Fargjaldatekjur sannarlega mælikvarði á hagkvæmni

Forseti borgarstjórnar Reykjavíkur svarar grein Ragnars Árnasonar þar sem því var haldið fram að Borgarlína væri ekki þjóðhagslega arðbær.

Auglýsing

Í Morg­un­blað­inu í gær birt­ist grein eftir pró­fessor Ragnar Árna­son þar sem hann gagn­rýnir ýmis­legt við nýja félags­hag­fræði­lega úttekt á Borg­ar­lín­unni og segir útreikn­ing­ana sýna í raun að Borg­ar­lína sé ekki þjóð­hags­lega arð­bær.

Að mati Ragn­ars er til dæmis rangt að til­taka auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda sem þjóð­hags­legan ábata. Þetta er áhuga­verður punktur (og sá áhuga­verð­asti í gagn­rýni Ragn­ar­s). Þetta kann að virka sann­fær­andi á yfir­borð­inu. Far­gjöld eru, jú, tekjur fyrir rekstr­ar­að­il­ann en útgjöld fyrir not­endur svo ætti heild­ar­út­koman ekki alltaf að verða núll?

En þetta er ekki alveg þannig. Borg­ar­lín­u-­grein­ingin studd­ist við hand­bók­ina Guide to Cost-Benefit Ana­lysis of Invest­ment Projects frá fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins. Þar er þetta ávarpað skýrt. Í neð­an­máls­grein á blað­síðu 87 seg­ir:

 „Sometimes revenues of the oper­ator are not inclu­ded in the app­rai­sal since it is argued that this is only a trans­fer from users to the oper­ator which is not rel­evant for the economy as a whole. However, this rea­son­ing is only valid for the exist­ing traffic, but not for the newly generated traffic. For the newly generated traffic the additional revenues of the oper­ator are a mea­sure of the additional benefits of the additional traffic and must ther­efore be inclu­ded in the evalu­ation.”

Auglýsing
Handbókin útskýrir þetta svo ítar­legar á fleiri stöð­um. Auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda eru mæli­kvarði á þann ábata sem nýir not­endur telja sig hljóta af fram­kvæmd­inni og þær verður að taka með í reikn­ing­inn þegar heild­ar­á­bat­inn er reikn­að­ur.

Hugsum okkur tvær nýjar lest­ar­lín­ur. Köllum þær Miða­línu og Skatta­línu. Báðar skila jafn­miklum tíma- og slysa­sparn­aði. Miða­línu má fjár­magna með far­gjöldum en Skatta­línu þarf að borga með skött­um. Eru lín­urnar jafn­hag­kvæmar þjóð­hags­lega? Nei. Not­end­urnir sjálfir meta ávinn­ing sinn af Miða­línu hærri en ávinn­ing­inn af Skatta­línu. Þeir eru sjálfir til­búnir að greiða fyrir hann!

Í grein sinni segir Ragn­ar: „Til þess að fá þá nið­ur­stöðu að þessi fram­kvæmd hafi jákvætt núvirði hefur reynst nauð­syn­legt að reikna sem ábata ýmsa þætti sem eru alls ekki félags­legur ábati eins og greidd far­gjöld[...].”

Af þessu má skilja að Ragnar telji höf­unda grein­ing­ar­innar hafi beitt ein­hverjum brellum til að „fá” þá nið­ur­stöðu að borg­ar­línan bæri sig. En ef kafað er í frum­heim­ildir með grein­ing­unni sést fljótt að er ekk­ert rangt við það að telja auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda sem félags­legan ábata. Það var ekki bara að höf­undar grein­ing­ar­innar hafi mátt gera það, þeir áttu að gera það. Ef lýs­ingin á aðferð­ar­fræð­inni er lesin er bein­línis mælt fyrir um það.

Höf­undur er borg­ar­full­trúi Við­reisnar og for­seti borg­ar­stjórnar Reykja­vík­ur. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Málsmeðferð kærunefndar fær falleinkunn hjá Héraðsdómi Reykjavíkur
Kærunefnd útboðsmála er sögð hafa farið á svig við lög og stuðst við vafasama útreikninga er hún komst að þeirri niðurstöðu að rétt væri að óvirkja samning Orku náttúrunnar við Reykjavíkurborg um hraðhleðslustöðvar.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur undirritað reglugerð sem markar fyrstu viðbrögð íslenskra stjórnvalda við hinu svokallað Ómíkrón-afbrigði veirunnar.
Síðasta kórónuveiruverk Svandísar að bregðast við „Ómíkrón“
Á sunnudag tekur gildi reglugerð sem felur í sér að þeir sem koma til landsins frá skilgreindum hááhættusvæðum þurfa að fara í tvö PCR-próf með sóttkví á milli. Ómíkrón-afbrigðið veldur áhyggjum víða um heim og líka hjá sóttvarnalækni.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Vinstri græn fá sjávarútvegsmálin og Framsókn sest í heilbrigðisráðuneytið
Miklar breytingar verða gerðar á stjórnarráði Íslands, ný ráðuneyti verða til og málaflokkar færðir. Ráðherrarnir verða tólf og sá sem bætist við fellur Framsóknarflokknum í skaut. Vinstri græn stýra sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Hjalti Hrafn Hafþórsson
Það sem ekki var talað um á COP26
Kjarninn 27. nóvember 2021
Bankastjórar þriggja stærstu banka landsins.
Útlán til heimila hafa aukist en útlán til fyrirtækja dregist saman það sem af er ári
Bankarnir nýttu svigrúm sem var gefið til að takast á við efnahagslegar afleiðingar kórónuveirunnar til að stórauka útlán til íbúðarkaupa. Útlán til fyrirtækja hafa hins vegar dregist saman.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Lerbjergskógurinn er nú kominn í eigu og umsjá Danska náttúrusjóðsins.
Danir gripnir kaupæði – „Við stöndum frammi fyrir krísu“
Lerbjergskógurinn mun héðan í frá fá að dafna án mannlegra athafna. Hann er hluti þess lands sem Danir hafa keypt saman til að auka líffræðilegan fjölbreytileika og draga úr áhrifum loftslagsbreytinga.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Þolendur kynfæralimlestinga, nauðgana, ofbeldis og fordóma sendir til baka til Grikklands
Tvær sómalskar konur standa nú frammi fyrir því að verða sendar til Grikklands af íslenskum stjórnvöldum og bíða þær brottfarardags. Þær eru báðar þolendur grimmilegs ofbeldis og þarfnast sárlega aðstoðar fagfólks til að vinna í sínum málum.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Undirbúa sókn fjárfesta í flesta innviði samfélagsins „til að létta undir með hinu opinbera“
Í nýlegri kynningu vegna fyrirhugaðrar stofnunar á 20 milljarða innviðasjóði er lagt upp með að fjölmörg tækifæri séu í fjárfestingu á innviðum á Íslandi. Það eru ekki einungis hagrænir innviðir heldur líka félagslegir.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar