Lífið eftir Pence

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson veltir fyrir sér eftirköstum heimsóknar Mike Pence til Íslands.

Auglýsing

Mike Pence vara­for­seti kom, regn­boga­fánum var flagg­að, Eliza for­seta­frú klædd­ist hvítu og að lokum hitti Pence Katrínu „for­sæt­is“ sem sýndi með skemmti­legum hætti með lík­ams­tján­ingu sinni hvað henni fannst um mann­inn og skoð­anir hans. Þetta var mikið umstang; leyniskytt­ur, þyrlur og bryn­varðir bíl­ar. Já, svona er þetta þegar full­trúar heims­veldis láta sjá sig.

Hvað stendur þá eft­ir? Jú, vænt­an­lega mun Guð­laugur Þór „ut­an­rík­is“ halda áfram að halla sér að Banda­ríkjum Trumps, vænt­an­lega mun hann reyna eftir fremsta megni að vinna áfram að frí­versl­un­ar­samn­ingi Íslands og Banda­ríkj­anna. Svo virð­ist sem ein meg­in­á­herslan í utan­rík­is­málum Íslands um þessar mundir sé aukin sam­skipti, og þar með við­skipti við Banda­rík­in. Á árinu 2018 flutti Ísland út vörur fyrir um 430 millj­ónir doll­ara til Banda­ríkj­anna, en heild­ar­verð­mæti útflutn­ings Íslands á því ári var um 5 millj­arðar doll­ara.

Áfram­haldið á norð­ur­skautapóli­tík­inni?

En það sem skiptir kannski jafn­vel meira máli er það hvernig Banda­ríkin og Ísland ætla að halda áfram þeirri norð­ur­skautapóli­tík sem Pence var svo tíð­rætt um.

Fyrir rúmum ára­tug skrif­aði und­ir­rit­aður langa frétta­skýr­ingu um Norð­ur­slóðir í þá frétta­tíma­ritið Mann­líf. Greinin hét „Og ísarnir bráðn­a“. Þá voru menn að vakna upp við þá stað­reynd að sigl­inga­leiðin norður af Íslandi og í gegnum Norð­ur­pól­inn væri að opn­ast. Hún kall­ast „Norð­aust­ur­leið­in” og getur stytt sigl­ingar frá Asíu til Evr­ópu um allt að 40%.

Auglýsing
Þá voru Rússar búnir að gera sér grein fyrir þessu, enda Rúss­land ásamt ásamt Græn­landi séu Norð­ur­skauts­rík­in. Og Rúss­arnir gerðu meira, þeir fóru með kaf­bát niður á 4300 metra dýpi og settu rúss­neska fán­ann niður þar. Í þessu, rétt eins og að fara út í geim­inn, voru Rússar á undan Banda­ríkja­mönnum og eru fyrir löngu búnir að gera sér grein fyrir mik­il­vægi þessa svæð­is.

Meðal ann­ars í þessu ljósi verður að skoða kauptil­boð Trumps í Græn­land og orð Mike Pence hér á landi. Rússar hafa ein­fald­lega ákveðið for­skot og Banda­ríkja­menn eru nú kannski með nokkuð örvænt­ing­ar­fullum hætti að reyna að „stimpla sig inn“ í þetta dæmi og vinna upp for­skot Rússa.

Kín­verjar eru líka með í þessum „leik“ og hafa skil­greint sig sem „nær-heim­skauts-land“ (near artic country), þó það kunni að virka lang­sótt. Kín­verjar eru með sem áheyrn­ar­full­trúar í Norð­ur­skauts­ráð­inu (The Arctic Council), þar sem Ísland er með for­mennsku til árs­ins 2021. Í sátt­mála núver­andi rík­is­stjórnar segir orð­rétt um mál­efni norð­ur­slóða: „Mál­efni norð­ur­slóða snerta nær allar hliðar íslensks sam­fé­lags og eru for­gangs­mál í íslenskri utan­rík­is­stefnu. Ísland mun á vett­vangi Norð­ur­skauts­ráðs­ins einkum leggja áherslu á heims­mark­mið Sam­ein­uðu þjóð­anna, lofts­lags­mál og mál­efni hafs­ins.”

Jafn­væg­is­listar er þörf

Eftir þetta allt saman situr að Ísland þarf að sýna fram á ákveðna „jafn­væg­is­list“ í þessum efnum á næstu mán­uðum og miss­er­um. Hér eru stórir ger­endur á ferð og gríð­ar­legir hags­mun­ir, ekki bara stór­þjóð­anna, heldur líka frum­byggja í þeim löndum sem eru hér á norð­ur­slóð­um. Þetta er því mikil áskorun fyrir Guð­laug Þór utan­rík­is­ráð­herra. Eng­inn vill aukna spennu og eða hættu á átökum við Ísland, norðan þess eða umhverf­is.

En menn vita einnig að þegar um jafn miklar auð­lindir er að tefla og mögu­lega eru undir haf­svæði og ísum norð­ur­slóða, þá er ekk­ert gefið eft­ir. „Svarta gullið“ og annað slíkt hefur margoft áður í sög­unni valdið deil­um, jafn­vel styrj­öld­um. Því verða menn að passa sig og málið í heild sinni því áskorun fyrir íslensk stjórn­völd

Höf­undur er MA í stjórn­mála­fræði.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir er ritstjóri Stundarinnar, en Jón Trausti Reynisson er framkvæmdastjóri útgáfufélagsins auk þess að vera blaðamaður á miðlinum.
Útgáfufélag Stundarinnar tapaði rúmlega milljón krónum á síðasta ári
Tekjur útgáfufélags Stundarinnar námu 233,9 milljónum króna á síðasta ári og jukust þær um fjögur prósent á milli ára. Tapið af rekstrinum nam 1,2 milljónum króna í fyrra, samanborið við rúmlega sjö milljóna hagnað árið 2020.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Inga Hrefna nýr aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar
Utanríkisráðherra er nú komin með tvo aðstoðarmenn. Alls má ríkisstjórnin ráða 27 aðstoðarmenn. Laun og starfs­­kjör aðstoð­­ar­­manna ráð­herra mið­­ast við kjör skrif­­stofu­­stjóra í ráðu­­neytum sam­­kvæmt ákvörð­unum kjara­ráðs.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Leggur til að sameina héraðsdómstóla landsins í eina stofnun
Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra er með áform um að sameina þá átta héraðsdómstóla sem eru í landinu í eina stofnun. Forsenda sameiningarinnar er að sameinaður dómstóll hafi starfsstöðvar á landsbyggðinni.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar