Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda

Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar, svarar ásökunum Vilhjálms Birgissonar, formanns Verkalýðsfélags Akraness, um óbilgirni fyrirtækisins gagnvart Elkem.

Auglýsing

Lands­virkjun er í eigu íslensku þjóð­ar­innar og er falið að fara með mik­il­væga hags­muni henn­ar. Hlut­verk fyr­ir­tæk­is­ins er að hámarka afrakstur af þeim orku­lindum sem því er trúað fyrir með sjálf­bæra nýt­ingu, verð­mæta­sköpun og hag­kvæmni að leið­ar­ljósi. Þessu hlut­verki fylgir sann­ar­lega mikil ábyrgð.

Sann­gjarnt og sam­keppn­is­hæft verð

Lands­virkjun leggur allt kapp á að bjóða við­skipta­vinum sínum sann­gjarnt og sam­keppn­is­hæft verð, þannig að hags­muna eig­enda Lands­virkj­unar – íslensku þjóð­ar­innar – sé gætt í hví­vetna, en þó með þeim hætti að ekki sé vegið að rekstr­ar­grund­velli við­skipta­vin­anna. Orku­verð til stórnot­enda er ákvarðað í tví­hliða samn­inga­við­ræð­um, ekki með ein­hliða vald­boði Lands­virkj­un­ar. Hlýtur sú stað­reynd að renna stoðum undir að við­skipta­vinir fyr­ir­tæk­is­ins telja orku­verðið a.m.k. ásætt­an­legt.

Einn af mik­il­vægum við­skipta­vinum Lands­virkj­unar er Elkem Ísland á Grund­ar­tanga. Nýleg nið­ur­staða gerð­ar­dóms um raf­magns­verð í fram­lengdum samn­ingi fyr­ir­tækj­anna tveggja, Lands­virkj­unar sem er eigu Íslend­inga og Elkem, sem er í eigu alþjóð­legra fjár­festa, varð nýverið til­efni fyrir for­mann Verka­lýðs­fé­lags Akra­ness til að ásaka Lands­virkjun um óbil­girni. Hélt hann því fram að fyr­ir­tækið bein­línis ógni starfs­grund­velli stór­iðju­fyr­ir­tækja á Íslandi með því að fara fram á hærra verð við end­ur­nýjun samn­inga.

Ekk­ert er raunar fjær sanni. Lands­virkjun hefur ekki hag af rekstr­ar­erf­ið­leikum við­skipta­vina sinna, heldur þvert á móti. Far­sæl starf­semi fyr­ir­tækj­anna er þýð­ing­ar­mikið hags­muna­mál Lands­virkj­unar enda fara um 85% af raf­orku­vinnsl­unni til þess­ara stóru og mik­il­vægu við­skipta­vina, eins og Elkem.

Öfl­ugir mót­að­ilar

Við end­ur­samn­inga síð­ustu miss­era hefur verið tek­ist á um mikla við­skipta­hags­muni. Samn­ing­arnir eru gerðir í alþjóð­legu við­skiptaum­hverfi og þar hafa mót­að­ilar Lands­virkj­unar verið öflug alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki, sem hafa mikla reynslu af slíkri samn­inga­gerð. 

Auglýsing
Aðstæður á Íslandi eru raunar kjörað­stæður fyrir alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki af þessu tagi, í ljósi þess að orku­mark­að­ur­inn á Íslandi er afar ein­angr­að­ur.

Afsal á afrakstri af auð­lind­inni

Það sjón­ar­mið að erlendum stór­fyr­ir­tækjum sé veitt raf­orka á óeðli­lega lágu verði felur í raun í sér kröfu um afsal þjóð­ar­innar á fullum afrakstri orku­auð­linda Íslands. Afleið­ingin af því yrði sú að auð­lind­arentan myndi lenda utan land­stein­anna. Sem betur fer er rekstur þeirra öfl­ugu erlendu stór­fyr­ir­tækja sem hafa hér starf­semi með þeim hætti að hann þolir að greiða Íslend­ingum alþjóð­legt mark­aðs­verð á raf­orku.

Miðað við sam­bæri­lega samn­inga

Í nið­ur­stöðu gerð­ar­dóms um nýtt raf­magns­verð í fram­lengdum raf­magns­samn­ingi Lands­virkj­unar og Elkem var höfð hlið­sjón af sam­bæri­legum raf­magns­samn­ingum við stórnot­endur í málm­fram­leiðslu á Íslandi. Gerð­ar­dóm­ur­inn er nið­ur­staða af mik­illi og fag­legri vinnu hlut­lausra aðila sem fyr­ir­tækin komu sér saman um. 

Undir kostn­að­ar­verði

Raf­magns­verð­ið, sem gerð­ar­dóm­ur­inn ákvað, er langt í frá óeðli­lega hátt. Raunar mætti fremur telja að það sé í lægri kant­in­um. Eftir breyt­ing­una er raf­magns­verðið sem Elkem greiðir fjarri því að vera hátt miðað við aðra samn­inga Lands­virkj­unar við stórnot­end­ur. Í raun er verðið enn svo lágt, að það nær varla með­al­kostn­að­ar­verði og er jafn­framt veru­lega undir kostn­að­ar­verði síð­ustu virkj­ana Lands­virkj­un­ar.

Staða á málm­mörk­uðum krefj­andi um þessar mundir

Aðrir þættir en hækkun raf­orku­verðs hafa hins vegar miklu meiri áhrif á afkomu stórnot­enda Íslandi.

Staða á málm­mörk­uðum er afar erfið um þessar mund­ir. Verð á afurðum í kís­il­iðn­aði er lágt og birgða­söfnun er ríkj­andi sem hefur leitt til um þriðj­ungs verð­lækk­unar und­an­farið ár. Svip­aða sögu er að segja um áliðnað þar sem verð hefur lækkað um fjórð­ung síð­asta ár á sama tíma og lyk­il­hrá­efni eins og súrál hefur hækkað tölu­vert í verði. Rekstr­ar­um­hverfi Elkem er því óhjá­kvæmi­lega krefj­andi um þessar mund­ir.

Sterk sam­keppn­is­staða Elkem á Íslandi

Þótt verðið til Elkem hafi hækkað frá því lága verði sem áður var tryggir það verk­smiðj­unni áfram sam­keppn­is­hæf kjör. Mat Lands­virkj­unar og óháðra grein­ing­ar­að­ila er að sam­keppn­is­hæfni Elkem verk­smiðj­unnar á Grund­ar­tanga sé áfram ein sú besta í heim­in­um.

Auglýsing
Upplýsingar frá grein­inga­fyr­ir­tækjum um sam­keppn­is­hæfni málm­verk­smiðja um allan heim og orku­verð til þeirra leiða í ljós að verk­smiðja Elkem á Íslandi er með þeim hag­kvæm­ari í heim­inum sé horft til breyti­legs kostn­að­ar. Af yfir 30 kís­il­járn­verk­smiðjum í heim­inum fer hún úr því að vera fjórða í að vera fimmta hag­kvæm­asta verk­smiðjan í heim­inum með breyttu raf­orku­verði í fram­lengdum samn­ingi við Lands­virkj­un.

Far­sælt við­skipta­sam­band

Sam­starf og við­skipta­sam­band Lands­virkj­unar og Elkem hefur verið með miklum ágætum allt frá því það hófst fyrir 44 árum. Elkem er mik­il­vægur við­skipta­vinur fyrir Lands­virkjun og við væntum þess að þetta far­sæla sam­band haldi áfram í fram­tíð­inni.

Það er því engin ástæða fyrir aðila, sem standa utan samn­ings­sam­bands fyr­ir­tækj­anna, að ger­ast hags­muna­gæslu­menn alþjóð­legra stór­iðju­fyr­ir­tækja á opin­berum vett­vangi í samn­inga­við­ræðum við Lands­virkjun um raf­orku­verð. Þau eru full­fær um að gæta sinna hags­muna sjálf.

Höf­undur er for­stjóri Lands­virkj­un­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lýður og Ágúst Guðmundssynir.
Athugasemdir frá Lýð og Ágústi Guðmundssonum
Kjarninn 2. júní 2020
Ásmundur Einar Daðason er með húsnæðismálin á sinni könnu sem félagsmálaráðherra.
Áætlað að 4.000 manns búi í atvinnuhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu
Samkvæmt nýlegu mati er áætlað að um 4.000 manns búi nú í atvinnu- og iðnaðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu. Ásmundur Einar Daðason félagsmálaráðherra segist ætla að leggja fram frumvarp sitt um hlutdeildarlán á yfirstandandi þingi.
Kjarninn 2. júní 2020
Guðmundur Guðmundsson
Hlutverk vetnis í orku- og loftslagsmálum framtíðarinnar
Kjarninn 2. júní 2020
Með öllu óvíst er hversu hratt ferðaþjónustan mun geta tekið við sér eftir þetta áfall og stutt við efnahagsbatann.
Vísbendingar um að botninum sé náð
Heimili á Íslandi hafa sótt um að taka 13 milljarða króna út úr séreignarsparnaði og um 6.000 heimili hafa fengið greiðslufrest af lánum. Þá hafa vaxtalækkanir skilað sér í lægri afborgunum af lánum, ekki síst til heimila.
Kjarninn 2. júní 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Sóttvarnalæknir: Áhættan virðist ekki vera mikil
PCR-mæling hjá einkennalausum einstaklingum er ekki óyggjandi próf til að greina SARS-CoV-2 veiruna, segir sóttvarnalæknir. 0-4 dögum eftir smit geti niðurstaða úr sýnatöku verið neikvæð hjá þeim sem er smitaður.
Kjarninn 2. júní 2020
Komufarþegum býðst að fara í sýnatöku frá og með 15. júní.
Staðfest: Komufarþegum mun standa sýnataka til boða
Bráðabirgðamat bendir til þess að kostnaður við sýnatöku á Keflavíkurflugvelli fyrstu tvær vikurnar frá rýmkun reglna um komu ferðamanna til landsins yrði um 160 milljónir króna ef 500 manns koma til landsins.
Kjarninn 2. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Lilja braut jafnréttislög þegar hún skipaði Pál í embætti ráðuneytisstjóra
Mennta- og menningarmálaráðherra braut jafnréttislög við skipun Páls Magnússonar í embætti ráðuneytisstjóra í nóvember síðastliðnum. Verulega skorti á efnislegan rökstuðning ráðherra fyrir ráðningunni, segir í úrskurði kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 2. júní 2020
Slökkviliðsmaður berst við skógarelda í Brasilíu á síðasta ári.
Regnskógar minnkuðu um einn fótboltavöll á sex sekúndna fresti
Um tólf milljónir hektara af skóglendi töpuðust í hitabeltinu í fyrra. Skógareldar af náttúrunnar og mannavöldum áttu þar sinn þátt en einnig skógareyðing vegna landbúnaðar.
Kjarninn 2. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar