Fargjaldatekjur sannarlega mælikvarði á hagkvæmni

Forseti borgarstjórnar Reykjavíkur svarar grein Ragnars Árnasonar þar sem því var haldið fram að Borgarlína væri ekki þjóðhagslega arðbær.

Auglýsing

Í Morg­un­blað­inu í gær birt­ist grein eftir pró­fessor Ragnar Árna­son þar sem hann gagn­rýnir ýmis­legt við nýja félags­hag­fræði­lega úttekt á Borg­ar­lín­unni og segir útreikn­ing­ana sýna í raun að Borg­ar­lína sé ekki þjóð­hags­lega arð­bær.

Að mati Ragn­ars er til dæmis rangt að til­taka auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda sem þjóð­hags­legan ábata. Þetta er áhuga­verður punktur (og sá áhuga­verð­asti í gagn­rýni Ragn­ar­s). Þetta kann að virka sann­fær­andi á yfir­borð­inu. Far­gjöld eru, jú, tekjur fyrir rekstr­ar­að­il­ann en útgjöld fyrir not­endur svo ætti heild­ar­út­koman ekki alltaf að verða núll?

En þetta er ekki alveg þannig. Borg­ar­lín­u-­grein­ingin studd­ist við hand­bók­ina Guide to Cost-Benefit Ana­lysis of Invest­ment Projects frá fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins. Þar er þetta ávarpað skýrt. Í neð­an­máls­grein á blað­síðu 87 seg­ir:

 „Sometimes revenues of the oper­ator are not inclu­ded in the app­rai­sal since it is argued that this is only a trans­fer from users to the oper­ator which is not rel­evant for the economy as a whole. However, this rea­son­ing is only valid for the exist­ing traffic, but not for the newly generated traffic. For the newly generated traffic the additional revenues of the oper­ator are a mea­sure of the additional benefits of the additional traffic and must ther­efore be inclu­ded in the evalu­ation.”

Auglýsing
Handbókin útskýrir þetta svo ítar­legar á fleiri stöð­um. Auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda eru mæli­kvarði á þann ábata sem nýir not­endur telja sig hljóta af fram­kvæmd­inni og þær verður að taka með í reikn­ing­inn þegar heild­ar­á­bat­inn er reikn­að­ur.

Hugsum okkur tvær nýjar lest­ar­lín­ur. Köllum þær Miða­línu og Skatta­línu. Báðar skila jafn­miklum tíma- og slysa­sparn­aði. Miða­línu má fjár­magna með far­gjöldum en Skatta­línu þarf að borga með skött­um. Eru lín­urnar jafn­hag­kvæmar þjóð­hags­lega? Nei. Not­end­urnir sjálfir meta ávinn­ing sinn af Miða­línu hærri en ávinn­ing­inn af Skatta­línu. Þeir eru sjálfir til­búnir að greiða fyrir hann!

Í grein sinni segir Ragn­ar: „Til þess að fá þá nið­ur­stöðu að þessi fram­kvæmd hafi jákvætt núvirði hefur reynst nauð­syn­legt að reikna sem ábata ýmsa þætti sem eru alls ekki félags­legur ábati eins og greidd far­gjöld[...].”

Af þessu má skilja að Ragnar telji höf­unda grein­ing­ar­innar hafi beitt ein­hverjum brellum til að „fá” þá nið­ur­stöðu að borg­ar­línan bæri sig. En ef kafað er í frum­heim­ildir með grein­ing­unni sést fljótt að er ekk­ert rangt við það að telja auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda sem félags­legan ábata. Það var ekki bara að höf­undar grein­ing­ar­innar hafi mátt gera það, þeir áttu að gera það. Ef lýs­ingin á aðferð­ar­fræð­inni er lesin er bein­línis mælt fyrir um það.

Höf­undur er borg­ar­full­trúi Við­reisnar og for­seti borg­ar­stjórnar Reykja­vík­ur. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er að birta til í faraldrinum, ári eftir að hann hófst hér á landi.
Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi
Við höfum kannski ekki átt sjö dagana sæla í ýmsum skilningi undanfarna mánuði en við fikrumst þó í átt að viku án greindra smita á ný sem hefur ekki gerst síðan í júlí. Frá upphafi faraldursins fyrir rúmu ári hafa samtals 104 dagar verið án nýrra smita.
Kjarninn 3. mars 2021
„Þetta er mjög krítísk staða – órói sem sýnir að kvika sé að brjóta skorpuna en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer.“
„Þetta er mjög krítísk staða“
„Þetta er mjög krítísk staða,“ segir Freysteinn Sigmundsson deildarforseti jarðvísindadeildar Háskóla Íslands um gosóróann á Reykjanesi sem sýni að kvika sé að brjóta jarðskorpuna „en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer“.
Kjarninn 3. mars 2021
Gunnar Ingiberg Guðmundsson
Allur afli á markað
Kjarninn 3. mars 2021
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Engar hamfarir yfirvofandi“
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavörnum, segir sterkt merki um að gos sé að hefjast á Reykjanesi en bendir ennfremur á að engar hamfarir séu yfirvofandi.
Kjarninn 3. mars 2021
Óróapúlsinn mælist við Litla Hrút, suður af Keili.
Órói mælist á Reykjanesi
Eldgos er mögulega að hefjast á Reykjanesi. Það myndi ekki ógna byggð né vegasamgöngum. Óróapúls byrjaði að mælast kl. 14:20, en slíkir púlsar margra smárra jarðskjálfta mælast gjarnan í aðdraganda eldgosa. Síðast gaus á Reykjanesi á 13. öld.
Kjarninn 3. mars 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Mæla á fyrir tillögu um að Alþingi biðjist afsökunar á Landsdómsmálinu
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður þingsályktunartillögu sem felur í sér að Geir H. Haarde, og þeir þrír ráðherrar sem ekki var ákveðið að ákæra, verði beðin afsökunar á Landsdómsmálinu. Til stendur að mæla fyrir málinu í dag.
Kjarninn 3. mars 2021
Spyr hvar Alþingisappið sé
Sara Elísa Þórðardóttir, varaþingmaður Pírata, vill að komið verði á fót smáforriti þar sem almenningur getur sótt sér upplýsingar um störf þingsins. Forritið mætti fjármagna með sölu á varningi í gegnum netið.
Kjarninn 3. mars 2021
Í þingsályktunartillögu þingflokks Viðreisnar er lagt til að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur verði aðgengilegar öllum án endurgjalds.
Þörfin eftir upplýsingum um landbúnaðarstyrki „óljós“ að mati Bændasamtakanna
Nýlega var lögð fram þingsályktunartillaga þess efnis að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur til landbúnaðar verði gerðar opinberar. Í umsögn frá Bændasamtökunum segir að ekki hafi verið sýnt fram á raunverulega þörf á því.
Kjarninn 3. mars 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar