Útrýmum fátækt

Fimm leiðtogar verkalýðsfélaga og baráttusamtaka segja að fólk sem býr við fátækt beri ekki ábyrgð á henni heldur samfélagið allt. Við verðum að sjá til þess að enginn sé skilinn eftir.

Forystufólk ASÍ BHM BSRB KÍ ÖBÍ
Auglýsing

Tæp­lega 10 pró­sent Íslend­inga eiga það á hættu að búa við fátækt. Hlut­fallið er enn hærra þegar kemur að börn­um. Okkur ber sið­ferði­leg skylda til að breyta þessu. Í gegnum tíð­ina hefur umræðu um fátækt á Íslandi verið mætt með svörum um að tekju­jöfn­uður hér á landi sé meiri en í sam­an­burð­ar­löndum og að stétt­skipt­ing og fátækt séu þar af leið­andi minni. Það breytir ekki þeirri stað­reynd að rúm­lega tíunda hvert barn á Íslandi á það á hættu að búa við fátækt. Það getum við ekki sætt okkur við.

Öryrkjar eru sá hópur sem er lík­leg­astur til að búa við fjár­hags­þreng­ingar og fátækt. Börn þeirra og ein­stæðra for­eldra eru í lang­mestri fátækt­ar­hættu. Nú þegar efna­hags­lífið er að ganga í gegnum djúpa kreppu af völdum COVID-19 far­ald­urs­ins er hætta á að þessi hópur muni stækka. Hjálp­ar­stofn­anir merkja nú þegar stór­aukna spurn eftir aðstoð og segja flesta í þeim hópi vera öryrkja og lang­veikar ein­stæðar mæð­ur.

Fátækt er ekki óum­flýj­an­legur veru­leiki. Stjórn­völd hafa úrslita­á­hrif á það hvort fólk búi við fátækt, með öllum þeim alvar­legu and­legu og lík­am­legu afleið­ingum sem henni fylgja. Það er póli­tísk ákvörðun að gera ekki nóg. Afleið­ing langvar­andi aðgerða­leysis er að ójöfn­uður mun aukast og fátækum fjölga.

Auglýsing

Dæmi um slíka póli­tíska ákvörðun er að láta fram­færslu­við­mið öryrkja ekki fylgja launa­þróun í land­inu. Ef fram­færslu­við­mið almanna­trygg­inga hefðu fylgt launa­þróun frá árinu 2009 væru þau tæp­lega 50 þús­und krónum hærri fyrir öryrkja sem býr með öðrum full­orðnum en rúm­lega 35 þús­und krónum hærri fyrir öryrkja sem býr einn. Önnur slík póli­tísk ákvörðun er að skerða örorku­líf­eyri eins og raun ber vitni hjá öryrkjum sem hafa vinnu­færni og vilja starfa á vinnu­mark­aði. Ef frí­tekju­mark vegna atvinnu­tekna hefði hækkað með sama hætti og laun frá 2009 væri það nærri tvö­falt hærra en það er í dag eða 208.000 kr á mán­uð­i. 

Ein­hverjir kunna að telja að þessi umræða sé ekki tíma­bær nú þegar við stöndum frammi fyrir gríð­ar­miklum vanda vegna COVID-19 heims­far­ald­urs­ins. Við telj­um, þvert á móti, að nú sé einmitt rétti tím­inn til að styðja betur við fólk í við­kvæmri stöðu. Þá er ljóst að eitt mik­il­væg­asta skrefið fyrir efna­hags­lífið nú er að auka kaup­getu fólks svo stuðla megi að auk­inni neyslu inn­an­lands. Örorku­líf­eyr­is­þegar eru margir með langvar­andi lágar tekjur og eiga fyrir vikið hvorki sparifé eða eignir og hafa tak­mark­aða lána­mögu­leika. Einu bjarg­ráð þeirra eru að leita til sveit­ar­fé­laga um fjár­hags­að­stoð eða sækja aðstoð frá hjálp­ar­stofn­un­um.  

Reynslan frá síð­astu kreppu sýnir að fjár­hags­á­hyggjur og slæm fjár­hags­staða hafa veru­lega nei­kvæð áhrif á lík­am­lega og and­lega heilsu fólks. Afleið­ingar þess eru lengi að koma fram en eru langvar­andi og einn helsti orsaka­valdur kuln­unar og örmögn­un­ar.

Tím­inn til aðgerða er núna. Bregð­umst við með því að hækka örorku­líf­eyri og tryggjum að hann fylgi launa­þró­un. Drögum úr skerð­ingum hjá öryrkjum sem hafa vinnu­færni og vilja leggja sitt af mörk­um. Ábyrgð á fátækt bera ekki þau sem búa við hana heldur sam­fé­lagið allt. Við verðum að sjá til þess að eng­inn sé skil­inn eft­ir.

Drífa Snædal, for­seti ASÍ.

Sonja Ýr Þor­bergs­dótt­ir, for­maður BSRB.

Ragnar Þór Pét­urs­son, for­maður Kenn­ara­sam­bands Íslands.

Þór­unn Svein­bjarn­ar­dótt­ir, for­maður BHM. 

Þur­íður Harpa Sig­urð­ar­dótt­ir, for­maður Öryrkja­banda­lags Íslands.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Trump sagði öruggt að opna bandaríska skóla því börn væru „næstum ónæm“ fyrir COVID-19.
Trump fer enn og aftur á svig við skilmála samfélagsmiðla
Donald Trump sagði í símaviðtali við Fox and Friends í gær að börn væru „næstum ónæm“ fyrir kórónuveirunni. Facebook-færslu frá forsetanum með ummælunum var eytt og Twitter frysti aðgang tengdan forsetanum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Matthíasson
Af sykurpúðum
Kjarninn 6. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir.
Alma: Tækifærið er núna
Hópsýkingar munu halda áfram að koma upp hér á landi. „Við verðum að vera undir það búin að horfa upp á þetta næstu mánuði alla vega,“ segir sóttvarnalæknir. Landlæknir sagði að núna væri tækifærið til að kveða niður það smit sem hér er í gangi.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason og Alma Möller.
„Þannig mun okkur takast að koma okkur út úr þessu COVID-fári“
Sóttvarnalæknir hefur sent heilbrigðisráðherra minnisblað þar sem hann leggur til að landamæraskimun verði haldið áfram með sama hætti og verið hefur. Hann ítrekar mikilvægi persónulegra sóttvarna, skimunar og að beita einangrun og sóttkví.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Fordæma aðgerðir Icelandair í kjaraviðræðum
Norræna flutningamannasambandið sendi frá sér tilkynningu í gær þar sem það fordæmir aðgerðir Icelandair í nýlegum kjarasamningaviðræðum. Samtökin segja þrýsting á stéttarfélög í formi hótana ekki leysa rekstrarvandann sem upp er kominn vegna COVID-19.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Grímurnar gera þó mest gagn við ákveðnar aðstæður og þær þarf að nota á réttan hátt.
„Stutta svarið er já“ – grímur geta komið í veg fyrir smit
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Þetta skrifar Jón Magnús Jóhannesson, deildarlæknir á Landspítala, í nýju svari á Vísindavefnum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Smitum fjölgar enn – 97 í einangrun
Fjögur ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og 97 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það er komið að pólitíkinni
Kjarninn 6. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar