Útrýmum fátækt

Fimm leiðtogar verkalýðsfélaga og baráttusamtaka segja að fólk sem býr við fátækt beri ekki ábyrgð á henni heldur samfélagið allt. Við verðum að sjá til þess að enginn sé skilinn eftir.

Forystufólk ASÍ BHM BSRB KÍ ÖBÍ
Auglýsing

Tæp­lega 10 pró­sent Íslend­inga eiga það á hættu að búa við fátækt. Hlut­fallið er enn hærra þegar kemur að börn­um. Okkur ber sið­ferði­leg skylda til að breyta þessu. Í gegnum tíð­ina hefur umræðu um fátækt á Íslandi verið mætt með svörum um að tekju­jöfn­uður hér á landi sé meiri en í sam­an­burð­ar­löndum og að stétt­skipt­ing og fátækt séu þar af leið­andi minni. Það breytir ekki þeirri stað­reynd að rúm­lega tíunda hvert barn á Íslandi á það á hættu að búa við fátækt. Það getum við ekki sætt okkur við.

Öryrkjar eru sá hópur sem er lík­leg­astur til að búa við fjár­hags­þreng­ingar og fátækt. Börn þeirra og ein­stæðra for­eldra eru í lang­mestri fátækt­ar­hættu. Nú þegar efna­hags­lífið er að ganga í gegnum djúpa kreppu af völdum COVID-19 far­ald­urs­ins er hætta á að þessi hópur muni stækka. Hjálp­ar­stofn­anir merkja nú þegar stór­aukna spurn eftir aðstoð og segja flesta í þeim hópi vera öryrkja og lang­veikar ein­stæðar mæð­ur.

Fátækt er ekki óum­flýj­an­legur veru­leiki. Stjórn­völd hafa úrslita­á­hrif á það hvort fólk búi við fátækt, með öllum þeim alvar­legu and­legu og lík­am­legu afleið­ingum sem henni fylgja. Það er póli­tísk ákvörðun að gera ekki nóg. Afleið­ing langvar­andi aðgerða­leysis er að ójöfn­uður mun aukast og fátækum fjölga.

Auglýsing

Dæmi um slíka póli­tíska ákvörðun er að láta fram­færslu­við­mið öryrkja ekki fylgja launa­þróun í land­inu. Ef fram­færslu­við­mið almanna­trygg­inga hefðu fylgt launa­þróun frá árinu 2009 væru þau tæp­lega 50 þús­und krónum hærri fyrir öryrkja sem býr með öðrum full­orðnum en rúm­lega 35 þús­und krónum hærri fyrir öryrkja sem býr einn. Önnur slík póli­tísk ákvörðun er að skerða örorku­líf­eyri eins og raun ber vitni hjá öryrkjum sem hafa vinnu­færni og vilja starfa á vinnu­mark­aði. Ef frí­tekju­mark vegna atvinnu­tekna hefði hækkað með sama hætti og laun frá 2009 væri það nærri tvö­falt hærra en það er í dag eða 208.000 kr á mán­uð­i. 

Ein­hverjir kunna að telja að þessi umræða sé ekki tíma­bær nú þegar við stöndum frammi fyrir gríð­ar­miklum vanda vegna COVID-19 heims­far­ald­urs­ins. Við telj­um, þvert á móti, að nú sé einmitt rétti tím­inn til að styðja betur við fólk í við­kvæmri stöðu. Þá er ljóst að eitt mik­il­væg­asta skrefið fyrir efna­hags­lífið nú er að auka kaup­getu fólks svo stuðla megi að auk­inni neyslu inn­an­lands. Örorku­líf­eyr­is­þegar eru margir með langvar­andi lágar tekjur og eiga fyrir vikið hvorki sparifé eða eignir og hafa tak­mark­aða lána­mögu­leika. Einu bjarg­ráð þeirra eru að leita til sveit­ar­fé­laga um fjár­hags­að­stoð eða sækja aðstoð frá hjálp­ar­stofn­un­um.  

Reynslan frá síð­astu kreppu sýnir að fjár­hags­á­hyggjur og slæm fjár­hags­staða hafa veru­lega nei­kvæð áhrif á lík­am­lega og and­lega heilsu fólks. Afleið­ingar þess eru lengi að koma fram en eru langvar­andi og einn helsti orsaka­valdur kuln­unar og örmögn­un­ar.

Tím­inn til aðgerða er núna. Bregð­umst við með því að hækka örorku­líf­eyri og tryggjum að hann fylgi launa­þró­un. Drögum úr skerð­ingum hjá öryrkjum sem hafa vinnu­færni og vilja leggja sitt af mörk­um. Ábyrgð á fátækt bera ekki þau sem búa við hana heldur sam­fé­lagið allt. Við verðum að sjá til þess að eng­inn sé skil­inn eft­ir.

Drífa Snædal, for­seti ASÍ.

Sonja Ýr Þor­bergs­dótt­ir, for­maður BSRB.

Ragnar Þór Pét­urs­son, for­maður Kenn­ara­sam­bands Íslands.

Þór­unn Svein­bjarn­ar­dótt­ir, for­maður BHM. 

Þur­íður Harpa Sig­urð­ar­dótt­ir, for­maður Öryrkja­banda­lags Íslands.



Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jarðskjálftahrinur ollu mikilli hræðslu meðal barna og engar upplýsingar voru veittar til fólksins, sem margt glímir við áfallastreituröskun. Ásbrú er því ekki ákjósanlegasti dvalarstaðurinn fyrir fólk sem flúið hefur stríðsátök, að mati UN Women.
Konur upplifi sig ekki öruggar á Ásbrú – og erfitt að koma óskum á framfæri
UN Women á Íslandi gera alvarlegar athugasemdir við svör Útlendingastofnunar varðandi útbúnað og aðstæður fyrir flóttafólk og umsækjendur um alþjóðlega vernd á Ásbrú.
Kjarninn 20. maí 2022
Myndir af börnum í Austur-Kongó með alvarleg einkenni apabólu.
Fimm staðreyndir um apabólu
Apabóla er orð sem Íslendingar höfðu fæstir heyrt þar til nýverið er tilfelli af þessum sjúkdómi hófu að greinast í Evrópu og Norður-Ameríku. Sjúkdómurinn er hins vegar vel þekktur í fátækustu ríkjum heims þar sem þúsundir sýkjast árlega.
Kjarninn 19. maí 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir formaður BSRB
„Hlutverk hins opinbera er að tryggja öllum húsnæðisöryggi“
Formaður BSRB segir að margt sé til bóta í tillögunum starfshóps um aðgerðir og umbætur á húsnæðismarkaði – og gefi ástæðu til hóflegrar bjartsýni um betri tíma.
Kjarninn 19. maí 2022
Árni Guðmundsson
Af þreyttasta frumvarpi Íslandssögunnar
Kjarninn 19. maí 2022
Jóhannes Þór Skúlason er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.
Vilja margföldun á framlagi ríkisins til rannsókna í ferðaþjónustu
Samtök ferðaþjónustunnar gagnrýna framsetningu á framlögum til ferðamála í umsögn sinni við fjármálaáætlun. Samtökin óska eftir 250 milljón króna árlegri hækkun framlaga til rannsókna í greininni á gildistíma áætlunarinnar.
Kjarninn 19. maí 2022
Húsnæðisstuðningur skuli fyrst og fremst nýtast þeim sem á þurfa að halda
Ljóst er að staða leigjenda út frá húsnæðisöryggi og byrði húsnæðiskostnaðar er lakari en þeirra sem eiga eigin íbúð. Aðgerða er þörf sem miða m.a. að því að lækka byrði húsnæðiskostnaðar hjá efnaminni leigjendum, samkvæmt nýrri skýrslu.
Kjarninn 19. maí 2022
Margar kvartanir byggðar „á misskilningi“
UN Women lýsa yfir þungum áhyggjum af aðstæðum einstaklinga sem hingað hafa leitað að skjóli og eru hluti af búsetuúrræði ÚTL á Ásbrú. Samkvæmt ÚTL hefur aðstaðan verið í stöðugri endurskoðun undanfarna rúma tvo mánuði.
Kjarninn 19. maí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Að vinna þegar maður tapar
Kjarninn 19. maí 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar