Samgönguráð og óráð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um samgöngumál og þörfina fyrir því að fjárfesta meira í þeim á höfuðborgarsvæðinu.

Auglýsing

Á Aust­ur­landi búa rúm­lega 10.000 manns eða 3% Íslend­inga. Þar eru tvö nýleg veggöng og hug­myndir um fleiri. Þrýst er á um veggöng undir Fjarð­ar­heiði upp á 34 millj­arða króna og tvö til við­bótar til að ná hring­teng­ingu um svæð­ið, sam­tals upp á 64 millj­arða króna sem gætu hæg­lega endað í 120 ma. kr. sem gerir 6-12 m.kr. á hvern Aust­firð­ing.

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu búa um 280.000 manns eða 80% Íslend­inga. Nýi Sam­göngusátt­mál­inn gengur út á að verja 120 millj­arða króna í styrk­ingu sam­gangna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu næstu 15 ár, sem gerir um 0,5 millj­ónir króna á mann á hvern höf­uð­borg­ar­búa. Að mestu verður féð fengið með nýrri fjár­mögnun frá fólki á höf­uð­borg­ar­svæð­in­u. 

Síð­asta ára­tug lætur nærri að um 20 millj­arðar króna hafi árlega verið varið í nýjar sam­göngu­fram­kvæmd­ir, þar af um 10% á SV-horn­inu, þó þar verði flest dauða- og stór­slys­in. 

Sam­göngu­stofa metur það svo að dauða- og stór­slys kosti þjóð­fé­lagið um 50 millj­arða króna á ári fyrir utan það til­finn­inga­lega tjón sem þau valda. Slíkum slysum mun stór­fækka með nýja Sam­göngusátt­mál­an­um. Þær fram­kvæmdir munu fljót­lega spara fyrir sér í lægri útgjöldum vegna færri dauða- og stór­slysa. Þetta sýnir hversu mik­il­vægt það er for­gangs­raða í þágu betra örygg­is.

Auglýsing
Ef hægt er að bæta við fjár­munum í nýjar sam­göngu­fram­kvæmdir þá er þeim best varið á SV-horn­inu vegna fjöld­ans sem þar er á ferð­inni ekki síst með stór­auknum straumi ferða­manna. Það hrein­lega borgar sig að bæta sam­göngu­kerfið og styrkja við­bragðs­að­ila veru­lega.

Það er ekki hægt að gera allt fyrir alla

Stjórn­mála­menn verða að stand­ast þrýst­ing sér­hags­muna­afla með hags­muni fjöld­ans í huga. Það kemur öllum vel.

Í þeim fal­lega firði Seyð­is­firði búa um 700 manns. Þar leggur Smyril Line að sem færir bænum verð­mæta við­skipta­vini og atvinnu. En vetr­ar­færð um Fjarð­ar­heiði er oft slæm. Bæj­ar­búar leggja því áherslu á veggöng undir Fjarð­ar­heiði sem eins og fyrr segir áætl­ast kosta 34 millj­arða króna sem gæti endað í 60 millj­arða króna.

Smyril Line hefur óskað eftir því að færa sig yfir á Reyð­ar­fjörð sem hefur betri veg­teng­ing­ar. Það myndi bæta sam­göngur og öryggi veg­far­enda strax, með litlum til­kostn­aði. Það gengur ekki að láta hags­muni fámennra byggð­ar­laga ganga fyrir hags­munum heild­ar­inn­ar. Veggöng undir Fjarð­ar­heiði þurfa að bíða á meðan brýnni fram­kvæmdir kom­ast að. 

Nú er unnið að sam­ein­ingu sveit­ar­fé­laga á Aust­ur­landi. Þó ekki heild­ar­sam­ein­ingu, sem virð­ist borð­leggj­andi í stað þess að sam­eina sveit­ar­fé­lög allt í kringum Fjarða­byggð. Það skyldi þó ekki vera að hags­munir ein­stakra byggða tog­ist hér á? 

Hvað með Vest­firði. Hvaða áhrif hefði það á vega­gerð um svo­kall­aðan Teigs­skóg á Barða­strönd ef sunn­an­verðir Vest­firðir væru eitt sveit­ar­fé­lag? Í dag er staðan sú að fámennt sveit­ar­fé­lag getur komið í veg fyrir fram­kvæmdir sem varða mun stærra svæði.

Höf­uð­borg­ar­svæðið hefur sem fyrr segir aðeins fengið um 10% af fé til nýfram­kvæmda und­an­farna ára­tugi og þó Sam­göngusátt­mál­inn sé inn­spýt­ing sem ber að fagna bendir sagan til þess að það þurfa mark­viss­ari hags­muna­gæslu fyrir höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Ekki er enn vilji til að sam­eina sveit­ar­fé­lögin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Hvernig væri að sveit­ar­fé­lögin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu kæmu sér saman um „höf­uð­borg­ar­svæð­is­stjórn“ á vegum SSH? Slík stjórn allra sveita­stjórna á svæð­inu þyrfti að hitt­ast nokkrum sinnum á ári. Hún myndi álykta eða taka ákvörðun um stóru lín­urnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu svo sem í skipu­lagi og sam­göng­um. Hún gæti staðið fyrir fundum með þing­mönnum svæð­is­ins og ef vel tæk­ist til eflt hags­muna­gæslu fyrir Höf­uð­borg­ar­svæðið þvert á póli­tískar lín­ur.

Sam­ein­ing sveit­ar­fé­laga er mik­il­væg­ari en í fyrstu sýn­ist og nýjar til­lögur um fram­kvæmd máls­ins ganga síst of lang­t. 

Höf­undur er við­skipta­fræð­ing­ur.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hitaspá á hádegi á laugardag: Fjólublái liturinn táknar frost á bilinu 12-20 stig.
Hrollvekjandi viðvaranir veðurfræðinga: „Stórhríð“ og „hörkufrost“
Ekkert nema norðan stormur í kortunum. Fyrsta alvöru norðanáhlaup vetrarins. Hreinræktað heimskautaloft mun steypast yfir okkur. Dúða ætti leikskólabörn og spara heita vatnið. Viðvaranir vegna kuldakastsins næstu daga eru allt annað en blíðlegar.
Kjarninn 2. desember 2020
Angel Gurría, aðalritari OECD
OECD hvetur til fjárfestingar í menntun á Íslandi
Samkvæmt Efnahags- og framfarastofnuninni ættu stjórnvöld hér á landi að ráðast í samkeppniseflandi aðgerðir, auk fjárfestingar í menntun, rannsókn og þróun og aðgerðum sem miðla að grænum hagvexti.
Kjarninn 2. desember 2020
Jónas Atli Gunnarsson
Misskilningur um laun
Kjarninn 2. desember 2020
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsmálaráðherra.
Telur enga ástæðu til að hafa uppi stór orð um „svartan dag í réttarsögunni“
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að ekki þurfi að hafa áhyggjur af orðspori Íslands vegna niðurstöðu yfir­­­­­deildar Mann­rétt­inda­­­dóm­stóls Evr­­­ópu.
Kjarninn 1. desember 2020
Kristján Guy Burgess
Opið samfélag er besta bóluefnið
Kjarninn 1. desember 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
„Firra“ að lausnin á kreppunni sé að skerða kjör láglaunafólks
Efling mótmælir orðum framkvæmdastjóra SA harðlega og segir að honum sé nær að biðla til stéttbræðra sinna um að fjárfesta meira í atvinnuþróun eða auka neyslu í stað þess „að vega að verkafólki með laun undir opinberum framfærsluviðmiðum“.
Kjarninn 1. desember 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Eitt smit á Austurlandi í 3. bylgju – til álita kemur að slaka á aðgerðum á landsbyggðinni
„Í ljósi þess að mjög fá smit eru nú að greinast utan höfuðborgarsvæðisins þá kæmi til álita að mínu mati að beita minna takmarkandi aðgerðum á þeim svæðum,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Aðeins eitt smit greindist á Austurlandi í 3. bylgju.
Kjarninn 1. desember 2020
Sigríður Á. Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi dómsmálaráðherra.
Þeir sem brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að gegna trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings
Gagnsæi, samtök gegn spillingu, telja að þeir sem bera ábyrgð á því að brjóta niður traust á dómstólum ættu ekki að koma að frekari trúnaðarstörfum fyrir hönd almennings.
Kjarninn 1. desember 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar