Lífið eftir Pence

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson veltir fyrir sér eftirköstum heimsóknar Mike Pence til Íslands.

Auglýsing

Mike Pence vara­for­seti kom, regn­boga­fánum var flagg­að, Eliza for­seta­frú klædd­ist hvítu og að lokum hitti Pence Katrínu „for­sæt­is“ sem sýndi með skemmti­legum hætti með lík­ams­tján­ingu sinni hvað henni fannst um mann­inn og skoð­anir hans. Þetta var mikið umstang; leyniskytt­ur, þyrlur og bryn­varðir bíl­ar. Já, svona er þetta þegar full­trúar heims­veldis láta sjá sig.

Hvað stendur þá eft­ir? Jú, vænt­an­lega mun Guð­laugur Þór „ut­an­rík­is“ halda áfram að halla sér að Banda­ríkjum Trumps, vænt­an­lega mun hann reyna eftir fremsta megni að vinna áfram að frí­versl­un­ar­samn­ingi Íslands og Banda­ríkj­anna. Svo virð­ist sem ein meg­in­á­herslan í utan­rík­is­málum Íslands um þessar mundir sé aukin sam­skipti, og þar með við­skipti við Banda­rík­in. Á árinu 2018 flutti Ísland út vörur fyrir um 430 millj­ónir doll­ara til Banda­ríkj­anna, en heild­ar­verð­mæti útflutn­ings Íslands á því ári var um 5 millj­arðar doll­ara.

Áfram­haldið á norð­ur­skautapóli­tík­inni?

En það sem skiptir kannski jafn­vel meira máli er það hvernig Banda­ríkin og Ísland ætla að halda áfram þeirri norð­ur­skautapóli­tík sem Pence var svo tíð­rætt um.

Fyrir rúmum ára­tug skrif­aði und­ir­rit­aður langa frétta­skýr­ingu um Norð­ur­slóðir í þá frétta­tíma­ritið Mann­líf. Greinin hét „Og ísarnir bráðn­a“. Þá voru menn að vakna upp við þá stað­reynd að sigl­inga­leiðin norður af Íslandi og í gegnum Norð­ur­pól­inn væri að opn­ast. Hún kall­ast „Norð­aust­ur­leið­in” og getur stytt sigl­ingar frá Asíu til Evr­ópu um allt að 40%.

Auglýsing
Þá voru Rússar búnir að gera sér grein fyrir þessu, enda Rúss­land ásamt ásamt Græn­landi séu Norð­ur­skauts­rík­in. Og Rúss­arnir gerðu meira, þeir fóru með kaf­bát niður á 4300 metra dýpi og settu rúss­neska fán­ann niður þar. Í þessu, rétt eins og að fara út í geim­inn, voru Rússar á undan Banda­ríkja­mönnum og eru fyrir löngu búnir að gera sér grein fyrir mik­il­vægi þessa svæð­is.

Meðal ann­ars í þessu ljósi verður að skoða kauptil­boð Trumps í Græn­land og orð Mike Pence hér á landi. Rússar hafa ein­fald­lega ákveðið for­skot og Banda­ríkja­menn eru nú kannski með nokkuð örvænt­ing­ar­fullum hætti að reyna að „stimpla sig inn“ í þetta dæmi og vinna upp for­skot Rússa.

Kín­verjar eru líka með í þessum „leik“ og hafa skil­greint sig sem „nær-heim­skauts-land“ (near artic country), þó það kunni að virka lang­sótt. Kín­verjar eru með sem áheyrn­ar­full­trúar í Norð­ur­skauts­ráð­inu (The Arctic Council), þar sem Ísland er með for­mennsku til árs­ins 2021. Í sátt­mála núver­andi rík­is­stjórnar segir orð­rétt um mál­efni norð­ur­slóða: „Mál­efni norð­ur­slóða snerta nær allar hliðar íslensks sam­fé­lags og eru for­gangs­mál í íslenskri utan­rík­is­stefnu. Ísland mun á vett­vangi Norð­ur­skauts­ráðs­ins einkum leggja áherslu á heims­mark­mið Sam­ein­uðu þjóð­anna, lofts­lags­mál og mál­efni hafs­ins.”

Jafn­væg­is­listar er þörf

Eftir þetta allt saman situr að Ísland þarf að sýna fram á ákveðna „jafn­væg­is­list“ í þessum efnum á næstu mán­uðum og miss­er­um. Hér eru stórir ger­endur á ferð og gríð­ar­legir hags­mun­ir, ekki bara stór­þjóð­anna, heldur líka frum­byggja í þeim löndum sem eru hér á norð­ur­slóð­um. Þetta er því mikil áskorun fyrir Guð­laug Þór utan­rík­is­ráð­herra. Eng­inn vill aukna spennu og eða hættu á átökum við Ísland, norðan þess eða umhverf­is.

En menn vita einnig að þegar um jafn miklar auð­lindir er að tefla og mögu­lega eru undir haf­svæði og ísum norð­ur­slóða, þá er ekk­ert gefið eft­ir. „Svarta gullið“ og annað slíkt hefur margoft áður í sög­unni valdið deil­um, jafn­vel styrj­öld­um. Því verða menn að passa sig og málið í heild sinni því áskorun fyrir íslensk stjórn­völd

Höf­undur er MA í stjórn­mála­fræði.

Fáðu veitingastaðinn heim
Safnað fyrir gerð bókar sem inniheldur uppskriftir frá vinsælustu veitingastöðum landsins.
Kjarninn 22. september 2019
Kristbjörn Árnason
Áhrif járnkrossins vara enn
Leslistinn 22. september 2019
Matthildur Björnsdóttir
Lífsferli í gegnum skólagöngu
Kjarninn 22. september 2019
Líkur á fasteignakaupum hjá leigjendum ekki mælst lægri í tvö ár
Um 92 prósent leigjenda telja það öruggt eða að minnsta kosti líklegt að þau muni ekki kaupa fasteign á næstu sex mánuðum. Það er hæsta hlutfall sem mælst hefur í könnun Íbúðalánasjóðs frá september 2017.
Kjarninn 22. september 2019
Ómögulegt að fá heildstæða mynd af gjaldeyriskaupum útlendings
Sami útlendingurinn getur átt í umtalsverðum viðskiptum með gjaldeyri á Íslandi án þess að slíkt flaggist. Ástæðan er sú að allir erlendir kaupendur á gjaldeyri eru skráðir undir sömu kennitölunni hjá fjármálastofnunum. Kennitölu „ótilgreinds útlendings“.
Kjarninn 22. september 2019
Basil hassan
Drónar og skattsvik
Í fyrsta skipti í sögunni eru danskir ríkisborgarar ákærðir fyrir að taka beinan þátt í hryðjuverkum. Fimm menn eru taldir hafa útvegað dróna sem notaðir voru í árásum á herstöð í Sýrlandi árið 2014. Ennfremur tengjast málinu umfangsmikil skattsvik.
Kjarninn 22. september 2019
Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar