Furðusamningur Orkuveitunnar

Ketill Sigurjónsson, sérfræðingur í orkumálum, veltir því fyrir sér hvort farsælast væri fyrir Reykjavíkurborg og aðra eigendur OR að kanna möguleika á sölu á a.m.k. hluta af virkjunum fyrirtækisins meðan þær eru enn í fullum rekstri.

Auglýsing

Fyrir rúmum ára­tug gerðu Orku­veita Reykja­víkur (OR) og Norð­ur­ál, sem er í eigu banda­ríska álfyr­ir­tæk­is­ins Cent­ury Alu­m­inum, raf­orku­samn­ing vegna álvers sem til stóð að reisa í Helgu­vík. Það álver var samt ekki byggt og svo fór að Norð­urál nýtti sér heim­ild til að nota þessa orku í eldra álveri fyr­ir­tæk­is­ins á Grund­ar­tanga.



Allt frá árinu 2008 hefur leynd ríkt um orku­verð samn­ings­ins og aðra skil­mála hans. Það var svo núna rúmum tólf árum síð­ar, í jan­úar 2021, að orku­samn­ing­ur­inn var birtur opin­ber­lega  og þ.m.t. upp­lýs­ingar um raf­orku­verð­ið. Því getur nú hver og einn kynnt sér stað­reyndir máls­ins.



Hér fyrir neðan má sjá orku­verðið skv. umræddum samn­ingi í sam­an­burði við með­al­verð á raf­orku Lands­virkj­unar til álver­anna hér og raf­orku­verð til álvera í nokkrum sam­an­burð­ar­lönd­um. Við­mið­un­ar­árið 2019 og við­mið­un­ar­löndin Kana­da, Nor­egur og Þýska­land eru valin hér til hlið­sjónar af þeirri ein­földu ástæðu að þar liggur raf­orku­verðið fyrir í nýlegri opin­berri skýrslu Fraun­hofer, sem unnin var fyrir íslensk stjórn­völd. 



Mynd: Aðsend



Þessi sam­an­burður sýnir glögg­lega að umræddur orku­samn­ingur OR við Norð­urál hljóðar upp á mjög lágt raf­orku­verð. Kannski mætti segja furðu­lega lág­t. 



Auglýsing



Um gerð og aðdrag­anda þessa orku­samn­ings var nokkuð ítar­lega fjallað í skýrslu Úttekt­ar­nefndar um OR árið 2012. Var þar m.a. vísað til bók­unar þáver­andi meiri­hluta stjórnar OR frá árinu 2008 um að samn­ing­ur­inn væri „mjög hag­stæður [!] fyrir Orku­veitu Reykja­vík­ur“. Þetta er nokkuð á skjön við það sem nú segir í nýrri yfir­lýs­ingu núver­andi for­stjóra Orku­veit­unnar, því þar er umrætt samn­ings­verð sagt vera „alltof lág­t“, að verðið standi „ekki undir þeirri eðli­legu arð­sem­is­kröfu sem eig­endur OR gera“ og að „svona samn­ingur yrði ekki gerður í dag“. 



Þarna er því him­inn og haf milli afstöðu núver­andi for­sjóra OR ann­ars vegar og meiri­hluta stjórnar fyr­ir­tæk­is­ins þegar samn­ing­ur­inn var gerður hins veg­ar. 



Í heim­inum öllum eru á þriðja hund­rað álver. Umrætt samn­ings­verð sem Norð­urál greiðir OR er ekki bara eitt­hvert það lægsta í öllum áliðn­aði heims­ins, heldur líka tölu­vert lægra en álverum bauðst í nýjum samn­ingum ann­ars staðar í heim­inum á þeim tíma sem samn­ing­ur­inn var gerð­ur. Afleið­ingin er mjög lág arð­semi af þeirri raf­orku­vinnslu OR sem samn­ing­ur­inn varð­ar, rétt eins og núver­andi for­stjóri OR hefur bent á. 



Af áður­nefndri yfir­lýs­ingu núver­andi for­stjóra OR er aug­ljóst að OR mun sækj­ast eftir veru­legri verð­hækkun þegar þessi orku­samn­ingur rennur út upp úr 2030 (samn­ing­ur­inn er til 25 ára). Sama verður uppi á ten­ingnum þegar aðrir raf­orku­samn­ingar OR og Norð­ur­áls renna út (um og upp úr 2025) og sama gildir um um orku­samn­inga HS Orku við Norð­urál sem renna út á svip­uðum tíma. Flestir þessir samn­ingar eru með þeim hætti að orku­verðið er með því allra lægsta sem ger­ist í áliðn­aði heims­ins og mjög sterk rök fyrir því að verðið hækki veru­lega. 



Nái Orku­veitan að halda vel á spöð­unum gæti raf­orku­fram­leiðslan á Hell­is­heiði loks­ins farið að skila Orku­veit­unni við­un­andi arði þegar kemur fram á árin 2025-2030. Að ná slíkum samn­ingi verður þó senni­lega ekki ein­falt mál. Eðli­lega mun móð­ur­fé­lag Norð­ur­áls, sem nú er skráð er á hluta­bréfa­mark­aði í Banda­ríkj­un­um, leggja mikið kapp á að ná sem lægstu raf­orku­verði. Við­un­andi arð­semi OR af orku­sölu til stór­iðj­unnar er því ekki í hendi og þar að auki hefur virkjun jarð­varmans á Hell­is­heiði reynst skila mun óviss­ari orku en vænst var. Lands­virkjun stendur þarna mun betur með trygg­ara vatns­afl. 



Það er sem sagt óvíst hvernig til tekst hjá OR að end­ur­semja við Norð­urál og þar að auki stendur orku­fyr­ir­tækið frammi fyrir því að vanda­samt eða dýrt kann að reyn­ast að við­halda þrýst­ingi í jarð­hita­kerf­inu sem fyr­ir­tækið nýt­ir. Kannski væri far­sæl­ast fyrir Reykja­vík­ur­borg og aðra eig­endur OR að kanna með sölu á a.m.k. hluta af virkj­unum fyr­ir­tæk­is­ins meðan þær eru enn í fullum rekstri? Og þannig losa þetta mik­il­væga veitu­fyr­ir­tæki sveit­ar­fé­lag­anna undan a.m.k. hluta af áhætt­unni af sveiflum á álmark­að­i. 



Fyrir Reykja­vík­ur­borg og önnur þau sveit­ar­fé­lög sem eiga OR yrði þá aðal­á­herslan á þjón­ustu við íbú­ana með hita­veitu og aðra nauð­syn­lega veitu­þjón­ustu (sbr. og aðra inn­viði sem eru utan sam­keppn­isum­hverf­is). Sem er kannski skyn­sam­legri for­gangs­röðun fyrir sveit­ar­fé­lögin fremur en að stunda áhættu­sama spá­kaup­mennsku á álmark­aði, líkt og OR gerir vegna verð­skil­mála í samn­ingum orku­fyr­ir­tæk­is­ins við Norð­urál. 



Þess má svo geta að grein­ar­höf­undur er fram­kvæmda­stjóri vind­orku­fyr­ir­tæk­is­ins Zephyr Iceland, en móð­ur­fé­lag þess er norska Zephyr AS sem er í eigu norskra sveit­ar­fé­laga. Þarna er eign­ar­haldið því sams­konar eins og hjá OR. Og þarna á einnig við sú sam­svörun að álfyr­ir­tækið Alcoa kaupir einmitt alla raf­ork­una frá einu stærsta vind­orku­verk­efni Zephyr í Nor­egi. Mun­ur­inn er bara sá að þar er að sjálf­sögðu búið svo um hnút­ana að Zephyr AS ber nákvæm­lega enga áhættu af verð­sveiflum á álmark­aði.



Ábend­ing: Eins og eflaust margir les­endur grein­ar­innar þá er grein­ar­höf­undur skyld­ugur til að kaupa bæði heita- og kalda vatnið frá Orku­veitu Reykja­vík­ur, bæði til heim­il­is­halds síns í Kópa­vogi og skrif­stofu­halds Í Reykja­vík. Hann má kaupa raf­magnið ann­ars staðar frá, því kaup og sala á raf­orku fer fram á sam­keppn­is­mark­aði. Hér má sjá hvar raf­magnið fæst ódýr­ast.



Höf­undur er fram­­kvæmda­­stjóri vind­orku­­fyr­ir­tæk­is­ins Zephyr Iceland. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Svona á gangnamunnurinn að líta út frá Rødby
Gullöld á pönnukökueyjunni
Eftir mörg erfiðleikaár, og fólksflótta, sjá íbúar dönsku eyjunnar Lálands nú fram á betri tíð með þúsundum nýrra starfa. Ástæðan er Femern tengingin svonefnda milli Danmerkur og Þýskalands.
Kjarninn 7. mars 2021
Jörð hefur skolfið í grennd við Keili frá því í síðustu viku.
Vefur Veðurstofunnar tilbúinn í slaginn
Álagið á vef Veðurstofunnar hefur verið mikið frá því að jarðskjálftahrina hófst á Reykjanesskaga í síðustu viku. Einu sinni datt vefurinn alveg niður en nú er búið að efla þol hans til muna.
Kjarninn 6. mars 2021
Jón Baldvin Hannibalsson
Stefnuskráin
Kjarninn 6. mars 2021
Heimir Snorrason
Til varnar algóritmanum
Kjarninn 6. mars 2021
Mjólkurvörur frá MS
Segir yfirlýsingar MS „í besta falli hlægilegar“
Forsvarsmenn Mjólku gefa lítið fyrir yfirlýsingar Mjólkursamsölunnar, sem dæmd var fyrir að misnota markaðsráðandi stöðu sína, um að aðgerðir hennar hefðu verið gerðar í góðri trú.
Kjarninn 6. mars 2021
Brugghúsafrumvarp Áslaugar Örnu vekur litla kátínu hjá Landlæknisembættinu og ÁTVR
Embætti landlæknis telur „góða sátt“ um núverandi fyrirkomulag áfengissölu, en lítil merki eru um það í þeim fjölmörgu umsögnum sem borist hafa Alþingi undanfarna daga vegna frumvarps dómsmálaráðherra um sölu bjórs beint frá brugghúsum.
Kjarninn 6. mars 2021
Tíu staðreyndir um Ásmundarsalsmálið og eftirmála þess
Ráðherra varð uppvís að því að vera viðstaddur viðburð/samkvæmi/listaverkasölu á Þorláksmessu, þegar strangar sóttvarnarreglur voru við lýði. Grunur var um brot á þeim. Síðan þá hefur málið tekið marga pólitíska snúninga. Hér eru helstu staðreyndir þess.
Kjarninn 6. mars 2021
Sara Stef. Hildardóttir
Um upplýsingalæsi og fjölmiðlanefnd
Kjarninn 6. mars 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar