Nokkur orð í aðdraganda verkfallsaðgerða

Sólveig Anna Jónsdóttir segir við þá sem reyna að kremja baráttu og upprisu verkalýðsins: „Við munum aldrei gefast upp.“

Auglýsing

Aðeins tvennt hefði getað komið í veg fyrir verk­föll í borg­inni. Að við héldum áfram að halda kjafti og vinna eða að borg­ar­yf­ir­völd príl­uðu niður úr turn­inum sem þau dvelja í til að mæta kröfum okkar af rétt­læti og sann­girni.

Hið fyrra er sögu­legur ómögu­leiki á þess­ari stundu. Hið síð­ara greini­lega líka; hrörnun hug­sjóna jafn­að­ar­mennsk­unnar er svo langt gengin að jafn­að­ar­menn með ára­tuga reynslu af stjórn­málum geta talið sjálfum sér trú um að þeim komi kjara­mál ekki við.

Rætur upp­reisnar okkar ná langt niður í jarð­veg þess sam­fé­lags­skipu­lags sem að við lifum í. Það verður varla dýpra kom­ist. Lág­launa­konur í umönn­un­ar­störf­um, hefð­bundnum kvenna­störf­um, gera nú til­raun til að fá sjálfar að hafa eitt­hvað um það að segja hvernig vinnu­aflið þeirra er verð­lagt. Við­brögðin eru auð­vitað fyr­ir­sjá­an­leg en ekk­ert minna ömur­leg fyrir vik­ið. Aldr­aðir stjórar innan úr hreyf­ingu vinn­andi fólks á Íslandi stíga fram og segja af mik­illi alvöru: „Það þurfa alltaf ein­hverjar konur að vera á botn­inum og því er ekki hægt að verða við kröfum ykk­ar“. Menn sem að kenna sig við nor­ræna jafn­að­ar­mennsku, menn sem eru upp­teknir við metn­að­ar­fullar upp­bygg­ingar á íþrótta­mann­virkj­um, knatt­spyrnu­stúkum og keppn­is­völl­um, Bio-Dome og end­ur­gerð Hlemm­torgs hrista höf­uðið alvöru­gefn­ir: „Nú er þó allt of langt geng­ið, skilja þessar konur ekki að við ein­fald­lega getum ekki skipt okkur neitt af þeim eða til­veru þeirra?“ Menn sem kenna sig við gagn­rýna hugsun ofar öllu segj­ast alltaf hafa stutt bar­áttu lág­launa­kon­unnar en bara ekki núna, sökum þeirra aðferða sem beitt er. „Þegar hún getur loks­ins náð árangri bless­un­in, orðin her­ská og reið, ofbýður okkur ein­fald­lega hasar­inn.“

Auglýsing

Hér er ekk­ert pláss fyrir vanga­veltur um stöðu konu sem hefur unnið frá unga aldri á útsölu­mark­aði kven­fyr­ir­litn­ing­ar­inn­ar. Ekk­ert pláss fyrir vanga­veltur um ástæður þess að hún getur aldrei um frjálst höfuð strok­ið. Hvað þá sam­stöðu; hér er auð­gljós­lega ekki um að ræða konur sem klifið hafa met­orða­stig­ann. Hér getum við ekki skellt merki­mið­anum „frum­kvöð­ull“ á neina; aldrei hefur kona verið kölluð frum­kvöð­ull fyrir að nota hend­urnar sín­ar, heil­ann og hjartað til að sinna umönn­un­ar­störf­um. Hér er ekk­ert smart eða töff, bara lág­launa­kona með frekju. Hér er ekki pláss fyrir drauma um frelsi. Hér er frels­unin of dýr, lág­launa­konan hlýtur að geta skilið það? Og aðferð­irnar geta menn ekki sam­þykkt; mark­viss mál­flutn­ingur og bar­áttu­þrek hafa aldrei verið væn­leg til árang­urs, við skulum segja ykkur það!

Stundin er runnin upp: Tök­umst allir hönd í hönd og höldum fast á mál­um: Það verður ein­fald­lega að stoppa þessar Efl­ing­ar-kell­ing­ar!

Sam­fé­lags­gerðin sem að við lifum inn í reiðir sig algjör­lega á fólk í umönn­un­ar­störf­um, fyrst og fremst kon­ur. Félags­leg end­ur­fram­leiðsla er eins og Nancy Fra­ser segir „ómissandi bak­grunns­skil­yrði svo að efna­hags­leg fram­leiðsla geti átt sér stað í kap­ít­al­ísku sam­fé­lag­i.“ En þjóð­fé­lags­legt mik­il­vægi allra þess­ara vinn­andi handa er algjör­lega falið, af ásettu ráði. Allar þessar sýni­legu hendur sem gera verð­mæta­sköpun sam­fé­lagssins mögu­lega; þær eru verð­metnar eins og drasl. Þegar eig­endur hand­anna segja: „Mér duga ekki launin mín til að sjá fyrir sjálfri mér,“ svarar æðsti yfir­mað­ur­inn „Ég get skilið að það sé erfitt en þetta kemur mér samt ekki við.“

Allir þvo hendur sínar af því að bera ábyrgð á afkomu lág­launa­kon­unnar á íslenskum vinnu­mark­aði. En hún skal þó á end­anum bera ábyrgð á öllu. Höfr­unga­hlaupi, verð­bólgu, geng­is­hruni; lág­laun­konan sem hræði­leg mara, ógæfa Íslands. Fram­kvæmd­ar­stjóri SA, stað­settur efst á hrúgu efn­is­legra gæða, brjálast. „Fram­ganga Efl­ingar eru svik við hags­muni yfir­gnæf­andi meiri­hluta þjóð­ar­inn­ar.“ Hags­munir yfir­gnæf­andi meiri­hluta þjóð­ar­innar eru að lág­launa­konan haldi áfram að sam­þykkja að hún sé einskis virði. Allt annað er van­virð­ing við Lífs­kjara­samn­ing­inn.

Á sama tíma, eða reyndar miklu fyrr, hafa háskóla­menn þegar samið um Höfr­unga­hlaup. Það gerð­ist um það bil hálfu ári eftir að Lífs­kjara­samn­ing­ur­inn var und­ir­rit­að­ur. En það skiptir svo litlu máli að ekki einn ein­asti frétta­maður spyr for­mann BHM eða ráð­herra hvernig standi á því að seint í októ­ber á síð­asta ári hafi ríkið fært háskóla­fólki samn­ing með inn­byggðu höfr­unga­hlaupi. Ekki einn ein­asti.

Við horfum yfir gjá sem virð­ist óbrú­an­leg, gjá búna til úr for­rétt­indum og vel­meg­un, skeyt­ing­ar­leysi og for­herð­ingu, stétt­skipt­ingu. Hinum megin við hana stendur fólk sem að ætlar ekki að sleppa af okkur tak­inu, sleppa okkur af útsölu­mark­aðn­um. Alveg sama hvað við segj­um, hvað við útskýr­um. Sam­ræmt heyrna­leysi valda­stétt­ar­innar er svo magnað að það hlýtur að kom­ast í sögu­bæk­urn­ar.

Rætur upp­risunnar okkar ná langt niður í jarð­veg þess sam­fé­lags­skipu­lags sem að við lifum í. Það verður varla dýpra kom­ist. Þess­vegna eru við­brögðin svona ofsa­feng­in. Þess­vegna er afhjúp­unin svona stór­kost­leg, hömlu­leysið svona magn­að, heig­uls­hátt­ur­inn svona mik­ill. Vegna þess að við erum komnar að rót­un­um, því sem að aldrei má hrófla við: Und­ir­verð­metnu vinnu­afli kvenna.

„Bar­áttan er bæði tæki­færi og skóli,“ segja þær Cinzia Arruzza, Tithi Bhattacharya and Nancy Fra­ser, höf­undar Femín­ismi fyrir 99%-in. „Hún getur umbreytt þeim sem að taka þátt í henni, end­ur­mótað hug­myndir okkar um ver­öld­ina. Bar­áttan getur dýpkað skiln­ing okkar á þeirri kúgun sem að við verðum fyrir – hvað orsakar hana, hverjir græða á henni, og hvað við verðum að gera til að brjót­ast undan henn­i.“

Stundin er runnin upp. Bar­áttan er okk­ar. Við hljótum að horfa bál­reiðar um öxl. Við hljótum að bera höf­uðið hátt. Allt sem að við eigum að baki mótar okk­ar, mótar afstöðu okk­ar. Við hljótum að hafna því að nið­ur­staðan í sam­tal­inu um sam­fé­lags­sátt­mál­ann sé að við sjálf­ar, lág­launa­konur í umönn­un­ar­störf­um, höfum aðeins eitt hlut­verk í líf­inu, að þola arðránið af fórn­fýsi og und­ir­gefni.

Við erum ekki fórn­fús­ar. Við erum ekki und­ir­gefn­ar. Við vitum nákvæm­lega hvers virði við erum fyrir sam­fé­lag­ið. Bar­áttu­vilji okkar hefur vaxið og dafnað í því sjúk­legu órétt­læti sem við höfum verið látnar þola. Nú er komið að því að við ætlum að fá það sem að við vilj­um. Og við þá sem að reyna að kremja bar­átt­una okk­ar, upp­ris­una okk­ar, höfum við þetta að segja: Við munum aldrei gef­ast upp.

Í aug­sýn er nú frelsi,og fyrr það mátti vera,

ný fylkja konur liðiog frels­is­merki bera.

Stundin er runnin upp.

Tök­umst allar hönd í höndog höldum fast á málum

þó ýmsir vilji aftur á baken aðrir standa í stað,

tökum við aldrei undir það.

En þori ég vil ég get ég?

Já ég þori, get og vil.

En þori ég vil ég get ég?

Já ég þori get og vil.

Höf­undur er for­maður Efl­ing­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nýir íbúðareigendur velja nú frekar að taka lán hjá bönkum en lífeyrissjóðum.
Eðlisbreyting á húsnæðislánamarkaði – Lántakendur flýja lífeyrissjóðina
Í fyrsta sinn síðan að Seðlabanki Íslands hóf að halda utan um útlán lífeyrissjóða greiddu sjóðsfélagar upp meira af lánum en þeir tóku. Á sama tíma hafa útlán viðskiptabanka til húsnæðiskaupa stóraukist. Ástæðan: þeir bjóða nú upp á mun lægri vexti.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði.
Gylfi: Stjórnvöld gerðu mistök með því að opna landið
Prófessor í hagfræði, sem varaði við áhrifum af opnun landamæra Íslands í sumar, segir að stjórnvöld hafi stefnt mikilvægum almannagæðum í hættu með því að halda þeim til streitu. Hagsmunir fárra hafi verið teknir fram yfir hagsmuni þorra landsmanna.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar