Samgönguráð og óráð

Guðjón Sigurbjartsson fjallar um samgöngumál og þörfina fyrir því að fjárfesta meira í þeim á höfuðborgarsvæðinu.

Auglýsing

Á Aust­ur­landi búa rúm­lega 10.000 manns eða 3% Íslend­inga. Þar eru tvö nýleg veggöng og hug­myndir um fleiri. Þrýst er á um veggöng undir Fjarð­ar­heiði upp á 34 millj­arða króna og tvö til við­bótar til að ná hring­teng­ingu um svæð­ið, sam­tals upp á 64 millj­arða króna sem gætu hæg­lega endað í 120 ma. kr. sem gerir 6-12 m.kr. á hvern Aust­firð­ing.

Á höf­uð­borg­ar­svæð­inu búa um 280.000 manns eða 80% Íslend­inga. Nýi Sam­göngusátt­mál­inn gengur út á að verja 120 millj­arða króna í styrk­ingu sam­gangna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu næstu 15 ár, sem gerir um 0,5 millj­ónir króna á mann á hvern höf­uð­borg­ar­búa. Að mestu verður féð fengið með nýrri fjár­mögnun frá fólki á höf­uð­borg­ar­svæð­in­u. 

Síð­asta ára­tug lætur nærri að um 20 millj­arðar króna hafi árlega verið varið í nýjar sam­göngu­fram­kvæmd­ir, þar af um 10% á SV-horn­inu, þó þar verði flest dauða- og stór­slys­in. 

Sam­göngu­stofa metur það svo að dauða- og stór­slys kosti þjóð­fé­lagið um 50 millj­arða króna á ári fyrir utan það til­finn­inga­lega tjón sem þau valda. Slíkum slysum mun stór­fækka með nýja Sam­göngusátt­mál­an­um. Þær fram­kvæmdir munu fljót­lega spara fyrir sér í lægri útgjöldum vegna færri dauða- og stór­slysa. Þetta sýnir hversu mik­il­vægt það er for­gangs­raða í þágu betra örygg­is.

Auglýsing
Ef hægt er að bæta við fjár­munum í nýjar sam­göngu­fram­kvæmdir þá er þeim best varið á SV-horn­inu vegna fjöld­ans sem þar er á ferð­inni ekki síst með stór­auknum straumi ferða­manna. Það hrein­lega borgar sig að bæta sam­göngu­kerfið og styrkja við­bragðs­að­ila veru­lega.

Það er ekki hægt að gera allt fyrir alla

Stjórn­mála­menn verða að stand­ast þrýst­ing sér­hags­muna­afla með hags­muni fjöld­ans í huga. Það kemur öllum vel.

Í þeim fal­lega firði Seyð­is­firði búa um 700 manns. Þar leggur Smyril Line að sem færir bænum verð­mæta við­skipta­vini og atvinnu. En vetr­ar­færð um Fjarð­ar­heiði er oft slæm. Bæj­ar­búar leggja því áherslu á veggöng undir Fjarð­ar­heiði sem eins og fyrr segir áætl­ast kosta 34 millj­arða króna sem gæti endað í 60 millj­arða króna.

Smyril Line hefur óskað eftir því að færa sig yfir á Reyð­ar­fjörð sem hefur betri veg­teng­ing­ar. Það myndi bæta sam­göngur og öryggi veg­far­enda strax, með litlum til­kostn­aði. Það gengur ekki að láta hags­muni fámennra byggð­ar­laga ganga fyrir hags­munum heild­ar­inn­ar. Veggöng undir Fjarð­ar­heiði þurfa að bíða á meðan brýnni fram­kvæmdir kom­ast að. 

Nú er unnið að sam­ein­ingu sveit­ar­fé­laga á Aust­ur­landi. Þó ekki heild­ar­sam­ein­ingu, sem virð­ist borð­leggj­andi í stað þess að sam­eina sveit­ar­fé­lög allt í kringum Fjarða­byggð. Það skyldi þó ekki vera að hags­munir ein­stakra byggða tog­ist hér á? 

Hvað með Vest­firði. Hvaða áhrif hefði það á vega­gerð um svo­kall­aðan Teigs­skóg á Barða­strönd ef sunn­an­verðir Vest­firðir væru eitt sveit­ar­fé­lag? Í dag er staðan sú að fámennt sveit­ar­fé­lag getur komið í veg fyrir fram­kvæmdir sem varða mun stærra svæði.

Höf­uð­borg­ar­svæðið hefur sem fyrr segir aðeins fengið um 10% af fé til nýfram­kvæmda und­an­farna ára­tugi og þó Sam­göngusátt­mál­inn sé inn­spýt­ing sem ber að fagna bendir sagan til þess að það þurfa mark­viss­ari hags­muna­gæslu fyrir höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Ekki er enn vilji til að sam­eina sveit­ar­fé­lögin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Hvernig væri að sveit­ar­fé­lögin á höf­uð­borg­ar­svæð­inu kæmu sér saman um „höf­uð­borg­ar­svæð­is­stjórn“ á vegum SSH? Slík stjórn allra sveita­stjórna á svæð­inu þyrfti að hitt­ast nokkrum sinnum á ári. Hún myndi álykta eða taka ákvörðun um stóru lín­urnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu svo sem í skipu­lagi og sam­göng­um. Hún gæti staðið fyrir fundum með þing­mönnum svæð­is­ins og ef vel tæk­ist til eflt hags­muna­gæslu fyrir Höf­uð­borg­ar­svæðið þvert á póli­tískar lín­ur.

Sam­ein­ing sveit­ar­fé­laga er mik­il­væg­ari en í fyrstu sýn­ist og nýjar til­lögur um fram­kvæmd máls­ins ganga síst of lang­t. 

Höf­undur er við­skipta­fræð­ing­ur.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Hygge
Kjarninn 9. ágúst 2022
Rúmlega þriðjungur heimila á ekkert eftir í veskinu í lok mánaðar
Næstum átta af hverjum tíu í lægstra tekjuhópnum nær ekki að leggja neitt fyrir, gengur á sparnað eða safnar skuldum í yfirstandandi dýrtíð. Hjá efsta tekjuhópnum geta næstum níu af hverjum tíu enn lagt fyrir, sumir umtalsvert.
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fylgistap ríkisstjórnarflokkanna minna en nær allra annarra stjórna eftir bankahrun
Einungis ein ríkisstjórn sem setið hefur frá 2009 hefur mælst með meira fylgi tíu mánuðum eftir að hún tók við völdum en hún fékk í kosningunum sem færði henni þau völd. Sú ríkisstjórn beið afhroð í kosningum rúmum þremur árum síðar.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar