Lífið eftir Pence

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson veltir fyrir sér eftirköstum heimsóknar Mike Pence til Íslands.

Auglýsing

Mike Pence vara­for­seti kom, regn­boga­fánum var flagg­að, Eliza for­seta­frú klædd­ist hvítu og að lokum hitti Pence Katrínu „for­sæt­is“ sem sýndi með skemmti­legum hætti með lík­ams­tján­ingu sinni hvað henni fannst um mann­inn og skoð­anir hans. Þetta var mikið umstang; leyniskytt­ur, þyrlur og bryn­varðir bíl­ar. Já, svona er þetta þegar full­trúar heims­veldis láta sjá sig.

Hvað stendur þá eft­ir? Jú, vænt­an­lega mun Guð­laugur Þór „ut­an­rík­is“ halda áfram að halla sér að Banda­ríkjum Trumps, vænt­an­lega mun hann reyna eftir fremsta megni að vinna áfram að frí­versl­un­ar­samn­ingi Íslands og Banda­ríkj­anna. Svo virð­ist sem ein meg­in­á­herslan í utan­rík­is­málum Íslands um þessar mundir sé aukin sam­skipti, og þar með við­skipti við Banda­rík­in. Á árinu 2018 flutti Ísland út vörur fyrir um 430 millj­ónir doll­ara til Banda­ríkj­anna, en heild­ar­verð­mæti útflutn­ings Íslands á því ári var um 5 millj­arðar doll­ara.

Áfram­haldið á norð­ur­skautapóli­tík­inni?

En það sem skiptir kannski jafn­vel meira máli er það hvernig Banda­ríkin og Ísland ætla að halda áfram þeirri norð­ur­skautapóli­tík sem Pence var svo tíð­rætt um.

Fyrir rúmum ára­tug skrif­aði und­ir­rit­aður langa frétta­skýr­ingu um Norð­ur­slóðir í þá frétta­tíma­ritið Mann­líf. Greinin hét „Og ísarnir bráðn­a“. Þá voru menn að vakna upp við þá stað­reynd að sigl­inga­leiðin norður af Íslandi og í gegnum Norð­ur­pól­inn væri að opn­ast. Hún kall­ast „Norð­aust­ur­leið­in” og getur stytt sigl­ingar frá Asíu til Evr­ópu um allt að 40%.

Auglýsing
Þá voru Rússar búnir að gera sér grein fyrir þessu, enda Rúss­land ásamt ásamt Græn­landi séu Norð­ur­skauts­rík­in. Og Rúss­arnir gerðu meira, þeir fóru með kaf­bát niður á 4300 metra dýpi og settu rúss­neska fán­ann niður þar. Í þessu, rétt eins og að fara út í geim­inn, voru Rússar á undan Banda­ríkja­mönnum og eru fyrir löngu búnir að gera sér grein fyrir mik­il­vægi þessa svæð­is.

Meðal ann­ars í þessu ljósi verður að skoða kauptil­boð Trumps í Græn­land og orð Mike Pence hér á landi. Rússar hafa ein­fald­lega ákveðið for­skot og Banda­ríkja­menn eru nú kannski með nokkuð örvænt­ing­ar­fullum hætti að reyna að „stimpla sig inn“ í þetta dæmi og vinna upp for­skot Rússa.

Kín­verjar eru líka með í þessum „leik“ og hafa skil­greint sig sem „nær-heim­skauts-land“ (near artic country), þó það kunni að virka lang­sótt. Kín­verjar eru með sem áheyrn­ar­full­trúar í Norð­ur­skauts­ráð­inu (The Arctic Council), þar sem Ísland er með for­mennsku til árs­ins 2021. Í sátt­mála núver­andi rík­is­stjórnar segir orð­rétt um mál­efni norð­ur­slóða: „Mál­efni norð­ur­slóða snerta nær allar hliðar íslensks sam­fé­lags og eru for­gangs­mál í íslenskri utan­rík­is­stefnu. Ísland mun á vett­vangi Norð­ur­skauts­ráðs­ins einkum leggja áherslu á heims­mark­mið Sam­ein­uðu þjóð­anna, lofts­lags­mál og mál­efni hafs­ins.”

Jafn­væg­is­listar er þörf

Eftir þetta allt saman situr að Ísland þarf að sýna fram á ákveðna „jafn­væg­is­list“ í þessum efnum á næstu mán­uðum og miss­er­um. Hér eru stórir ger­endur á ferð og gríð­ar­legir hags­mun­ir, ekki bara stór­þjóð­anna, heldur líka frum­byggja í þeim löndum sem eru hér á norð­ur­slóð­um. Þetta er því mikil áskorun fyrir Guð­laug Þór utan­rík­is­ráð­herra. Eng­inn vill aukna spennu og eða hættu á átökum við Ísland, norðan þess eða umhverf­is.

En menn vita einnig að þegar um jafn miklar auð­lindir er að tefla og mögu­lega eru undir haf­svæði og ísum norð­ur­slóða, þá er ekk­ert gefið eft­ir. „Svarta gullið“ og annað slíkt hefur margoft áður í sög­unni valdið deil­um, jafn­vel styrj­öld­um. Því verða menn að passa sig og málið í heild sinni því áskorun fyrir íslensk stjórn­völd

Höf­undur er MA í stjórn­mála­fræði.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
8 mínútur og 46 sekúndur leystu úr læðingi sársauka margra kynslóða
Ólgan í Bandaríkjunum snýst ekki aðeins um þær átta mínútur og 46 sekúndur sem lögreglumaður hélt hné sínu að hálsi George Floyds þar til hann lést. Hún á rætur í þjáningum margra kynslóða fólks er býr enn við misrétti sem er samgróið hugarfari valdhafa.
Kjarninn 4. júní 2020
Intenta segist í stakk búið til að taka við verkefnum sem Capacent sinnti áður
Ingvi Þór Elliðason, ráðgjafi og framkvæmdastjóri Intenta, sem fyrrverandi starfsmenn Capacent stofnuðu skömmu fyrir gjaldþrot fyrirtækisins, segir Intenta með þekkingu og getu til að taka við verkefnum sem Capacent sinnti áður.
Kjarninn 4. júní 2020
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur aðsetur í Húsi verslunarinnar
Tæp tíu prósent útistandandi sjóðfélagalána LIVE í greiðsluhléi
Sjóðfélagalán í greiðsluhléi nema samtals ellefu milljörðum króna. Til samanburðar námu útistandandi sjóðfélagalán Lífeyrissjóðs verzlunarmanna við lok árs 2019 rúmum 120 milljörðum. Ávöxtun sjóðsins á fyrstu fjórum mánuðum ársins er áætluð 3,5 prósent.
Kjarninn 3. júní 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Twitter tekur á rugli og Síminn sektaður
Kjarninn 3. júní 2020
Ástþór Ólafsson
Árið 1970 og upp úr
Kjarninn 3. júní 2020
Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins.
Sjálfstæðisflokkurinn áfram nærri kjörfylgi í nýrri könnun Gallup
Afar litlar breytingar urðu á fylgi flokka á milli mánaða, samkvæmt nýjum þjóðarpúlsi Gallup. Sjálfstæðisflokkurinn er áfram nærri kjörfylgi sínu og stuðningur við ríkisstjórnina mælist tæp 60 prósent á meðal þeirra sem taka afstöðu.
Kjarninn 3. júní 2020
Sex sakborningar í málinu, þeirra á meðal Bernhard Esau og Sacky Shanghala fyrrverandi ráðherrar í ríkisstjórn Namibíu, verða í gæsluvarðhaldi til 28. ágúst.
Namibísk yfirvöld hafa óskað liðsinnis Interpol vegna Samherjamálsins
Sex menn sem hafa verið í haldi namibískra yfirvalda vegna rannsóknar á Samherjaskjölunum verða áfram í haldi til 28. ágúst. Rannsókn málsins hefur reynst flókin og haf namibísk yfirvöld beðið Interpol um aðstoð.
Kjarninn 3. júní 2020
Fólk hefur flykkst á markaði víðsvegar um Indland eftir að útgöngubanni var aflétt.
Smitum á Indlandi fjölgar ört
Stjórnvöld á Indlandi eru að hefjast handa við að aflétta umfangsmesta útgöngubanni sem sett var á í kjölfar kórónuveirufaraldursins. Sjúkrahús í Mumbai hafa vart undan við að sinna sýktum en fellibylurinn Nisarga herjar nú á nágrenni borgarinnar.
Kjarninn 3. júní 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar