Ævintýrið í Lykkeland að fjara út?

Sögu ExxonMobil í Noregi má rekja allt aftur til dags verkalýðsins 1. maí 1893.

Auglýsing

Orkan okkar gerir nú strand­högg á norska land­grunn­inu. Er þá að sjálf­sögðu átt við kaup fyr­ir­tæk­is­ins Vår Energi á eignum Exxon­Mobil í norska olíu­iðn­að­in­um. Þetta eru tals­verð tíma­mót, því Exxon­Mobil ásamt und­an­förum þess risa­stóra olíu­fyr­ir­tækis eiga meira en hund­rað ára við­skipta­sögu í Nor­egi. Þeiri löngu sögu virð­ist nú vera að ljúka.

Sögu Exxon­Mobil í Nor­egi má rekja allt aftur til dags verka­lýðs­ins 1. maí 1893. Þegar fyr­ir­tæki á vegum olíu­ljúf­lings­ins John D. Rockefeller byrj­aði að selja norskum frændum okkar olíu­af­urðir. Það gerði hann í gegnum norskt dótt­ur­fé­lag Stand­ard Oil sam­steypunnar og var þetta norska félag nefnt því hóg­væra nafni Olíu­fé­lag Aust­ur­lands. Eða öllu heldur Øst­land­ske Petr­o­leumscompagni. Það ágæta félag varð síðar hluti af norska armi Esso, sem síðar varð hluti af Exxon, sem enn síðar varð hluti af Exxon­Mobil. 

Og nú eftir 126 ára starf­semi í Nor­egi er Exxon­Mobil sem sagt á förum! Þetta er ennþá athygl­is­verð­ara í ljósi þess að þarna fylgir Exxon­Mobil í kjöl­far ann­arra banda­rískra olíu­fé­laga sem hafa verið að kveðja Noreg upp á síðkast­ið. Stutt er síðan Chevron ákvað að yfir­gefa norska land­grunnið. Og meira að segja ConocoPhillips virð­ist áhuga­samt um að minnka veru­lega umsvif sín á evr­ópska land­grunn­inu.

Auglýsing

Umrædd sala banda­rísku félag­anna á eignum sínum í Nor­egi kemur lík­lega einkum til af því að þetta eru félög sem eru sífellt á tánum að leita bestu tæki­fær­anna til að græða aðeins meiri pen­ing. Og nú sjá þau tæki­færi í því að færa fjár­muni frá norsku olíu­svæð­unum yfir í arð­bær­ari vinnslu og þá einkum olíu­vinnslu með s.k. berg­broti (fract­uring) í Texas og víðar í Banda­ríkj­un­um. 

Sam­dráttur banda­rísku olíu­fé­lag­anna í norsku lög­sög­unni felur í sér mjög stór við­skipti. Sala Exxon­Mobil á norskum eignum sínum nú nýverið nam t.a.m. hátt í jafn­gildi 500 millj­arða íslenskra króna. Meðal eign­anna var hluti í mik­il­vægum olíu­svæðum líkt og Grana, Snorra, Fram og Orm­inum langa. Og kaup­and­inn er sem sagt Vår Energi, þar sem ítalska orku­fyr­ir­tækið Eni er í lyk­il­hlut­verki. Svo virð­ist sem Ítal­irnir vilji, öfugt við banda­rísku félög­in, styrkja stöðu sína á norska land­grunn­inu, en þar hafa þeir ítölsku reyndar verið í smá ves­eni með hánorð­ur­svæðið sitt í Barents­hafi kennt við ris­ann Gol­íat.

Mestu tíð­indin við minnk­andi áhuga banda­rískra olíu­fé­laga á norsku lög­sög­unni er þó lik­lega fjar­vera ConocoPhillips (og fleiri banda­rískra stór­fyr­ir­tækja) í nýlegum útboðum á norskum leit­ar- og vinnslu­leyfum á norska land­grunn­inu. Þarna vekur nafn Phillips auð­vitað strekar hug­renn­ing­ar. Um þessar mundir eru nefni­lega nán­ast slétt 50 ár síðan olíu­æv­in­týrið í Nor­egi hófst,  þegar bor­p­all­ur­inn Ocean Vik­ing hjá Phillips hitti í mark. Og fyrsta olían gaus upp úr því sem reynd­ist risa­lindin Ekofisk í norska Norð­ur­sjónum. Þessum atburðum voru nýverið gerð skil á skemmti­legan hátt í norsku sjón­vars­þátta­ser­í­unni Lykk­eland, sem sýnd var á RÚV s.l. vet­ur. 

En nú eftir hálfrar aldar magnað olíu­æv­in­týri eru sem sagt veru­legar breyt­ingar að eiga sér stað út við sjón­deild­ar­hring norska land­grunns­ins. Sú spurn­ing hefur reyndar vaknað hvort minnk­andi áhugi stóru banda­rísku olíu­fé­lag­anna á norska land­grunn­inu teng­ist eitt­hvað nýlegri ákvörðun Norð­manna um að norski olíu­sjóð­ur­inn skuli draga úr fjár­fest­ingum í olíu­iðn­aði. Sú ákvörðun felur kannski í sér áhuga­verða sið­ferð­is­lega þver­sögn. En það virð­ist fremur lang­sótt kenn­ing að þetta valdi banda­ríska flótt­anum úr norsku lög­sög­unn­i. 

Raun­veru­lega ástæðan fyrir banda­rísku brott­för­inni er miklu fremur sú að nú fimm ára­tugum eftir að Ekofisk fannst og ævin­týrið hóf­st, er norska land­grunnið orðið mið­aldra. Brátt mun olíu- og gasvinnslu þar taka að hnigna vegna minnk­andi linda og auk­ins kostn­að­ar. Og þá má kannski byrja að velta fyrir sér hvernig skyldi fara með íslenska Dreka­svæðið. Mun íslenskt olíu­æv­in­týri kannski aldrei renna upp? Eða er það bara tíma­spurs­mál? 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Curio hlaut Nýsköpunarverðlaunin
Elliði Hreinsson er framkvæmdastjóri og stofnandi Curio.
Kjarninn 21. október 2019
Ef ég væri VG þá myndi ég láta mig hverfa
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, gagnrýndi stjórnvöld fyrir stefnuleysi í málefnum fjármálakerfisins og mögulega sölu á eignarhlutum í ríkisbönkunum.
Kjarninn 21. október 2019
Samkvæmisleikur að geta til um stefnu stjórnvalda í bankamálum
Oddný Harðardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, var málshefjandi umræðu um sölu á ríkisbönkunum. Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, minnti hana á að hún hefði mælt fyrir frumvarpi sem ráðherra um sölu á bönkum.
Kjarninn 21. október 2019
Jón Grétar Guðjónsson
Ekki láta góða kreppu fara til spillis – nýttu hana sem tækifæri
Kjarninn 21. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það er ekki ósmekklegt að segja satt
Kjarninn 21. október 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
„Sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál“
Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra sést bregða fyrir í nýrri kvikmynd um Panamaskjölin og lögfræðistofuna Mossack Fonseca. Hann segir að eins og honum þyki það sárt og óþolandi að vera bendlaður við þessi spillingarmál þá verði myndinni vart breytt.
Kjarninn 21. október 2019
Birgir Hermannsson
Vinstri græn og kjötið
Kjarninn 21. október 2019
Gylfi Magnússon
Gylfi Magnússon: Láta blauta drauma fákeppnismógúla rætast
Gylfi Magnússon, dós­ent í við­skipta­fræði og fyrr­ver­andi efna­hags- og við­skipta­ráð­herra, hefur gagnrýnt harðlega nýtt frumvarp iðnaðar- og nýsköpunarráðherra þar sem boðaðar eru miklar breytingar á samkeppnislöggjöfinni.
Kjarninn 21. október 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar