Útrýmum fátækt

Fimm leiðtogar verkalýðsfélaga og baráttusamtaka segja að fólk sem býr við fátækt beri ekki ábyrgð á henni heldur samfélagið allt. Við verðum að sjá til þess að enginn sé skilinn eftir.

Forystufólk ASÍ BHM BSRB KÍ ÖBÍ
Auglýsing

Tæp­lega 10 pró­sent Íslend­inga eiga það á hættu að búa við fátækt. Hlut­fallið er enn hærra þegar kemur að börn­um. Okkur ber sið­ferði­leg skylda til að breyta þessu. Í gegnum tíð­ina hefur umræðu um fátækt á Íslandi verið mætt með svörum um að tekju­jöfn­uður hér á landi sé meiri en í sam­an­burð­ar­löndum og að stétt­skipt­ing og fátækt séu þar af leið­andi minni. Það breytir ekki þeirri stað­reynd að rúm­lega tíunda hvert barn á Íslandi á það á hættu að búa við fátækt. Það getum við ekki sætt okkur við.

Öryrkjar eru sá hópur sem er lík­leg­astur til að búa við fjár­hags­þreng­ingar og fátækt. Börn þeirra og ein­stæðra for­eldra eru í lang­mestri fátækt­ar­hættu. Nú þegar efna­hags­lífið er að ganga í gegnum djúpa kreppu af völdum COVID-19 far­ald­urs­ins er hætta á að þessi hópur muni stækka. Hjálp­ar­stofn­anir merkja nú þegar stór­aukna spurn eftir aðstoð og segja flesta í þeim hópi vera öryrkja og lang­veikar ein­stæðar mæð­ur.

Fátækt er ekki óum­flýj­an­legur veru­leiki. Stjórn­völd hafa úrslita­á­hrif á það hvort fólk búi við fátækt, með öllum þeim alvar­legu and­legu og lík­am­legu afleið­ingum sem henni fylgja. Það er póli­tísk ákvörðun að gera ekki nóg. Afleið­ing langvar­andi aðgerða­leysis er að ójöfn­uður mun aukast og fátækum fjölga.

Auglýsing

Dæmi um slíka póli­tíska ákvörðun er að láta fram­færslu­við­mið öryrkja ekki fylgja launa­þróun í land­inu. Ef fram­færslu­við­mið almanna­trygg­inga hefðu fylgt launa­þróun frá árinu 2009 væru þau tæp­lega 50 þús­und krónum hærri fyrir öryrkja sem býr með öðrum full­orðnum en rúm­lega 35 þús­und krónum hærri fyrir öryrkja sem býr einn. Önnur slík póli­tísk ákvörðun er að skerða örorku­líf­eyri eins og raun ber vitni hjá öryrkjum sem hafa vinnu­færni og vilja starfa á vinnu­mark­aði. Ef frí­tekju­mark vegna atvinnu­tekna hefði hækkað með sama hætti og laun frá 2009 væri það nærri tvö­falt hærra en það er í dag eða 208.000 kr á mán­uð­i. 

Ein­hverjir kunna að telja að þessi umræða sé ekki tíma­bær nú þegar við stöndum frammi fyrir gríð­ar­miklum vanda vegna COVID-19 heims­far­ald­urs­ins. Við telj­um, þvert á móti, að nú sé einmitt rétti tím­inn til að styðja betur við fólk í við­kvæmri stöðu. Þá er ljóst að eitt mik­il­væg­asta skrefið fyrir efna­hags­lífið nú er að auka kaup­getu fólks svo stuðla megi að auk­inni neyslu inn­an­lands. Örorku­líf­eyr­is­þegar eru margir með langvar­andi lágar tekjur og eiga fyrir vikið hvorki sparifé eða eignir og hafa tak­mark­aða lána­mögu­leika. Einu bjarg­ráð þeirra eru að leita til sveit­ar­fé­laga um fjár­hags­að­stoð eða sækja aðstoð frá hjálp­ar­stofn­un­um.  

Reynslan frá síð­astu kreppu sýnir að fjár­hags­á­hyggjur og slæm fjár­hags­staða hafa veru­lega nei­kvæð áhrif á lík­am­lega og and­lega heilsu fólks. Afleið­ingar þess eru lengi að koma fram en eru langvar­andi og einn helsti orsaka­valdur kuln­unar og örmögn­un­ar.

Tím­inn til aðgerða er núna. Bregð­umst við með því að hækka örorku­líf­eyri og tryggjum að hann fylgi launa­þró­un. Drögum úr skerð­ingum hjá öryrkjum sem hafa vinnu­færni og vilja leggja sitt af mörk­um. Ábyrgð á fátækt bera ekki þau sem búa við hana heldur sam­fé­lagið allt. Við verðum að sjá til þess að eng­inn sé skil­inn eft­ir.

Drífa Snædal, for­seti ASÍ.

Sonja Ýr Þor­bergs­dótt­ir, for­maður BSRB.

Ragnar Þór Pét­urs­son, for­maður Kenn­ara­sam­bands Íslands.

Þór­unn Svein­bjarn­ar­dótt­ir, for­maður BHM. 

Þur­íður Harpa Sig­urð­ar­dótt­ir, for­maður Öryrkja­banda­lags Íslands.



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kórónuveirufaraldurinn leiddi af sér gríðarlega aukningu á atvinnuleysi.
Um ellefu þúsund manns hafa verið atvinnulaus í hálft ár eða lengur
26.437 manns eru atvinnulaus að öllu leyti eða hluta. Langtímaatvinnuleysi hefur stóraukist og þeir sem hafa verið án atvinnu í eitt ár eða lengur eru nú 156 prósent fleiri en fyrir ári.
Kjarninn 17. janúar 2021
Kjartan Sveinn Guðmundsson
Nýtt ár, ný hugmyndafræði: kynning á veisluhyggju
Kjarninn 17. janúar 2021
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra.
„Þverpólitísk sátt“ um fjölmiðlafrumvarp í kortunum eftir að Stöð 2 boðaði læstar fréttir
Eftir að Sýn boðaði að fréttum Stöðvar 2 yrði læst virðist hreyfing að komast á frumvarp um styrki til einkarekinna fjölmiðla. Mennta- og menningarmálaráðherra telur að „þverpólitísk sátt“ sé að nást um styrkjakerfi, sem sjálfstæðismenn hafa lagst gegn.
Kjarninn 17. janúar 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins.
Óttast að „tveggja flokka kerfi“ myndist ef flokkar útiloki samstarf við aðra
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Logi Einarsson eru sammála um að kjósendur eigi að hafa skýra sýn á hverskonar ríkisstjórnir flokkar vilji mynda eftir kosningar. Sigmundur vill þó ekki útiloka samvinnu með neinum og kallar Samfylkingu „útilokunarflokk.“
Kjarninn 17. janúar 2021
Frá dómssalnum á miðvikudaginn
Réttað yfir 355 manns í gömlu símaveri
Nokkuð óvenjuleg réttarhöld hófust á Ítalíu síðastliðinn miðvikudag, en í þeim er stór hluti 'Ndrangheta-mafíunnar, valdamestu glæpasamtaka landsins. Sökum mikils fjölda ákærðra og nýrra sóttvarnarreglna þurfti að sérútbúa dómssal í gömlu símaveri.
Kjarninn 17. janúar 2021
Söngflokkurinn Boney M naut mikilla vinsælda víða um heim undir lok áttunda áratugarins.
Boney M og stolnu lögin
Þegar sönghópurinn Boney M sló í gegn seint á áttunda áratug síðustu aldar með lögunum „Brown Girl in the Ring“ og „Rivers of Babylon“ grunaði engan að í kjölfarið fylgdu málaferli sem stæðu í áratugi.
Kjarninn 17. janúar 2021
Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Stormasöm vika í evrópskum stjórnmálum
Mögulegt áframhald „Merkelisma“ í Þýskalandi, barnabótaskandall hjá „teflon Mark“ í Hollandi og stjórnarkreppa af völdum smáflokks á Ítalíu er á meðal þess sem var efst á baugi í evrópskum stjórnmálum í vikunni.
Kjarninn 16. janúar 2021
Birgir Birgisson
Að finna upp hjólið
Kjarninn 16. janúar 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar