Þegar himnarnir hrynja

Herbert Herbertsson segir að ef ekki tekst með einhverjum ráðum að þjóðnýta fiskveiðarnar fljótlega muni verða nokkuð löng bið á því að úr rætist fjárhagslega fyrir þessa þjóð.

Auglýsing

Þegar ExxonMobil er komið á framfæri Bandaríkjastjórnar og Bláa lónið á styrk Seðlabankans á Íslandi, þá er eitthvað verulegt að ske. Það er margt að ske á heimsvísu þessa dagana og Ísland er ekki undanskilið.

Skyndigróði frá milljónum erlendra ferðamanna er horfinn, eins og hann leggur sig, og kemur ekki aftur í bráð, ef þá nokkurn tíma. Það er því óþarfi að kasta fé í rústirnar, ekki frekar en rústir annarra löngu liðinna síldarævintýra Íslendinga. Eftir munu standa tómar gluggatóftir hálfbyggðra hótela og ferðamannastaða, sem voru þó löngu komnar á hausinn áður en tjaldið féll vegna óyfirstíganlegrar skuldsetningar. E.t.v. má breyta öllu þessu húsnæði í ódýrar íbúðir fyrir þá sem ekki höfðu efni á að kaupa húsnæði á góðum stað á uppsprengdu verði. Það er þó alveg víst, að dansinum kringum gullkálfinn er lokið. Hvað verður þá til bjargar hnípinni þjóð með offramleiðslu á ungum sprenglærðum meðaljónum og -gunnum sem ganga um atvinnulaus og horfa á tóma ríkisjötuna sorgbitnum augum? Fólk sem ekki kann einu sinni að halda á skóflu eða sinna sínum eigin börnum og gamalmennum. Bókvitið verður víst ekki alltaf í askana látið. 

Ekki verður hægt að horfa til rafmagnssölu fyrir álver í núverandi formi. Allur flugfloti heimsins er sestur til langrar dvalar á jörðu niðri og engin þörf á áli í nýjar flugvélar, né annarrar stórframleiðslu sem nú þegar er komin í lággír. Allt stóriðjurafmagnið mun því að óbreyttu renna ónotað til sjávar. Gott hefði verið nú að hafa kapalinn umdeilda tilbúinn til annarra landa og geta sett rafmagnsmælinn á hann.

Hvað er þá til ráða svo kaupa megi salt í grautinn og smjör á daglegt brauð? 

Frá því togarinn Jón forseti kom til landsins árið 1907, hafa togveiðar verið haldreipi íslensks efnahags í blíðu og stríðu. Magar fólks þurfa sífellt sitt og sú þörf gengur fyrir öðrum. Vandamálið nú er hinsvegar það, að nú getur þjóðin ekki reitt sig á þann frumburðarrétt sinn sem fiskveiðar voru. Í algleymi dansins í kringum gullkálfinn, var frumburðarrétturinn seldur fyrir eina grautarskál til fégráðugs fólks með rólega samvisku, en meira vit í kollinum en allur fjöldinn. Þessi frumburðarréttur fer nú að mestu framhjá kjánunum sem seldu hann, og grauturinn í skálinni er löngu uppétinn. Með réttu gætu kjánarnir sjálfum sér um kennt. Því eins og hinir fornu húsbændur okkar sögðu svo réttilega: „De mere kloge snyder de mindre kloge”.

Auglýsing
Þegar ég var ungur maður í skóla snemmvetrar árið 1968 fór enn eitt íslenska síldarævintýrið með efnahaginn gjörsamlega á hliðina og krónan felld um nærri 40% í einum rykk. Ég minnist þess að við óreyndir skólasveinar býsnuðumst yfir því í frímínútum hvers vegna Ísland gæti ekki búið við stöðugan efnahag eins og aðrar Evrópuþjóðir. Frímínútunum var lokið og kennarinn kominn inn í stofuna og hlustaði í svolitla stund á umræðuefnið. Hann sagði síðan: „Strákar mínir þið misskiljið þetta allt saman. Evrópuþjóðir hafa til skamms tíma verið bændasamfélög og bændur eru hyggnir. Í góðærum safna þeir til mögru áranna og komast vel af meðan hart er á dalnum. Íslendingar eru hinsvegar veiðimannaþjóðfélag. Þeir standa á blístri meðan vel veiðist, en lepja dauðann úr skel þegar fiskurinn fer undan”. Ég hef oft hugsað um þessi orð kennarans meðan ég hef fylgst með liðnum fjármálakollhnísum landsins.

Ef ekki tekst með einhverjum ráðum að þjóðnýta fiskveiðarnar fljótlega mun verða nokkuð löng bið á því að úr rætist fjárhagslega fyrir þessa þjóð. Þetta er ekkert „kommaraus”, því peningar verða ávallt aflið til þess sem gera skal. Nú sem stendur þurfa samt peningarnir fyrir fiskinn að skila sér til réttra eigenda, en ekki til Tortóla, eða Kýpur og fjárfestinga einkaaðila. Þegar og ef dansinn kringum gullkálfinn hefst aftur, má reyna að fá eitthvað meira en grautarskál fyrir frumburðarréttinn. Það þarf líka að stofna í kringum  þennan „New Deal” Þjóðarbanka sem nýtir það fjármagn sem inn kemur á reikning þjóðarinnar til uppbyggingar grunnþjónustu velferðarþjóðfélags á vestræna vísu, og til fjárfestinga í undirstöðuatvinnuvegum, en gæta þess nú vel að hafa ekki öll eggin í sömu körfu.

Með vinsemd og velvilja þeim sem vilja vinna þessari þjóð, einkanlega þó þeim eru ungir og munu erfa það sem við gamlingjarnir höfum spillt, en gætum nú reynt að gera gott aftur.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Nichole Leigh Mosty
Ég vil tala um innflytjendur.
Leslistinn 8. maí 2021
Jón Sigurðsson
Ein uppsprettulind mennskunnar
Kjarninn 8. maí 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, er einn þeirra sex sem eru með stöðu sakbornings í rannsókn héraðssaksóknara á viðskiptaháttum fyrirtækisins.
Fjallað um rannsókn á Samherja í skráningarlýsingu Síldarvinnslunnar
Hlutafjárútboð Síldarvinnslunnar hefst á mánudag. Á meðal þeirra sem ætla að selja hlut í útgerðinni í því er Samherji, sem verður þó áfram stærsti eigandi Síldarvinnslunnar. Fjallað er um rannsókn yfirvalda á Samherja í skráningarlýsingu.
Kjarninn 8. maí 2021
Nornahár og nornatár
Eigendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal skrifa reglulega hraunmola á Kjarnann. Þetta er sá fimmti. Markmiðið er að útskýra hin ýmsu fyrirbæri íslenskrar eldvirkni á einfaldan og áhugaverðan hátt.
Kjarninn 8. maí 2021
Þögnin rofin á ný
Hundruð íslenskra kvenna hafa í vikunni stigið fram opinberlega með sínar erfiðustu minningar, í kjölfar þess að stuðningsbylgja reis upp með þjóðþekktum manni sem tvær konur segja að brotið hafi á sér. Lærði samfélagið lítið af fyrri #metoo-bylgjunni?
Kjarninn 8. maí 2021
Benedikt Gíslason, bankastjóri Arion banka.
Arion banki að ná markmiðum sínum og ætlar að dæla fé til hluthafa á næstu árum
Umfram eigið fé Arion banka var 41 milljarður króna í lok mars síðastliðins. Bankinn ætlar að greiða hluthöfum sínum út um 50 milljarða króna á næstu árum. Hann hefur nú náð markmiði sínu um arðsemi tvo ársfjórðunga í röð.
Kjarninn 8. maí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar