Nýsköpun getur komið í veg fyrir „stórslys“ í heilbrigðiskerfinu

Þorgils Völundarson bindur vonir við að nýsköpun í heilbrigðiskerfinu verði efld.

Auglýsing

Heima­hjúkrun er orðin nokkuð vel þekkt fyr­ir­komu­lag hér á landi en lík­lega er heima­spít­ali fram­andi hug­tak fyrir flesta. Alla­vega kom ég að fjöllum þegar ég las þetta fyrst og varð að kynna mér það frek­ar.

Grein­ar­höf­undur er með vöðva­rrýrn­un­ar­sjúk­dóm og hand­leggs­brotn­aði á síð­asta ári. Meðan ég lá á Land­spít­al­anum í Foss­vogi var verið að koma með fólk á öllum tímum sól­ar­hrings inn á her­berg­ið. Það var verið að nýta hvert pláss sem losn­aði til að hleypa fólki af göngum bráða­deild­ar­innar sem þurfti að liggja þar vegna pláss­leys­is.

Það kom mér því ekki á óvart að Már Krist­jáns­son, yfir­læknir smit­sjúk­dóma­lækn­inga Land­spít­ala, lýsti því nýlega yfir í grein í Lækna­blað­inu að hann ótt­að­ist að „stór­slys“ væri í vændum og lík­lega mætti rekja and­lát sjúk­lings til þess að hann hafi verið útskrif­aður of snemma. Rann­sókn á því máli er nú í gangi.

Auglýsing

Fjöldi fólks með króníska sjúk­dóma þarf reglu­lega að leggj­ast inn á sjúkra­hús til að fá með­ferð við sjúk­dómum sínum og eða fylgi­kvill­um. Þessu fylgir mikið rask fyrir sjúk­linga og aðstand­end­ur.

Mikið af tíma sjúk­lings­ins innan spít­al­ans er varið í bið eftir rann­sókn­um, við­töl­um, lyfja­gjöf og öðru. Sjúk­ling­unum finnst því tíma sínum illa var­ið. Mörgum finnst einnig að þeir séu að tefja starfs­fólk frá mik­il­væg­ari verk­um.

Það væri miklu þægi­legra að fá þessa þjón­ustu heima en það er óraun­hæft. Eða hvað?

Brig­ham and Women's Hospi­tal og Harvard Med­ical School fóru af stað með til­raun til að athuga hvort þjóna megi sjúk­lingum frekar heima frá. Nið­ur­stöð­urnar voru birtar í grein í Annals of Internal Med­icine í des­em­ber 2019.

Úrtakið fyrir til­raun­ina var slembival­ið. Valdir voru sjúk­lingar sem ekki voru með lífs­hættu­lega kvilla sem gætu kraf­ist neyð­ar­að­gerða. Þeir fengu heim­sókn frá hjúkr­un­ar­fræð­ingi tvisvar á dag og lækni dag­lega. Auk þess voru sjúkra­þjálf­ar­ar, iðju­þjálfar og aðrir sér­fræð­ingar kall­aðir til eftir þörf­um.

Það sem gerði til­raun­ina raun­hæfa nú er að nýsköpun hefur leitt til mik­illa fram­fara í lækn­inga­tækj­um. Tækin eru orðin not­enda­vænni og ódýr­ari án þess að slegið sé af gæða­kröf­um.

Nið­ur­stöð­urnar voru heima­spít­al­anum veru­lega í hag. Kostn­aður við sjúk­linga sem fengu með­ferð heiman frá var 39% lægri en við­mið­un­ar­hóps­ins sem dvaldi á sjúkra­húsi. Þjón­usta við þá krafð­ist færri rann­sókna, 3 á móti 15, heima­sjúk­ling­arnir vörðu minni tíma í kyrr­stöðu eða liggj­andi, mið­gildi 12% á móti 23% og líkur á end­ur­komu innan 30 daga voru mun ólík­legri, 7% á móti 23%.

En þá má spyrja sig, er ekki með þessu verið að færa ummönnun yfir á aðstanendur og auka álag á þá? Í við­tali við einn grein­ar­höf­und kom fram að þetta hafi verið skoðað sér­stak­lega og það hafi sýnt sig að álagið frekar minnk­aði þar sem aðstanendur þurfa oft ekki síður að fylgja sjúk­lingi á spít­ala og bíða með við­kom­andi. Álagið á þá hafi því minnk­að.

Brig­ham and Women’s Hospi­tal ákvað að ljúka til­raun­inni á undan áætlun til að hefja inn­leið­ingu sem fyrst. Upp er komin heima­síða til að kynna þjón­ust­una fyrir sjúk­lingum sem og þeim sem hafa áhuga á að inn­leiða sams­konar kerfi.

Í núver­andi stjórn­ar­sátt­mála er lögð áherslu á efl­ingu nýsköp­un­ar. Nýsköp­un­ar­á­ætlun fyrir næsta ára­tug er komin út og ráð­herra nýsköp­unar hefur verið ötul í sínu starfi í þessum mála­flokki.

Ofan­greint verk­efni er aug­ljóst dæmi um mátt nýsköp­unar til að bæta lífs­gæði og draga úr kostn­aði og álagi. Ég hvet stjórn­völd og stjórn­endur heil­briðg­is­kerf­is­ins að kynna sér verk­efnið vel. Enn fremur vona ég að nýsköpun í heil­brigð­is­kerf­inu verði efld og bind ég þar miklar vonir við nýstofn­aðan klasa BioMed Iceland.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mútugreiðslur Airbus leiða til mörg hundruð milljarða sektar
Stærsti flugvélaframleiðandi heims hefur samið sig frá sakamálarannsókn vegna mútugreiðslna.
Kjarninn 29. janúar 2020
Ragnheiður sat hjá þegar útvarpsstjóri var ráðinn
Ragnheiður Ríkharðsdóttir á sæti í stjórn RÚV en sat hjá í ráðningaferlinu vegna tengsla við fólk sem sóttist eftir starfinu.
Kjarninn 28. janúar 2020
Guðmundur Halldór Björnsson
Samruni eða fjandsamleg yfirtaka – Hvað á sameinað félag að heita?
Kjarninn 28. janúar 2020
Vigdís og Kolbrún gagnrýna ráðningu Stefáns en Dagur óskar RÚV til hamingju
Tveir oddvitar í minnihluta borgarstjórnar segist óttast að ráðning Stefáns Eiríkssonar sem útvarpsstjóra verði til þess að það muni halla á fréttaflutning úr borgarstjórn. Dagur B. Eggertsson gaf Stefáni sín „bestu meðmæli“ og óskar RÚV til hamingju.
Kjarninn 28. janúar 2020
Ingrid Kuhlman
Býður dánaraðstoð heim misnotkun?
Kjarninn 28. janúar 2020
Enginn má undan líta – óviðjafnanleg sögustund í Landnámssetri
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Öxina, sögustund í Landnámssetri.
Kjarninn 28. janúar 2020
Stefán Eiríksson nýr útvarpsstjóri RÚV
Stefán Eiríksson, sem hefur undanfarin ár gegnt starfi borgarritara og var þar áður lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu, hefur verið ráðinn útvarpsstjóri RÚV.
Kjarninn 28. janúar 2020
Nýr útvarpsstjóri RÚV kynntur í dag
Stjórn RÚV tók ákvörðun um næsta útvarpsstjóra á fundi í gærkvöldi. Fjórir stóðu eftir í síðustu viku. Nýr útvarpsstjóri verður kynntur á næstu klukkutímum.
Kjarninn 28. janúar 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar