Bætt orkunýtni forsenda orkuskipta

Stjórnarmaður í Landvernd segir að bætt orkunýtni í öllum ferlum og notkun sé forsenda orkuskipta. Það sé ekki trúverðugt að aðal stefið í loftslagsmálum sé að framleiða meiri orku ef ekki er hugað afar vandlega af því hvernig farið sé með hana.

Auglýsing

For­senda orku­skipta í heim­inum er bætt orku­nýtni. Bætt orku­nýtni hefur verið ein af aðal­á­herslan í lofts­lags­málum í heim­inum þar sem hún er einnig hag­kvæm. Með því að spara orku þá spar­ast líka fjár­magn. 

Bygg­ingar

Mikið hefur verið fjallað um að bætt orku­nýtni í bygg­ingum sé eitt hag­kvæm­asta verk­færið í lofts­lags­bar­átt­unni þar sem stór hluti af orkunni sem er fram­leiddur í heim­inum í dag fer í að hita upp og kæla bygg­ing­ar. 

Evr­ópu­reglu­gerð frá 2010 „Environ­mental Per­for­mance of Build­ings Direct­ive" lagði fram metn­að­ar­fulla áætlun um að allar nýjar bygg­ingar frá 31.12.2020 yrðu svo kall­aðar núll-orku bygg­ing­ar. En til þess að geta orðið núll-orku bygg­ing þá þarf bygg­ingin að nota svo lítið af orku að það sé hægt að fram­leiða næga end­ur­nýj­an­lega orku á þaki eða í ytra byrði bygg­ing­arnar að það dugi fyrir rekstri henn­ar. Mark­miðið með þess­ari reglu­gerð var bæði að draga úr orku­notkun í bygg­ingum en einnig að hvetja til meiri fram­leiðslu á end­ur­nýj­an­legri raf­orku. Ísland er á und­an­þágu frá þess­ari Evr­ópu­reglu­gerð. 

Auglýsing
Í núll­orku­bygg­ingum er orku­notkun á fer­metra oft kom­inn niður í 20-50 kWSt á fer­metra á ári en í venju­legum bygg­ingum getur hún verið allt að 250-350 kWSt/m2 á ári. Það er í flestum til­fellum óger­legt að fram­leiða svo mikla orku á bygg­ing­um, þannig að for­sendan fyrir núll-orku­bygg­ingum er að fyrst og fremst að gera allt sem hægt er til þess að draga úr orku­notk­un­inni áður enn farið er að huga að fram­leiðslu með end­ur­nýj­an­legri orku. ­Þrátt fyrir að hefð­bundnar núll-orku bygg­ingar séu kannski ekki mark­mið á Íslandi þar sem við höfum jarð­hit­ann, er hægt að gera mun betur í því að bæta orku­nýtni íslenskra bygg­inga, bæði við nýbygg­ingu og í rekstri bygg­inga. Bygg­ing­ar­reglu­gerðin í Nor­egi, þar sem einnig er nærri 100% end­ur­nýj­an­leg orka nýtt í bygg­ingum er mun strang­ari enn sú íslenska þegar kemur að ein­angrun og bættri orku­nýtn­i. 

Sam­göngur

Bætt orku­nýtni hefur líka verið leið­ar­stef í því að draga úr losun til dæmis frá bíla­flot­an­um. Nýrri bílar nota miklu minni orku á hvern kíló­metra en áður. Samt sem áður erum við að fá sömu þjón­ustu, bara með betri tækni. Gamli jepp­inn hans pappa gat notað 12-14 lítra á hverja hund­rað kíló­metra en nýir bens­ín/­dísel bílar í dag geta farið allt niður í 2 -4 lítra á hverju hund­rað kíló­metra. Með til­komu raf­magns­bíl­ana eykst nýtnin enn meira, því að raf­magns­bílar eru með allt að 90% orku­nýtni miðað við um 30% nýtni við bruna á bens­ín­i. 

Einnig eru margar aðrar leiðir til þess að auka veru­lega orku­nýtni í sam­göng­um, t.d. með því að fjölga þeim sem nýta fjöl­breyttan ferða­máta, eins og að ganga eða hjóla. Að hjóla hvort sem er á venju­legu hjóli eða á raf­magns­hjóli er mjög orku­nýtin aðferð til þess að koma sér frá A til B. Orku­notk­unin getur verið allt að 20-30 sinnum meiri á bensín bíl hvern kíló­metra en á hjóli, eða um 0.03 kWSt/km á hjóli og 0.6-0.9 kWSt/km á bensín bíl.

Iðn­aður

Í iðn­aði er víða hægt að huga að bættri orku­nýtni. Til dæmis hefur ELKEM í Salten Nor­egi sett í gang verk­efni sem stuðlar að því að ná aftur um 28% af raf­magn­inu sem fór í fram­leiðslu­ferlið á sil­isium með því að fram­leiða raf­magn úr glat­varma sem fellur til í fram­leiðslu­ferl­inu. Þetta er í dag ekki gert á Íslandi, en er vel mögu­leg­t. Marg­vís­leg fleiri tæki­færi eru í ýmsum iðn­að­ar­ferlum sem hægt væri að huga mun betur að enn við gerum í dag.

Lofts­lags­að­gerðir

Bætt orku­nýtni í öllum ferlum og notkun er for­senda orku­skipta. Það er ekki trú­verð­ugt að aðal stefið í lofts­lags­málum sé að fram­leiða meiri orku ef ekki er hugað afar vand­lega af því hvernig við förum með hana. 

Með réttum aðgerð­um, inn­leið­ingu nýrrar tækni, meng­un­ar­bóta­regl­unni og hvötum er hægt að draga umtals­vert úr eft­ir­spurn eftir orku á næstu 10 árum. Þannig skap­ast meira svig­rúm til orku­skipta. Koma verður í veg fyrir að nátt­úru Íslands og víð­ernum verði spillt enn frekar en orðið er í nafni lofts­lags­verndar og orku­skipta. Nátt­úru­vernd og lofts­lags­vernd verða að hald­ast í hend­ur. 

Höf­undur er verk­fræð­ingur og stjórn­ar­maður í Land­vernd. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Maria Witteman og kollegar að störfum í skógum Rúanda.
Regnskógar gætu illa ráðið við loftslagsbreytingar
Það getur verið heitt og rakt í regnskógunum en þeir þola þó ekki langvarandi hátt hitastig og þurrka. Þannig gætu loftslagsbreytingar haft áhrif á hina náttúrulegu kolefnisbindingu þeirra.
Kjarninn 1. október 2022
Jina Amini, 22 ára Kúrdi, lést í haldi írönsku siðgæðislögreglunnar í síðasta mánuði. Mótmæli hafa staðið yfir í Íran, og víðar, frá því að hún lést.
Kona, líf, frelsi
Mannréttindasamtök segja að minnsta kosti 83 látna í mótmælum í Íran. Yfirvöld segja töluna mun lægri, 41 í mesta lagi. Þingmaður Pírata hvetur fólk til að segja nafn konunnar sem kom mómæltunum af stað: Jina Amini.
Kjarninn 1. október 2022
Tækninni á sviði snjallgreiðslna fleygir fram og Íslendingar hafa tileinkað sér það hratt að nota síma og önnur snjalltæki til þess að greiða fyrir verslun og þjónustu.
Plastkort enn mest notaða greiðslulausnin en snjallgreiðslur sækja á
Í hópi þess þorra fólks sem greiðir fyrir vörur eða þjónustu einu sinni í viku að lágmarki eru nú hátt í fjörutíu prósent byrjuð að nota snjalltæki af einhverju tagi til þess að inna greiðslur að hendi, að jafnaði. Vægi reiðufjár minnkar sífellt.
Kjarninn 1. október 2022
Sjö molar um efnahags- og stjórnmálastorm í Bretlandi
Er Bretar leyfðu sér loks að líta upp úr langdreginni erfidrykkju Elísabetar drottningar tók ekki skárra við. Ný ríkisstjórn Liz Truss virðist búin að skapa sér djúpa efnahagslega og pólitíska krísu, ofan á orkukrísuna.
Kjarninn 1. október 2022
Líffræðileg fjölbreytni er grunnþáttur í viðhaldi vistkerfa í sjó, á landi, í vatni og lofti.
Landeigendur fái meiri hvata til endurheimtar vistkerfa
Loftslagsbreytingar, mengun, ágengar tegundir, eyðing búsvæða og bein nýting mannsins eru helstu áskoranir varðandi hnignun líffræðilegrar fjölbreytni á Íslandi. Neysla er t.d. drifkraftur framleiðslu sem oft leiðir til ósjálfbærrar nýtingar auðlinda.
Kjarninn 1. október 2022
Þeir skipta þúsundum, tannburstarnir í norska skóginum.
Tannburstarnir í skóginum
Jordan, tannburstaframleiðandinn þekkti, hefur auglýst eftir notuðum tannburstum sem áhugi er á að reyna að endurvinna. Í norskum skógi hafa fleiri þúsund tannburstar frá Jordan legið í áratugi og rifist er um hver beri ábyrgð á að tína þá upp.
Kjarninn 30. september 2022
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar