Sundabraut og Sundahöfn

Páll Hermannsson skrifar um Sundahöfn og Sundabraut.

Auglýsing

Það hefur staðið lengi til að stytta leið­ina frá meg­in­hluta höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins til hér­aða norðan borg­ar­innar með svo­kall­aðri Sunda­braut. Ein ástæða fyrir drætti á að koma þessu í fram­kvæmd er val á leið yfir í Gufu­nes og þaðan til norð­urs. Brú var talin væn­legur kost­ur, en til að Sam­skip gætu lagt skipum að bryggju fyrir framan vöru­hús sitt þurfti það háa brú að kostn­að­ur­inn jókst. Brúin yrði kenni­leiti í borg­inni, sem gerir sjón­rænar og list­rænar kröfur og ekki væri víst að göngu- og hjól­reiða­fólk gæti notað brúna.

Síðan hefur komið fram til­laga frá nefnd sam­göngu­ráð­herra og Sam­taka sveita­fé­laga á höf­uð­borg­ar­svæð­inu um að byggja lág­brú, sem myndi leiða til þess að skip Sam­skipa þyrfti að afgreiða norðan brú­ar­inn­ar. Fjar­lægð er óveru­leg. Eim­skip hefur ítrekað flutt meg­in­við­legu sína lengra frá meg­in­vöru­hús­inu.

Sumir vilja þetta ekki. Af hverju veit grein­ar­höf­undur ekki. Rökin gegn lág­brúnni halda ekki vatni.

Auglýsing

Stjórn Faxa­flóa­hafna hefur sent frá sér yfir­lýs­ingu sem leiddi til þess­arar fyr­ir­sagnar í Morg­un­blað­inu: Hafn­ar­stjórnin hafnar lág­brú, og er þar vitnað í for­mann stjórn­ar­inn­ar.

Því er haldið fram að „lág­brú hafi almennt áhrif á þró­un­ar­mögu­leika Sunda­hafn­ar, tekju­þróun og leiði af sér fjár­fest­inga­þörf, sem ekki er tíma­bær í dag“. Þessi yfir­lýs­ing kemur eftir fund stjórnar Faxa­flóa­hafnar þar sem 7 síðna minn­is­blað hafði verið lagt fram. Í minn­is­blað­inu er á einum stað minnst á mjög gott yfir­lit Ráð­gjaf­ar­sviðs KPMG frá því í októ­ber 2018 þar sem kom­ist er að þeirri nið­ur­stöðu að gnótt lands sé til gáma­af­greiðslu í Sunda­höfn í marga ára­tugi miðað við vöxt í gáma­flutn­ing­um. Byggt er á spá þar sem gert er ráð fyrir að gáma­fjöldi um Sunda­höfn vaxi um 78% á 23 ára tíma­bil­i. 

Í minn­is­blað­inu er gert mikið úr hættu á að lág­brú dragi úr nýt­ing­ar­mögu­leikum og að Sundahöfn.leigu­hafar lóða geti mögu­lega átt rétt á bótum vegna slíkrar brú­ar. Nefndar eru lóðir vítt og breitt og ýmsar upp­hæð­ir.

Uppi eru tvær hug­myndir um brú­ar­stæði, sitt hvorum megin Holta­garða. Brú­ar­stæði norðan Holta­garða mundi vissu­lega draga mjög úr notk­un­ar­mögu­leikum Voga­bakka. Hann nýta nú Sam­skip. Þar kemur að auki stöku frysti­skip og frysti­tog­ari, og lítil stór­flutn­inga­skip sem losa nálægt vöru­geymslum bygg­ing­ar­vöru­inn­flytj­enda. Ef brú­ar­stæðið yrði norðan Holta­garða þyrfti að færa gáma­af­greiðslu Sam­skipa norður fyr­ir, sem gerir að fjar­lægð frá skipi að vöru­húsa­dyrum (en mestur hluti gáma er los­aður ann­ars stað­ar) verður svipuð og frá nýja krana Eim­skips að vöru­húsa­dyrum þess. Leng­ingu fjar­lægðar til vöru­húss Eim­skips vegna nýju við­leg­unnar hefur almennt ekki verið líkt við heimsenda. Grein­ar­höf­undur veit ekki hver á að borga hverjum bætur fyrir það. Og veit ekki til að neinn eigi sér­stakan rétt varð­andi legu­pláss frysti­tog­ara, en þeim fer fækk­andi. Þeir stækka og bún­aður um borð ein­faldar losun til þess að stopp við bryggju verði stutt, til þess að menn kom­ist sem fyrst út aft­ur.

Holtagarðar.Lág­brúin yrði í slíkri hæð að undir hana getur allt á hjólum farið nema upp­reistir kran­ar, sem eiga ekk­ert erindi þar um. Samt er í skýrslu nefndar sam­göngu­ráð­herra og Sam­taka sveit­ar­fé­laga á höf­uð­borga­svæð­inu vísað til nefnd­ar­á­lits meiri­hluta umhverf­is- og sam­göngu­nefndar Alþingis þar sem segir að „skerð­ing á farm­svæð­inu [hefði] til lengri tíma nei­kvæð áhrif á nýt­ingu svæð­is­ins þar sem 4 hekt­arar yrðu ekki nýti­legir fyrir höfn­ina auk þess sem þverun svæð­is­ins með vega­mann­virki [hefði] áhrif á innri starf­semi þess“. Ein­hver hefur gefið umhverf­is- og sam­göngu­nefnd þessar upp­lýs­ingar og er kannski ekki við nefnd­ina að sakast að engar stað­reyndar rök­semdir eru að baki full­yrð­ing­anna. Eng­inn hefur haft fyrir því að kynna skýrslu KPMG fyrir nefnd­inni, eða meiri­hluta henn­ar.

Í sömu skýrslu er minnst á fram­tíð­ar­sýn skipa­fé­lag­anna; Sam­skip reikni með tvö­földun á næstu 10 árum og Eim­skip þre­földun á ótil­greindum tíma. Ekki er annað að sjá en að tekið hafi verið mark á þess­ari sýn félag­anna og talað um að „verði slíkt að veru­leika hlýtur það að kalla á mikla end­ur­skipu­lagn­ingu á land­notkun óháð til­vist Sunda­braut­ar“. Það virð­ist litið á það sem dóna­skap að biðja menn að færa rök fyrir máli sínu. Miðað við spá KPMG vex mark­að­ur­inn um 17% á næstu 10 árum. Fari svo að spá um Sam­skipa tvö­földun gáma­magns ræt­ist, þá kæmi megnið af þeim vexti frá Eim­skip, sem þá þyrfti umtals­vert minna land. Lausn á slíkum til­færslum er að finna í skýrslu KPMG þar sem ann­ars vegar er talað um sam­liggj­andi gáma­svæði og hins vegar sagt frá þessu: „Er­lendis hefur færst í vöxt að sér­hæfð fyr­ir­tæki sjá um starf­semi gáma­hafna. Oft er þá höfnin í eigu opin­berra aðila sem býður út rekstur með vel skil­greindum lyk­il­þáttum er lúta að meðal ann­ars stjórn­ar­hátt­um, þjón­ustu, frammi­stöðu, verð­lagn­ingu og eft­ir­lits­þátt­u­m.“ Ef stjórn Faxa­flóa­hafna beitir sér fyrir að koma rekstri gáma­af­greiðslu á óháðan aðila mundi sá aðili kapp­kosta góða land­nýt­ingu til fram­tíðar og lega Sunda­brautar skiptir engu máli í því til­liti.

Ef farin er leiðin norðan Holta­garða er farið yfir geymslu­svæði fyrir bíla sem á ekki að hafa meiri for­gang en sam­göngu­þarfir borg­ar­búa eða lands­manna allra, því Sunda­braut er talin stytta leið­ina frá nefnd­ar­húsi Alþingis norður í land um 8 kíló­metra.

Verði farið sunnan Holta­garða yrði sama land til staðar norðan Holta­garða til flutn­inga til hafn­ar­svæð­is­ins og frá.

Einu bygg­ing­arnar sem hugs­an­lega yrðu verr settar eru skemmur og land syðst á svæð­inu. Sjálf­sagt væri fyrir byggða­þróun í borg­inni að skemm­urnar væru rifn­ar, eig­endum greiddar bætur og hin nýja Voga­byggð lengd aðeins til norð­urs þannig að þar kæm­ist fyrir veru­legt magn íbúða á besta stað í bæn­um. 

Það er í raun með ein­dæmum að Faxa­flóa­hafn­ir, sem krefj­ast hæsta vöru­gjalds sem þekk­ist í Norður Evr­ópu - sem er svo í stíl við hæstu upp­skip­un­ar­gjöld í Norð­ur­-­Evr­ópu sem skipa­fé­lögin íslensku krefj­ast - skuli standa gegn fram­þróun eins og umbótum á vega­teng­ing­um, sem kæmu sér vel fyrir hjól­reiða­fólk og gang­andi inn­an­bæj­ar, og greiddu alla umferð til norð­urs frá stærstum hluta höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins.

Það væri meiri sómi að því að fyr­ir­tæki í eigu sveit­ar­fé­lag­anna stæði fyrir hámarks­nýt­ingu á landi eins og því í Sunda­höfn, lands­mönnum öllum til hags­bóta, en taki ekki sífellt þátt í því sjón­ar­spili sem tví­k­eppni skipa­fé­lag­anna leiðir til með til­heyr­andi sóun lands. Um það má fræð­ast í skýrslu KPMG og í grein minni í Kjarn­anum í vor.

Greinin birt­ist fyrst í Vís­bend­ingu.Hægt er að ger­ast áskrif­andi hérna

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Útgjöld aukin, tekjur lækka og niðurstaðan er 533 milljarða króna halli á tveimur árum
Stjórnvöld ætla ekki að skera niður eða hækka skatta til að takast á við yfirstandandi kreppu vegna kórónuveirufaraldursins. Í fjárlagafrumvarpi næsta árs kemur fram að tekjur og gjöld verði nánast þau sömu og áætlað er að þau verði í ár.
Kjarninn 1. október 2020
Karl Hafsteinsson, Bjarni Benediktsson, Aldís Hafsteinsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson við undirritun samningsins í morgun
Tæpir fimm milljarðar króna til sveitarfélaganna
Ráðherrar ríkisstjórnarinnar undirrituðu viljayfirlýsingu um að auka fjárveitingar til sveitarfélaganna um tæpa fimm milljarða króna til að bæta skuldastöðu þeirra til næstu fimm ára.
Kjarninn 1. október 2020
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra við kynningu fjárlagafrumvarpsins í dag.
Fjárlög gera ráð fyrir 264 milljarða króna halla árið 2021
Samanlagður halli á rekstri ríkissjóðs á árunum 2020 og 2021 mun nema yfir 530 milljörðum króna. Ríkisstjórnin segist ætla að beita ríkisfjármálunum af fullum þunga og safna skuldum, frekar en að grípa til niðurskurðar eða skattahækkana.
Kjarninn 1. október 2020
Útflutningur dregst verulega saman á milli ára. Þar skiptir mestu máli að ferðaþjónusta er nær lömuð sem stendur. Kórónuveiran gerir það að verkum að fáir heimsækja Ísland.
Hagstofan spáir mesta samdrætti í heila öld – 30 prósent samdráttur í útflutningi
Hagstofa Íslands spáir því að hagkerfið taki við sér á næsta ári og að þá verði hagvöxtur upp á 3,9 prósent. Verbólguhorfur hafa versnað og nú er gert ráð fyrir að verðbólga verði að meðaltali yfir markmiði út næsta ár.
Kjarninn 1. október 2020
Þriðja bylgjan: „Þetta verður há tala, það er alveg ljóst“
Fleiri liggja nú á sjúkrahúsi vegna COVID-19 en á sama tímapunkti í fyrstu bylgju faraldursins. Thor Aspelund líftölfræðingur segir allt eins líklegt að þriðja bylgjan vari í fimm vikur til viðbótar og jafnvel að önnur taki svo við í desember.
Kjarninn 1. október 2020
Ráðherrar í ríkisstjórn hafa verið mismunandi sýnilegir vegna COVID-19. Svandís Svavarsdóttir nýtur nú meira trausts en áður, Katrín Jakobsdóttir stendur í stað en traust til Lilju Alfreðsdóttur hefur helmingast á rúmu ári.
Katrín nýtur mest trausts en traust til Lilju helmingast milli ára
Þrír ráðherrar Sjálfstæðisflokksins raða sér í þrjú efstu sætin yfir þá ráðherra sem landsmenn treysta síst. Þeim fækkar sem segjast treysta Lilju Alfreðsdóttur mest en fjölgar sem nefna Svandísi Svavarsdóttur eða Sigurð Inga Jóhannsson.
Kjarninn 1. október 2020
Brynjar sakar Pírata um popúlisma – Björn Leví segir Brynjar vera latan og gera ekkert
Tveir þingmenn, annar úr Sjálfstæðisflokki og hinn frá Pírötum, tókust hart á á samfélagsmiðli í gær. Sá fyrrnefndi ásakaði hinn um popúlisma. Sá síðarnefndi sagði hinn vera latan og reyna að gera sem minnst.
Kjarninn 30. september 2020
Ríkisbankarnir tveir á meðal stærstu eigenda Icelandair Group
Þeir 23 milljarðar hluta sem seldust í hlutafjárútboði Icelandair fyrr í mánuðinum voru teknir til viðskipta í Kauphöllinni í dag. Icelandair hefur uppfært lista yfir 20 stærstu hluthafa félagsins.
Kjarninn 30. september 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar