Af hverju skipulag skiptir máli

Kolbeinn Marteinsson telur að við þurfum að spyrja spurninga um framtíðarsýn er varðar skipulagsmál sem nái lengra en til eins kjörtímabils og krefjast „samráðs og samtals um mál málanna“.

Auglýsing

Nýaf­staðnar kosn­ingar sýna okk­ur, svo ekki verður um vill­st, að íslensk stjórn­mál eru eins og íslenskt veð­ur­far, ein­hvers­konar sam­suða af óljósu haust­veðri árið um kring. Fyrir vikið skiptir oft í raun litlu máli hvað við kjósum því íslenskir stjórn­mála­flokkar eru í meg­in­at­riðum sam­mála um grunn­gerð sam­fé­lags­ins. Mun­ur­inn milli þeirra er eins og mun­ur­inn á með­al­hita­stigi milli mán­aða: Frá tveimur gráðum í með­al­hita þess kaldasta í tólf gráður í þeim heitasta. En hvað skyldi gilda um sam­spil skipu­lags­mála og stjórn­mála og hvernig allt þetta sam­tvinn­ast í tíma og rúmi.

Skipu­lags­stjórn­mál?

Ég heyrði skipu­lags­fræð­ing segja um dag­inn að skipu­lags­mál snú­ist í grunn­inn um úthlutun á landi. Það er þó tals­verð ein­földun því skipu­lags­mál hafa bein áhrif á það hvernig við högum líf­inu okk­ar, hvernig við lifum í hinu byggða umhverfi. Viljum við hreiðra um okkur í úthverfum og nota bíl­inn til að nálg­ast vinnu og þjón­ustu, eða viljum við byggja upp marga kjarna þar sem hægt er að nálg­ast alla þjón­ustu gang­andi, með greiðu aðgengi að almenn­ings­sam­göng­um? Rétt eins og tím­inn er land­rými tak­mörkuð gæði og þess vegna á hið opin­bera að vanda til verka, gefa sér tíma og reyna að horfa til fram­tíðar þegar kemur að skipu­lags­gerð.

Þegar við felum stjórn­mála­fólki slíkt ákvarð­ana­vald skap­ast alltaf ákveðin hætta á að að hið stutta póli­tíska umboð þess fái meira vægi en lang­tíma­hags­munir sam­fé­lags­ins. Úthlutun lands og skipu­lag er líka þess eðlis að áhrifa þeirra mun gæta til langrar fram­tíðar og hafa veru­leg áhrif á líf barna okkar og barna­barna. Ekki ein­faldar það málið að góðar ákvarð­anir bera sjaldn­ast ávöxt fyrr en að kjör­tíma­bili liðnu. Það þarf því sterk bein og enn sterk­ari póli­tíska sann­fær­ingu til að standa með lang­tíma­hags­munum heild­ar­innar gegn skyndi­þrýst­ingi hags­muna­að­ila. Að setja sér fram­tíð­ar­sýn og standa með henni.

Auglýsing

Skipu­lags­mál skipta því gríð­ar­lega miklu máli þegar við tölum um stjórn­mál, og það skemmti­leg­asta við þau er að ólíkt miðju­moð­inu í annarri póli­tík eru þar skýr skil og mun­ur, ekk­ert enda­laust haust heldur alvöru and­stæð­ur, sól­ríkt sumar á móti ísköldum vetri. Þétt­ing byggðar eða úthverfa­þensla, almenn­ings­sam­göngur eða hrað­brautir og svona mætti lengi halda áfram.

Gerum skipu­lags­mál að kosn­inga­máli

Það er hægt að refsa stjórn­mála­mönnum fyrir slæmar skipu­lags­á­kvarð­anir en vand­inn er að við sitjum uppi með glæp­inn óbættan til fram­tíð­ar. Því er mik­il­vægt að huga vel að stefnu – og sögu – flokk­anna í skipu­lags­málum áður en kosið er.

Við munum ganga næst til kosn­inga vorið 2022 og þá til sveit­ar­stjórna.

Í þeim kosn­ingum eigum við að krefja stjórn­mála­flokk­ana um skýra stefnu í skipu­lags­mál­um. Hvernig þeir sjá fyrir sér útdeil­ingu hinna tak­mörk­uðu gæða sem land sann­ar­lega er. Hvernig þeir sjái fram­tíð sinna sveit­ar­fé­laga þegar kemur að þróun nýrra bygg­ing­ar­svæða, sam­göngum og sam­spili skipu­lags­mála við lofts­lags­mál. Hvort börn eigi að fá meira pláss en bílar? Við þurfum að spyrja spurn­inga um fram­tíð­ar­sýn sem nær lengra en til kjör­tíma­bils­ins og krefj­ast sam­ráðs og sam­tals um mál mál­anna. Að því sögðu þá læt ég skýra fram­tíð­ar­sýn stjórna­mála­flokk­anna um hvernig sam­fé­lag börnin mín muni erfa stýra því hvaða stjórn­mála­flokk ég kýs.

Höf­undur er ráð­gjafi.

Þessi pist­ill er hluti grein­ar­aðar í til­­efni af því að 100 ár eru liðin frá­­ ­­for­m­­legu upp­­hafi skipu­lags­­gerðar hér á landi með setn­ing­u laga um skipu­lag kaup­túna og sjá­v­­­ar­þorp­a árið 1921.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Kindle með penna og Pixel lekar
Kjarninn 3. október 2022
Mynd frá sænsku strandgæslunni sýnir hversu stór hvert og eitt gat á leiðslunni er. Uppstreymið raskaði sjó á um kílómetra svæði.
Fjöldi herskipa við gaslekana – Svæðið skilgreint sem „glæpavettvangur“
Þótt gas flæði ekki lengur út úr gasleiðslum Nord Stream 1 og 2 er enn gas í þeim. Á vettvang streymir nú fjöldi herskipa frá nokkrum ríkjum. Rússar gætu talið sig eiga rétt á að koma að rannsókninni þar sem atvikið átti sér stað á alþjóðlegu hafsvæði.
Kjarninn 3. október 2022
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Kvenskörungurinn Jóninna Sigurðardóttir
Kjarninn 3. október 2022
Jóhann Páll Jóhannsson, þingmaður Samfylkingarinnar, er fyrsti flutningsmaður breytinga á lögum um stöðuveitingar.
Óheimilt verði að skipa í embætti ráðuneytisstjóra með flutningi
Þingmaður Samfylkingar fer fyrir frumvarpi um breytingar á lögum um stöðuveitingar þar sem ráðherra verður óheimilt að skipa í embætti ráðuneytisstjóra með flutningi. Einnig er lagt til að takmarka heimildir ráðherra til stöðuveitinga án auglýsingar.
Kjarninn 3. október 2022
Karl Englandskonungur hafði áhuga á að sækja loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP27, í Egyptalandi í næsta mánuði. Liz Truss forsætisráðherra finnst það ekki svo góð hugmynd.
Truss vill ekki að Karl konungur sæki COP27
Umhverfismál hafa löngum verið Karli konungi hugleikin. Hann mun hins vegar ekki sækja loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP27, í næsta mánuði þar sem Lis Truzz forsætisráðherra ráðlagði honum að fara ekki.
Kjarninn 3. október 2022
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Segir Jón Baldvin „haga sér eins og rándýr sem velur bráð sína af kostgæfni“
Fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar segir að Íslendingar eigi „mjög erfitt með að horfast í augu við að flottir karlar misbeiti valdi sínu gagnvart ungum konum og körlum.“ Það þurfi hins vegar að horfast í augu við að þeir geri það.
Kjarninn 3. október 2022
Joola marar í hálfu kafi undan ströndum Gambíu, daginn eftir slysið.
444 börn
Titanic Afríku hefur ferjan Joola verið kölluð. Það er þó sannarlega ekki vegna glæsileika hennar heldur af því að hún hlaut sömu skelfilegu örlög.
Kjarninn 2. október 2022
Ólöf Sverrisdóttir ákvað að skrifa ljóð á hverjum degi í eitt ár. Úr varð ljóðabókin Hvítar fjaðrir.
Ljóðin féllu eins og hvítar fjaðrir af himnum ofan
Ólöf Sverrisdóttir leikkona ákvað að skrifa ljóð á hverjum degi og við það fóru ljóðin að koma til hennar í svefnrofanum á morgnana. Afraksturinn ber heitið „Hvítar fjaðrir“ og safnað er fyrir útgáfu ljóðabókarinnar á Karolina fund.
Kjarninn 2. október 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar