Fargjaldatekjur sannarlega mælikvarði á hagkvæmni

Forseti borgarstjórnar Reykjavíkur svarar grein Ragnars Árnasonar þar sem því var haldið fram að Borgarlína væri ekki þjóðhagslega arðbær.

Auglýsing

Í Morg­un­blað­inu í gær birt­ist grein eftir pró­fessor Ragnar Árna­son þar sem hann gagn­rýnir ýmis­legt við nýja félags­hag­fræði­lega úttekt á Borg­ar­lín­unni og segir útreikn­ing­ana sýna í raun að Borg­ar­lína sé ekki þjóð­hags­lega arð­bær.

Að mati Ragn­ars er til dæmis rangt að til­taka auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda sem þjóð­hags­legan ábata. Þetta er áhuga­verður punktur (og sá áhuga­verð­asti í gagn­rýni Ragn­ar­s). Þetta kann að virka sann­fær­andi á yfir­borð­inu. Far­gjöld eru, jú, tekjur fyrir rekstr­ar­að­il­ann en útgjöld fyrir not­endur svo ætti heild­ar­út­koman ekki alltaf að verða núll?

En þetta er ekki alveg þannig. Borg­ar­lín­u-­grein­ingin studd­ist við hand­bók­ina Guide to Cost-Benefit Ana­lysis of Invest­ment Projects frá fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins. Þar er þetta ávarpað skýrt. Í neð­an­máls­grein á blað­síðu 87 seg­ir:

 „Sometimes revenues of the oper­ator are not inclu­ded in the app­rai­sal since it is argued that this is only a trans­fer from users to the oper­ator which is not rel­evant for the economy as a whole. However, this rea­son­ing is only valid for the exist­ing traffic, but not for the newly generated traffic. For the newly generated traffic the additional revenues of the oper­ator are a mea­sure of the additional benefits of the additional traffic and must ther­efore be inclu­ded in the evalu­ation.”

Auglýsing
Handbókin útskýrir þetta svo ítar­legar á fleiri stöð­um. Auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda eru mæli­kvarði á þann ábata sem nýir not­endur telja sig hljóta af fram­kvæmd­inni og þær verður að taka með í reikn­ing­inn þegar heild­ar­á­bat­inn er reikn­að­ur.

Hugsum okkur tvær nýjar lest­ar­lín­ur. Köllum þær Miða­línu og Skatta­línu. Báðar skila jafn­miklum tíma- og slysa­sparn­aði. Miða­línu má fjár­magna með far­gjöldum en Skatta­línu þarf að borga með skött­um. Eru lín­urnar jafn­hag­kvæmar þjóð­hags­lega? Nei. Not­end­urnir sjálfir meta ávinn­ing sinn af Miða­línu hærri en ávinn­ing­inn af Skatta­línu. Þeir eru sjálfir til­búnir að greiða fyrir hann!

Í grein sinni segir Ragn­ar: „Til þess að fá þá nið­ur­stöðu að þessi fram­kvæmd hafi jákvætt núvirði hefur reynst nauð­syn­legt að reikna sem ábata ýmsa þætti sem eru alls ekki félags­legur ábati eins og greidd far­gjöld[...].”

Af þessu má skilja að Ragnar telji höf­unda grein­ing­ar­innar hafi beitt ein­hverjum brellum til að „fá” þá nið­ur­stöðu að borg­ar­línan bæri sig. En ef kafað er í frum­heim­ildir með grein­ing­unni sést fljótt að er ekk­ert rangt við það að telja auknar far­gjalda­tekjur vegna nýrra not­enda sem félags­legan ábata. Það var ekki bara að höf­undar grein­ing­ar­innar hafi mátt gera það, þeir áttu að gera það. Ef lýs­ingin á aðferð­ar­fræð­inni er lesin er bein­línis mælt fyrir um það.

Höf­undur er borg­ar­full­trúi Við­reisnar og for­seti borg­ar­stjórnar Reykja­vík­ur. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Myndin er fengin úr kerfisáætlun Landsnets 2016-2025. „DC-strengur á Sprengisandsleið hefur jákvæð áhrif á mögulega lengd jarðstrengja á Norðurlandi,“ segir í myndatexta.
Sprengisandskapall „umfangsmikil og dýr“ framkvæmd fyrir „fáa kílómetra“ af jarðstreng í Blöndulínu
Landsnet tekur ekki undir þau sjónarmið Samtaka um náttúruvernd á Norðurlandi að skynsamlegt sé að leggja jarðstreng yfir Sprengisand til að auka möguleika á því að leggja hluta Blöndulínu 3 í jörð.
Kjarninn 20. maí 2022
Hersir Sigurgeirsson
Segir sig frá úttektinni á sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Bankasýsla ríkisins sendi bréf til ríkisendurskoðanda með ábendingu um að Hersir Sigurgeirsson hefði sett „like“ á tiltekna færslu á Facebook sem varðaði útboðið. „Ég kann ekki við slíkt eftirlit,“ segir Hersir.
Kjarninn 20. maí 2022
Hvernig gengur að koma úkraínskum flóttabörnum inn í skólakerfið?
Langfæst börn sem flúið hafa stríðið í Úkraínu með foreldrum sínum á síðustu vikum og mánuðum eru komin inn í skólakerfið hér á landi og spila þar inn margir þættir. Samstarf á milli stærstu sveitarfélaganna hefur þó gengið vel.
Kjarninn 20. maí 2022
Jarðskjálftahrinur ollu mikilli hræðslu meðal barna og engar upplýsingar voru veittar til fólksins, sem margt glímir við áfallastreituröskun. Ásbrú er því ekki ákjósanlegasti dvalarstaðurinn fyrir fólk sem flúið hefur stríðsátök, að mati UN Women.
Konur upplifi sig ekki öruggar á Ásbrú – og erfitt að koma óskum á framfæri
UN Women á Íslandi gera alvarlegar athugasemdir við svör Útlendingastofnunar varðandi útbúnað og aðstæður fyrir flóttafólk og umsækjendur um alþjóðlega vernd á Ásbrú.
Kjarninn 20. maí 2022
Myndir af börnum í Austur-Kongó með alvarleg einkenni apabólu.
Fimm staðreyndir um apabólu
Apabóla er orð sem Íslendingar höfðu fæstir heyrt þar til nýverið er tilfelli af þessum sjúkdómi hófu að greinast í Evrópu og Norður-Ameríku. Sjúkdómurinn er hins vegar vel þekktur í fátækustu ríkjum heims þar sem þúsundir sýkjast árlega.
Kjarninn 19. maí 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir formaður BSRB
„Hlutverk hins opinbera er að tryggja öllum húsnæðisöryggi“
Formaður BSRB segir að margt sé til bóta í tillögunum starfshóps um aðgerðir og umbætur á húsnæðismarkaði – og gefi ástæðu til hóflegrar bjartsýni um betri tíma.
Kjarninn 19. maí 2022
Árni Guðmundsson
Af þreyttasta frumvarpi Íslandssögunnar
Kjarninn 19. maí 2022
Jóhannes Þór Skúlason er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.
Vilja margföldun á framlagi ríkisins til rannsókna í ferðaþjónustu
Samtök ferðaþjónustunnar gagnrýna framsetningu á framlögum til ferðamála í umsögn sinni við fjármálaáætlun. Samtökin óska eftir 250 milljón króna árlegri hækkun framlaga til rannsókna í greininni á gildistíma áætlunarinnar.
Kjarninn 19. maí 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar