­andi um þessar mund­ir.

Sterk sam­keppn­is­staða Elkem á Íslandi

Þótt verðið til Elkem hafi hækkað frá því lága verði sem áður var tryggir það verk­smiðj­unni áfram sam­keppn­is­hæf kjör. Mat Lands­virkj­unar og óháðra grein­ing­ar­að­ila er að sam­keppn­is­hæfni Elkem verk­smiðj­unnar á Grund­ar­tanga sé áfram ein sú besta í heim­in­um.

Auglýsing
Upplýsingar frá grein­inga­fyr­ir­tækjum um sam­keppn­is­hæfni málm­verk­smiðja um allan heim og orku­verð til þeirra leiða í ljós að verk­smiðja Elkem á Íslandi er með þeim hag­kvæm­ari í heim­inum sé horft til breyti­legs kostn­að­ar. Af yfir 30 kís­il­járn­verk­smiðjum í heim­inum fer hún úr því að vera fjórða í að vera fimmta hag­kvæm­asta verk­smiðjan í heim­inum með breyttu raf­orku­verði í fram­lengdum samn­ingi við Lands­virkj­un.

Far­sælt við­skipta­sam­band

Sam­starf og við­skipta­sam­band Lands­virkj­unar og Elkem hefur verið með miklum ágætum allt frá því það hófst fyrir 44 árum. Elkem er mik­il­vægur við­skipta­vinur fyrir Lands­virkjun og við væntum þess að þetta far­sæla sam­band haldi áfram í fram­tíð­inni.

Það er því engin ástæða fyrir aðila, sem standa utan samn­ings­sam­bands fyr­ir­tækj­anna, að ger­ast hags­muna­gæslu­menn alþjóð­legra stór­iðju­fyr­ir­tækja á opin­berum vett­vangi í samn­inga­við­ræðum við Lands­virkjun um raf­orku­verð. Þau eru full­fær um að gæta sinna hags­muna sjálf.

Höf­undur er for­stjóri Lands­virkj­un­ar.

Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Guðmundur Kristjánsson er stærsti eigandi Útgerðarfélags Reykjavíkur sem er stærsti eigandi Brim.
Útgerðarfélag Reykjavíkur hagnaðist um 1,5 milljarð í fyrra
Stærsti eigandi Brim, sem hét áður HB Grandi, bókfærði eignarhlut sinn í félaginu á rúmlega 15 prósent hærra verði en skráð markaðsverð hlutarins var á reikningsskiladegi. Eignir Brim voru metnar á um 60 milljarða króna um síðustu áramót.
Kjarninn 15. september 2019
Eiríkur Ragnarsson
RÚV á kannski heima á auglýsingamarkaði eftir allt saman
Kjarninn 15. september 2019
Vinningstillaga Henning Larsen arkitektastofunnar að því hvernig Vinge ætti að líta út. Veruleikinn í dag er allt annar.
Danska skýjaborgin Vinge
Það er ekki nóg að fá háleitar hugmyndir, það þarf líka einhvern til að framkvæma þær. Þessu hafa bæjaryfirvöld í Frederikssund á Sjálandi fengið að kynnast, þar sem draumsýn hefur breyst í hálfgerða martröð.
Kjarninn 15. september 2019
Ásaka Glitni um að klippa sjö sentimetra neðan af samningum
Deilumál milli Útgerðarfélags Reykjavíkur og Glitnis vegna afleiðusamninga upp á tvo milljarða króna sem gerðir voru í aðdraganda hrunsins standa enn yfir. Útgerðarfélagið kærði Glitni til lögreglu í fyrra fyrir að klippa neðan af samningunum.
Kjarninn 15. september 2019
Engar áreiðanlegar tölur til um fjölda einstaklinga með heilabilun
Heilabilunarsjúkdómar eru mjög algengir á Íslandi en engar áreiðanlegar tölur eru til um fjölda þeirra einstaklinga sem greinst hafa með heilabilun. Tólf þingmenn kalla eftir því að landlækni sé skylt að halda sérstaka skrá um sjúkdóminn.
Kjarninn 14. september 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar