Samgönguráð og óráð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um samgöngumál og þörfina fyrir því að fjárfesta meira í þeim á höfuðborgarsvæðinu.

Auglýsing

Á Austurlandi búa rúmlega 10.000 manns eða 3% Íslendinga. Þar eru tvö nýleg veggöng og hugmyndir um fleiri. Þrýst er á um veggöng undir Fjarðarheiði upp á 34 milljarða króna og tvö til viðbótar til að ná hringtengingu um svæðið, samtals upp á 64 milljarða króna sem gætu hæglega endað í 120 ma. kr. sem gerir 6-12 m.kr. á hvern Austfirðing.

Á höfuðborgarsvæðinu búa um 280.000 manns eða 80% Íslendinga. Nýi Samgöngusáttmálinn gengur út á að verja 120 milljarða króna í styrkingu samgangna á höfuðborgarsvæðinu næstu 15 ár, sem gerir um 0,5 milljónir króna á mann á hvern höfuðborgarbúa. Að mestu verður féð fengið með nýrri fjármögnun frá fólki á höfuðborgarsvæðinu. 

Síðasta áratug lætur nærri að um 20 milljarðar króna hafi árlega verið varið í nýjar samgönguframkvæmdir, þar af um 10% á SV-horninu, þó þar verði flest dauða- og stórslysin. 

Samgöngustofa metur það svo að dauða- og stórslys kosti þjóðfélagið um 50 milljarða króna á ári fyrir utan það tilfinningalega tjón sem þau valda. Slíkum slysum mun stórfækka með nýja Samgöngusáttmálanum. Þær framkvæmdir munu fljótlega spara fyrir sér í lægri útgjöldum vegna færri dauða- og stórslysa. Þetta sýnir hversu mikilvægt það er forgangsraða í þágu betra öryggis.

Auglýsing
Ef hægt er að bæta við fjármunum í nýjar samgönguframkvæmdir þá er þeim best varið á SV-horninu vegna fjöldans sem þar er á ferðinni ekki síst með stórauknum straumi ferðamanna. Það hreinlega borgar sig að bæta samgöngukerfið og styrkja viðbragðsaðila verulega.

Það er ekki hægt að gera allt fyrir alla

Stjórnmálamenn verða að standast þrýsting sérhagsmunaafla með hagsmuni fjöldans í huga. Það kemur öllum vel.

Í þeim fallega firði Seyðisfirði búa um 700 manns. Þar leggur Smyril Line að sem færir bænum verðmæta viðskiptavini og atvinnu. En vetrarfærð um Fjarðarheiði er oft slæm. Bæjarbúar leggja því áherslu á veggöng undir Fjarðarheiði sem eins og fyrr segir áætlast kosta 34 milljarða króna sem gæti endað í 60 milljarða króna.

Smyril Line hefur óskað eftir því að færa sig yfir á Reyðarfjörð sem hefur betri vegtengingar. Það myndi bæta samgöngur og öryggi vegfarenda strax, með litlum tilkostnaði. Það gengur ekki að láta hagsmuni fámennra byggðarlaga ganga fyrir hagsmunum heildarinnar. Veggöng undir Fjarðarheiði þurfa að bíða á meðan brýnni framkvæmdir komast að. 

Nú er unnið að sameiningu sveitarfélaga á Austurlandi. Þó ekki heildarsameiningu, sem virðist borðleggjandi í stað þess að sameina sveitarfélög allt í kringum Fjarðabyggð. Það skyldi þó ekki vera að hagsmunir einstakra byggða togist hér á? 

Hvað með Vestfirði. Hvaða áhrif hefði það á vegagerð um svokallaðan Teigsskóg á Barðaströnd ef sunnanverðir Vestfirðir væru eitt sveitarfélag? Í dag er staðan sú að fámennt sveitarfélag getur komið í veg fyrir framkvæmdir sem varða mun stærra svæði.

Höfuðborgarsvæðið hefur sem fyrr segir aðeins fengið um 10% af fé til nýframkvæmda undanfarna áratugi og þó Samgöngusáttmálinn sé innspýting sem ber að fagna bendir sagan til þess að það þurfa markvissari hagsmunagæslu fyrir höfuðborgarsvæðið. Ekki er enn vilji til að sameina sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu. Hvernig væri að sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu kæmu sér saman um „höfuðborgarsvæðisstjórn“ á vegum SSH? Slík stjórn allra sveitastjórna á svæðinu þyrfti að hittast nokkrum sinnum á ári. Hún myndi álykta eða taka ákvörðun um stóru línurnar á höfuðborgarsvæðinu svo sem í skipulagi og samgöngum. Hún gæti staðið fyrir fundum með þingmönnum svæðisins og ef vel tækist til eflt hagsmunagæslu fyrir Höfuðborgarsvæðið þvert á pólitískar línur.

Sameining sveitarfélaga er mikilvægari en í fyrstu sýnist og nýjar tillögur um framkvæmd málsins ganga síst of langt. 

Höfundur er viðskiptafræðingur.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jenný Ruth Hrafnsdóttir
Ísland - Finnland: 16 - 30
Kjarninn 23. júní 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Engin smit út frá bólusettum með virkt smit – „Hver er þá áhættan? Mikil eða lítil?“
Ellefu bólusettir einstaklingar hafa greinst með veiruna á landamærunum. Engin smit hafa hins vegar greinst út frá þeim. Sóttvarnalæknir segir enn óvíst hvort smithætta fylgi bólusettum með smit en að hún sé „alveg örugglega“ minni en frá óbólusettum.
Kjarninn 23. júní 2021
Benedikt Jóhannesson hefur veifað bless við framkvæmdastjórn flokksins sem hann var aðalhvatamaðurinn að því að stofna.
Hefur sagt sig úr framkvæmdastjórn og segir framgöngu formanns mestu vonbrigðin
Fyrrverandi formaður Viðreisnar telur að atburðarás hafi verið hönnuð til að koma ákveðnum einstaklingum í efstu sætin á lista flokksins á höfuðborgarsvæðinu og halda öðrum, meðal annars honum, frá þeim sætum.
Kjarninn 23. júní 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
ASÍ hvetur forsætisráðherra til að beita sér fyrir alþjóðlegum fyrirtækjaskatti
Verkalýðshreyfingin kallar eftir því að lagður verði á 25 prósent skattur á hagnað alþjóðlegra stórfyrirtækja þar sem hann verður til.
Kjarninn 23. júní 2021
Viðskipti hófust með bréf Íslandsbanka í gær.
20 fjárfestar keyptu rúmlega helminginn af því sem selt var í Íslandsbanka
Búið er að birta lista yfir stærstu eigendur Íslandsbanka. Auk ríkisins eiga lífeyrissjóðir og erlendir fjárfestingarsjóðir stærstu eignarhlutina. Margir einstaklingar leystu út hagnað af viðskiptunum í gær.
Kjarninn 23. júní 2021
Engin ákvörðun hefur enn verið tekin um hvort og þá hvenær farið verður að bólusetja börn við COVID-19 á Íslandi.
Ráðleggja óbólusettum – einnig börnum – frá ónauðsynlegum ferðalögum
Sóttvarnarlæknir segir þær ráðleggingar embættisins að óbólusettir ferðist ekki til útlanda gildi einnig fyrir börn. Engin ákvörðun hefur enn verið tekin um almenna bólusetningu barna.
Kjarninn 23. júní 2021
Miklar sveiiflur hafa verið á virði rafmyntarinnar Bitcoin síðasta sólarhringinn.
Kínverjar snúa baki við Bitcoin og verðið fellur
Verð rafmyntarinnar Bitcoin hefur lækkað umtalsvert á undanförnum dögum en náði sér aðeins á strik síðdegis í dag. Kínverjar hafa reynt að stemma stigu við viðskiptum með myntina þar í landi og nýlega var fjölda gagnavera sem grafa eftir myntinni lokað.
Kjarninn 22. júní 2021
Birna Einarsdóttir bankastjóri Íslandsbanka hringir hér inn fyrstu viðskipti í Íslandsbanka
73 prósent af viðskiptunum voru í Íslandsbanka
Alls námu viðskipti með hlutabréf Íslandsbanka 5,4 milljörðum króna eftir fyrsta viðskiptadag þeirra í Kauphöllinni í dag. Verð bréfanna er nú fimmtungi hærra en útboðsgengi þeirra.
Kjarninn 22. júní 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar