Boðflennur

Í athugasemd sinni við frumvarp ríkisstjórnarinnar um stjórnarskrána hvetur Örn Bárður Jónsson alþingismenn til góðra verka, biður þá að hætta að hegða sér eins og „boðflennur í hátíðarsal lýðræðisins“.

Auglýsing

Athuga­semd mín við frum­varp um stjórn­ar­skrána er ekki við ein­stakar greinar sem Alþingi er að föndra með, ekki bætur sem rík­is­stjórn­in, í sam­ráði við for­menn flokka eða full­trúa þeirra, ætlar að sauma á gat­slitna flík, ekki á neitt efn­is­legt frá ykkar hendi, því það sem þið ætlist fyr­ir, er vart sæm­andi þjóð­þingi í lýð­ræð­is­legu rétt­ar­ríki.



Athuga­semd mín er í formi hug­vekju, meta­fóru, lík­inga­máls, hvatn­ing­ar, ögrun­ar, brýn­ing­ar.



Í þessu sam­bandi er hollt að rifja upp orð þess manns sem haft hefur meiri áhrif á vest­ræna hugsun en nokkur annar og sagði:



„Eng­inn saumar bót af óþæfðum dúk á gam­alt fat því þá rífur nýja bótin af hinu gamla og verður af verri rifa. Og eng­inn lætur nýtt vín á gamla belgi því þá sprengir vínið belg­ina og vínið ónýt­ist og belgirn­ir. Nýtt vín er látið á nýja belg­i.“ (Mark­ús­ar­guð­spjall 2.21-22)

Auglýsing


Til er nýtt vín á nýjum belgj­um, sem þið fúlsið við í sið­lausu brölti, þar sem þið hegðið ykkur eins og boð­flenn­ur, er æða upp á svið, á tón­leikum hjá Sin­fón­íu­hljóm­sveit Íslands, ryðja sviðið og þykj­ast geta flutt verkið sjálf eða lag­fært verkið á nótna­blöð­un­um.



Þið hegðið ykkur því miður eins og ókurt­eisir dón­ar, alþing­is­menn, þegar sum ykkar ætlið að van­virða lýð­ræðið með reigðum haus.



Á meðan lag­er­ast nýja vínið vel á nýju belgj­unum og verður bara betra og betra með hverjum deg­inum sem líð­ur.



Ég bjó í Nor­egi í 5 ár (2014-2019) og starf­aði þar sem sókn­ar­prest­ur. Í höf­uð­kirkj­unni í fv. presta­kalli mínu stendur Nes­kirkja, veg­leg kross­kirkja úr steini. Elstu hlutar hennar eru frá því um 1250. Á vegg við inn­gang­inn í kirkju­garð­inn er emel­er­aður skjöldur sem minnir á að árið 1814 var kirkjan kjör­staður í hér­aði þegar þjóðin valdi sér full­trúa á stjórn­laga­þing um land allt. Í kirkju­skip­inu er skjal sem tjáir hverjir valdir voru. Þetta val, sem fór fram í höf­uð­kirkjum um allan Nor­eg, lagði grunn­inn að því verki sem unnið var á Eiðsvelli árið 1814 þegar Norð­menn eign­uð­ust stjórn­ar­skrá sína, sem enn er við lýði og er meðal elstu slíkra í heim­in­um. Í fyrra heim­sótti ég Eiðs­völl og fékk einka­leið­sögn um bygg­ing­una með sínum mörgu munum og minj­um. Eft­ir­minni­leg var sú heim­sókn og fræð­andi.



Ferlið sem Norð­menn stóðu fyrir var í mínum augum heil­agt, í þeim skiln­ingi, að það var í sam­ræmi við lög og rétt­læt­is­hug­sjón­ir. Allir póstar sam­fé­lags­ins, sem þá var að móta lýð­ræð­is­hefð sína í frum­drátt­um, virtu ferlið og vönd­uðu sig í hví­vetna. Ferlið hér heima var líka heil­agt í mínum huga, gert af elsku og virð­ingu fyrir lýð­ræð­inu, með hag lands og þjóðar að leið­ar­ljósi.

Mynd: Bára Huld Beck



Hæsti­réttur úrskurð­aði kosn­ing­una til stjórn­laga­þings ógilda á sínum tíma og á ein­tómum hugs­an­leg­um, mögu­legum ágöll­um, á ein­hverju ímynd­uðum til­fellum sem ef til vill hefði getað ger­st, og setti fram til­gátur um ein­hverjar upp­diktaðar aðstæð­ur. Þá þjón­aði rétt­ur­inn óvinum þessa ferl­is, and­skotum lýð­ræð­is­ins, sem sig­uðu sínum sendi­svein­um, stutt­buxna­drengjum úr æfinga­búðum vald­níðsl­unn­ar, til að panta ógild­ingu. Og pönt­unin var sam­þykkt og afgreidd í hlýðni við vald, sem ráðið hefur skipan dóm­ara í meir en manns­ald­ur. Ég bæti því við og full­yrði að allar kosn­ing­ar, sem haldnar hafa verið í land­inu frá stofnun lýð­veld­is­ins, mætti úrskurða ólög­mætar út frá sömu til­gátum og hýpótes­um, sem svo­nefndur hæsti­réttur setti fram og fabúler­aði um. Hæsti­réttur gegn­is­felldi þar með sjálfan sig og varð að aumum smá­rétti í mínum augum og margra ann­arra lands­manna.



En for­sæt­is­ráð­herra, Jóhanna Sig­urð­ar­dótt­ir, hafði vit og kjark og sá við óvinum máls­ins og skip­aði auð­vitað þau sem þjóðin kaus í stjórn­laga­ráð, ein­stak­linga sem ekki voru valdir af flokks­list­um, ekki af pakka­til­boð­um, heldur ein­stak­linga sem unnu vinnu sína í sátt og á skömmum tíma og skil­uðu af sér heil­steyptri stjórn­ar­skrá í umboði þjóðar sinn­ar, sem hlotið hefur lof um ver­öld víða, einkum virtra sér­fræð­inga í stjórn­laga­rétti.



Og meiri­hluti Alþing­is­manna und­an­farin 9 ár hefur lagt koll­húfur og látið sér fátt um finn­ast.



Alþingi hefur ekki verið kosið til þess verk­efnis að semja nýja stjórn­ar­skrá eða lag­færa gat­slitna flík frá því seint á þar sein­ustu öld, sem bætt var og stöguð árið 1944, en þó með brýn­ingu leið­andi manna á Alþingi þess tíma, um að skrifa nýja hið snarasta – nýtt fat án bóta, nýtt vín á nýjum belgj­um.



En Alþingi hefur ekki umboð þjóðar sinnar til þess verks. Það er vegna þess að Alþingi er saman sett af lista­kjörnum full­trúum póli­tískra flokka, gæslu­mönnum sér­hags­muna, sem oft gleyma almanna­hags­mun­um. Alþing­is­menn geta ekki samið stjórn­ar­skrá,  því af þeirra hendi getur bara komið moð af hug­myndum úr ein­hverri illa leik­inni ref­skák, sem tefld er af sér­hags­muna­fólki, sem sumt hvert er veð­sett upp í hárs­rætur vegna lof­orða í hér­aði og liggur sumt marflatt og auð­mjúkt frammi fyrir hinum vold­ugu og ríku, sem stjórna á bak við tjöldin með bit­lingum sínum og pen­ingum og van­virða þar með lýð­ræðið sem er heil­agt. Alþingi hefur nefni­lega í sér inn­gró­inn ómögu­leika, eins­konar genetískan galla, sem gerir það ófært um að semja heila stjórn­ar­skrá.



En Alþingi er hins vegar falið að afgreiða til­lögu stjórn­laga­ráðs án þess að raska því veru­lega, sem til þess kjörnir full­trúar hafa samið og sam­þykkt ein­róma.



Eng­inn kaus ykkur til stjórn­laga­þings eða stjórn­laga­ráðs, eng­inn hefur gefið ykkur umboð til að van­virða þær til­lögur sem þjóðin sam­þykkti í ráð­gef­andi þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu 20. októ­ber 2012, og er enn óaf­greidd af Alþingi, 8 árum síð­ar. Þið voruð kosin til þess, af þjóð­inni, að afgreiða vilja þjóð­ar­inn­ar, sem er upp­spretta valds­ins og er yfir ykkur öll­um. Vilji þjóð­ar­innar er sá að ganga út frá til­lögu stjórn­laga­ráðs. Yfir­gnæf­andi meiri­hluti sam­þykkti til að mynda grein­ina um auð­lindir í þjóð­ar­eigu eða 83%.



Óvinir lýð­ræð­is­ins tönnl­uð­ust á að kjör­sókn hefði ekki verið næg en eng­inn þeirra vill vísa í skoð­ana­kann­anir sem gerða voru um svipað leyti og sýndu sömu nið­ur­stöðu. Það skipti því engu hvort kjör­sókn var 48,9%, eins og raunin varð á, eða 95%. Nið­ur­staðan hefði orðið sú sam­an. Nei, and­skotar lýð­ræð­is­ins trúa bara á skoð­ana­kann­anir sem passa þeim sjálf­um. Verum minnug þess að Brexit var sam­þykkt með rétt rúm­lega 50% atkvæða og sú nið­ur­staða stendur sem stafur á helgri bók lýð­ræð­is­ins þar í landi.

Úr niðurstöðum þjóðfundar um nýja stjórnarskrá.



Undir yfir­lýs­ingu og vilja 83ja pró­senta þjóð­ar­innar um auð­lindir í þjóð­ar­eign, búum við enn við það, að örfáir ein­stak­lingar dansa með fjöregg þjóð­ar­inn­ar, fisk­inn í haf­inu. Þeir arð­ræna þjóð­ina í skjóli Alþing­is. Innan útgerð­ar­fyr­ir­tækj­anna, með auð­lind­ina í sínum höndum fyrir smán­ar­verð og bók­færða sem eign – sem heitir þýfi á manna­máli – hafa margir hagn­ast og sumir farið offari hér heima og úti í hinum stóra heimi. Sumir úr þessum hópi hinna skæð­ustu útgerð­ar­manna, ganga enn laus­ir, þrátt fyrir grun­semdir um mikið mis­ferli og jafn­vel alvar­lega glæpi. Hag­fræð­ingur nokk­ur, hefur sann­færst um það af rann­sóknum sínum almennt tal­að, eftir því sem mér er tjáð, að á bak við allan mik­inn, upp­safn­aðan auð, sé ætíð glæpur í lest­inni.



Um þetta hefur Alþingi staðið dyggan vörð. Þjóð­þingið er í mínum augum orið að þjóf­þingi eins og ég hef áður sagt með þessu nýyrði úr eigin smiðju. Meðan Alþingi vindur ekki ofan af þjófn­að­inum en kýs að taka þátt í honum með aðgerð­ar­leysi dafnar órétt­ur­inn eins og púk­inn á fjós­bit­an­um. Aðgerð­ar­leysið má túlka sem glæp gagn­vart þjóð­inni. Glæpir dafna best þegar gott fólk aðhefst lítið sem ekk­ert til að gæta réttar og rétt­læt­is.



Alþing­is­menn! Nú hvet ég ykkur til góðra verka, að hegða ykkur ekki eins og boð­flennur í hátíð­ar­sal lýð­ræð­is­ins, undir skaf­heiðum himni rétt­læt­is­sólar skap­ar­ans, sem er upp­spretta alls hins góða, fagra og full­komna, upp­spretta allra hug­mynda okkar um lýð­ræði og rétt­læti, jafn­rétti og kær­leika.



Öll þessu hug­tök eru heilög í mínum huga og þjóð­þing, sem standa vill undir nafni, má ekki ganga í ber­högg við það sem er heil­agt og algilt í alheimi og býr í raun djúpt í hjarta hverrar mann­eskju.



Guð gefi að ykkur lán­ist að vita hvað til ykkar friðar heyr­ir.

Höf­undur er fyrr­ver­andi sókn­ar­prestur og sat í stjórn­laga­ráði



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Atli Viðar Thorstensen
Hamfarasprengingar í Beirút
Kjarninn 8. ágúst 2020
Nýir íbúðareigendur velja nú frekar að taka lán hjá bönkum en lífeyrissjóðum.
Eðlisbreyting á húsnæðislánamarkaði – Lántakendur flýja lífeyrissjóðina
Í fyrsta sinn síðan að Seðlabanki Íslands hóf að halda utan um útlán lífeyrissjóða greiddu sjóðsfélagar upp meira af lánum en þeir tóku. Á sama tíma hafa útlán viðskiptabanka til húsnæðiskaupa stóraukist. Ástæðan: þeir bjóða nú upp á mun lægri vexti.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar