Hjartað í Húnavatnssýslu

Páll Hermannsson segir að nú þurfi að setja á fullt undirbúning fyrir rafvædda fólks- og vöruflutninga um landið. „Þeir verða ekki bara umhverfisvænni og ódýrari en áður hefur þekkst, heldur skapast við þetta möguleikar fyrir atvinnusköpun og búsetu.“

Auglýsing

Við komumst ekki af án bíls­ins á lengri leiðum og þurfum því að byggja þjóð­vega­kerfið upp til fram­tíðar sem meg­in­flutn­ings­leið fólks og vöru um land­ið. Það er ekki raun­sætt að ætla að sigl­ingar og flug létti undir með þjóð­veg­unum að neinu marki.

Þessi grein er um það að fámennum hópum hefur tek­ist að koma í veg fyrir vega­bætur og að nú eru settir pen­ingar í flug­miða til Reykja­víkur fyrir 16% þjóð­ar­inn­ar, þar sem nær hefði verið að auka takt­inn í upp­bygg­ingu þjóð­vega.

Þá er fjallað um þann mis­skiln­ing að strand­flutn­ingar séu umhverf­is­vænni en land­flutn­ing­ar.

Auglýsing

Það er stutt í að hægt verði að sinna öllum vöru- og fólks­flutn­ingum milli byggða lands­ins með raf­knúnum öku­tækj­um. Raf­magn er ódýr­ara en olía. Veru­legan hluta af olíu­sparn­að­inum ætti að nota í áfram­hald­andi upp­bygg­ingu þjóð­vega­kerf­is­ins.

Fyr­ir­sögn þess­ara greinar er að hluta fengin að láni hjá fólki sem hélt því fram að líf lægi við að halda opinni flug­braut sem var reyndar búið að loka nokkrum árum áður og var af tals­mönnum eftir lokun nefnd Neyð­ar­braut­in. Slóganið var: Hjartað í Vatns­mýr­inni. Neyð­ar­braut­ar­rökin héldu ekki, heldur voru sett fram til að verja þrönga hags­muni. Tals­menn Vatns­mýr­ar­hjart­ans verða hér eftir nefndir Flug­vall­ar­vin­ir.

Mikið hefur verið gert til að byggja upp veg­ina og er gert á hverjum degi, og flestar stór­fram­kvæmdir stytta vega­lengdir og/eða akst­urs­tíma. Nú er búið að opna Hrafns­eyr­ar­göng, sem styttu veg­inn frá höf­uð­borg­ar­svæð­inu til Ísa­fjarðar um 27 km, og fram undan er veg­ur­inn um Gufu­dals­sveit og lag­fær­ing veg­ar­ins um Dynj­and­is­heiði, sem stytta leið­ina enn um 23 km.

Þeir sem þurfa að leita sér lækn­inga og aðstand­endur þeirra fara nefni­lega flestir með bíl, því má halda því fram að líf liggi við að halda áfram að stytta þjóð­veg­ina þar sem hægt er.

Stytt­ing hring­veg­ar­ins í Húna­vatns­sýslu

Löngu hafa verið færðar sönnur á hag­kvæmni nýs vegar norðan við Svína­vatn í Húna­vatns­sýslu. Hann styttir leið­ina milli Reykja­víkur og Akur­eyrar um 13,8 km. Aðrir 5,7 km spar­ast við að færa hring­veg­inn fjær Varma­hlíð í Skaga­firði, svokölluð Vind­heima­leið. Sam­tals 19,5 km. Fleiri hug­myndir hafa verið uppi um stytt­ingar á þess­ari leið, en hér verður stað­næmst við þessar tvær, sem eru lengst komnar í umræð­unni, auk stytt­inga sem nást með Sunda­braut, sem verða vænt­an­lega rúmir 10 km. Þar verður líka að reikna með styttri akst­urs­tíma þegar taf­irnar af að aka í gegnum Mos­fellsbæ eru horfn­ar. Þá verður vega­lengd frá Akur­eyri til Reykja­víkur orðin styttri en 360 km – 4,5 klst akstur með stuttu stoppi.

Húnavallaleið til vinstri og Vindheimaleið til hægri. Mynd: Samgöngufélagið

Þrátt fyrir ótví­ræða kosti í þágu flestra lands­manna hafa öfl í Húna­vatns­sýslu hingað til náð að stoppa Húna­valla­leið. Það á að gera þá kröfu að þeir sem hafa vald til að setja fót­inn fyrir svona fram­fara­mál sýni fram á að meiri hags­munir séu í veði en nemur ávinn­ingi við vega­fram­kvæmd­irn­ar. Það er fróð­legt að lesa umsagnir Húna­vatns­hrepps um þetta. Þar er mál­inu lýst sem for­gangs­röðun vega­pen­inga innan hrepps­ins. Sams konar skiln­ing má leggja í umsögn Sam­taka sveita­fé­laga á Norð­ur­landi vestra. – Þetta gengur ekki! Sjón­ar­mið heima­manna eiga fullan rétt á sér þegar um mál­efni heima­manna er að ræða, en þessi leið er farin 1.300 sinnum á sól­ar­hring, nær 500 þús­und sinnum á ári.

Flug­vall­ar­vina­stytt­ing

Á fundi Vega­gerð­ar­innar um fram­tíð þjóð­vega á hálend­inu 11. maí síð­ast­lið­inn var einn ræðu­manna, Njáll Trausti Frið­bergs­son, þing­maður og flug­um­ferða­stjóri, full­trúi Flug­vall­ar­vina í umræðum um fram­tíð­ar­lausn flug­vallar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Á fund­inum rifj­aði Njáll Trausti upp hug­myndir sem hann hefði unnið að með Háskól­anum á Akur­eyri á árinu 2007 um veg yfir Kjöl, sem stytti leið­ina frá Reykja­vík til Akur­eyrar um heila 47 kíló­metra. Þar hefðu verið færð ýmis rök fyrir sparn­aði í kjöl­far þess­arar fjár­fest­ingar í hund­rað og fjöru­tíu og fimm kíló­metra vegi yfir hálend­ið, sem ætti reyndar að vera í formi einka­fjár­fest­ing­ar, PPP. Þessi leið teng­ist hring­veg­inum syðst í Skaga­firði og fer hvergi nærri sjopp­unum á Blöndu­ósi og í Varma­hlíð. En þing­mað­ur­inn full­yrti að við þessa leið væri mik­ill stuðn­ingur í Húna­vatns­sýslu og sagði að ein rökin fyrir sam­ein­ingu sveit­ar­fé­laga þar í kosn­ingum nú í júní væru að ráð­ist yrði í þessar fram­kvæmd­ir.

Gullfoss – ferðamannastaðir á Norðurlandi. Skjáskot af kynningu á fundi Vegagerðarinnar 11.05.2021. Sjoppulaus leið, framan af að minnsta kosti.

Einn af kostum sem sagðir eru við þessa leið er að með henni sé hægt að opna leið fyrir túrista á ódýrum bíla­leigu­bílum frá Gull­fossi til ferða­manna­staða á Norð­ur­landi. En er ekki í lagi að gera ráð fyrir að þeir túristar sem velja þessa sér­stöku leið hafi efni á þokka­legum bíl­um? – Til að tryggja að Kjölur breyt­ist ekki í eins­konar Karls­brú í Prag, þar sem ekki verður þver­fótað fyrir túristum til ama fyrir alla túrista.

Í máli Njáls Trausta var á hinn bóg­inn ekki eitt orð um að hægt væri að stytta leið­ina með miklu minni fjár­fest­ingu, og þess vegna án utan­að­kom­andi fjár­mögn­un­ar, með Húna­valla­leið og Vind­heima­leið. Þá var ekki komið á kortið hjá honum að með Sunda­braut verður leiðin um Gull­foss og Kjöl ein­ungis 17 km styttri en leiðin norður fyr­ir. Sumir fund­ar­manna voru síðan ekki sann­færðir um að mjög greið­fær leið um Kjöl, opin mik­inn hluta árs, gæti nokkurn tíma átt rétt á sér af umhverf­is­á­stæð­um. Öll rök um sparnað vegna styttri leiðar yfir Kjöl eiga raunar við um stytt­ingar í Húna­vatns­ýslu og Vind­heima­leið.

Flug­vall­ar­vinir aftur – skoska leiðin

Þegar talað er um umtals­verðar upp­hæðir sem hægt sé að spara til að borga fyrir svona fram­kvæmdir má minn­ast á það und­ar­lega boð til fólks í vissum póst­núm­erum um stuðn­ing til að fljúga til Reykja­víkur og heim aft­ur. For­göngu­menn segja með stolti að rík­is­fram­lag til þessa geti numið einum millj­arði á ári. Til sam­an­burðar má nefna að reikn­aður kostn­aður við 19,5 kíló­metra stytt­ingu þjóð­veg­ar­ins milli Akur­eyrar og Reykja­víkur er einir 3 millj­arðar miðað við tölur frá í fyrra. Árlegur sparn­aður af stytt­ing­unni sam­kvæmt blað­inu Íslend­ingi er tal­inn verða 870 millj­ón­ir, þannig að þessi vegur er ekki lengi að borga sig.

Menn hafa valið að kalla þessa nið­ur­greiðslu á flugi „skosku leið­ina“. Með því er vísað til nið­ur­greiddra flug­far­gjalda í Skotlandi. Sú skipan tekur raunar ein­ungis til fjar­lægra byggða, einkum eyja­byggða. Rétt er að hafa í huga að fólks­fjöldi í Skotlandi er um 5,5 millj­ón­ir. Þeir sem eiga rétt á flug­styrk til Glas­gow eru um 109 þús­und, eða 2% skosku þjóð­ar­inn­ar. Hér eiga um 60 þús­und af 364 þús­undum rétt á nið­ur­greiddu flugi, eða 16,5%. Sem sagt: Við höfum átta sinnum betur efni á þessu en Skot­ar, enda eru þeir hag­sýnir með afbrigð­um.

Þarna er á ferð­inni Hjartað í Vatns­mýr­inn­i-­sölu­mennska.

Um 69% þeirra Skota sem hafa þennan rétt búa á eyj­um, fyrst og fremst á Hjaltlandseyj­um, Orkn­eyjum og Suð­ur­eyj­um, en hinir á Kata­nesi sunnan Pentils­ins og á svæði þar vestur af. Þar er syðsta þorpið Berri­da­le, í 389 km fjar­lægð frá Glas­gow, sem er mjög nálægt því að vera fjar­lægðin frá Reykja­vík til Akur­eyrar eins og hún er nú. Sú byggð sem er einna fjærst Glas­gow er höfnin í Scrabst­er. Þar losa skip á vegum Eim­skips eld­is­lax frá Fær­eyjum viku­lega, sem er ekið suð­ur, að hluta á Heat­hrow-flug­völl við London. Fjar­lægð frá Scrabster í sveit­ar­fé­lag­inu Thurso með 7.600 íbúa til Glas­gow er 445 km. Frá Thurso til Wick-flug­vall­ar, sem er eini flug­völl­ur­inn á þessu styrkja­svæði, eru 35 km. Íbúar á þessum norð­aust­ur­parti Skotlands eru um 35.000.

Á Íslandi er því þannig farið að íbúar Blöndu­óss eiga kost á nið­ur­greiddu flugi, en vega­lengd þaðan til Reykja­víkur er 244 km. Næsti flug­völlur er Akur­eyri í 144 km fjar­lægð. Það sama á við um Sauð­ár­krók sem er í 290 km fjar­lægð frá Reykja­vík. Fjar­lægðin frá Akur­eyri er 120 km. Þetta er ekki það sama og skoska leið­in, alls ekki.

Flug­styrkja­málið var rætt lengi og vel á Alþingi 16. júní 2020. Þegar umræð­urnar um málið eru prent­aðar koma út 37 blað­síð­ur. Skoska leiðin var nefnd 16 sinnum en vegir aðeins 6 sinn­um; þar af nefndi Logi Ein­ars­son vegi 4 sinn­um. Orðið stytt­ing kom ekki fyrir og orðið tími var mest notað um fram­kvæmda-, fund­ar- og ræðu­tíma

Í Nor­egi og Sví­þjóð eru flug­vall­ar­vinir eru ekki jafn­-á­ber­andi. Þar eru styrkir til ferða­laga af þessu tagi meira mið­aðir við að létta undir með íbúum í afskekktum byggðum en að styrkja flug­velli, og eru ferðir á vegum þar jafn­rétt­háar til styrks og ferðir með flugi.

Rútur og sam­keppn­is­hæfar rútu­ferðir

Hér eru vissu­lega flesta daga í boði áætl­un­ar­ferðir með rútum milli Reykja­víkur og Akur­eyr­ar, og minnir áætl­unin á þá gömlu góða daga þegar tím­inn skipti ekki máli. Tím­inn sem ferðin tekur er sex og hálf klukku­stund enda er komið við á Sauð­ár­króki og á Blöndu­ósi áður en stoppað er í Staða­skála í hálf­tíma, sam­kvæmt áætl­un. Þá geta far­þegar skoðað sig um góða stund á Akra­nesi áður en lagt er í hann síð­asta spöl­inn til Reykja­vík­ur. Ef ekið væri í einum rykk með sam­tals 15 mín­útna frátöfum á 85 km hraða tæki ferðin 4 stundir og 50 mín­út­ur. Þessi stytt­ing ferða­tíma gæti bætt nýt­ingu vagn­anna úr 30% eins og nú er. Þegar búið er að stytta veg­inn eins og áður er lýst, þá stytt­ist ferðin um 15 mín­útur og enn meira þegar Sunda­braut er full­byggð.

Það er oft­ast afskap­lega gef­andi að sitja afslapp­aður í góðri rútu og sjá lands­lagið líða hjá, og þarf ekki glugga­sæti til. Ekki er langt í að lang­ferða­bílar verði knúnir raf­magni og verða þetta því mjög umhverf­is­væn ferða­lög.

Vöru­flutn­ingar á vegum

En það eru ekki bara rútur og fólks­bílar sem hagn­ast á stytt­ingu. Kostn­aður á hvern ekinn kíló­metra flutn­inga­bíls er hvergi gef­inn upp, en við getum áætlað að hann sé ekki minna en 200 kr. Þessir tæpu 20 kíló­metrar sem þarf að fara meðan ekki er búið að leggja Húna­valla- og Vind­heima­leið kostar því auka­lega 4.000 kr. hvor leið, og má marg­falda þá upp­hæð með fjölda flutn­inga­bíla sem eiga leið um á hverjum degi.

Með raf­magni

Núna eru komnir á sjón­ar­sviðið flutn­inga­bílar sem eru knúnir af raf­magni frá raf­hlöð­um. Um 2025 er búist við að tækn­inni hafi fleygt svo fram að hægt sé að aka 40 tonna þungum flutn­inga­bílum allt að 800 km á einni hleðslu. Vand­inn er sá að raf­hlöð­urnar eru þyngri en dísilt­ankar, miklu þyngri, en á móti er raf­bún­að­ur­inn sem knýr öku­tækið miklu létt­ari en vél­bún­að­ur­inn, þannig að með raf­hlöðu verður öku­tækið aðeins 2–3 tonnum þyngra. Í Evr­ópu­sam­band­inu hefur verið ákveðið að auka leyfðan hámarks­þunga slíkra öku­tækja um 2 tonn vegna þessa þyngd­ar­mun­ar, í anda þeirrar stefnu að draga úr útblæstri frá flutn­ing­um.

Samanburður valkosta við kaup og rekstur vöruflutningabifreiða með 40 tonna heildarþunga. Gráu súlurnar eru dísil-ökutæki, grænu súlurnar rafdrifin ökutæki með rafhlöðu.

Sam­an­burður val­kosta við kaup og rekstur vöru­flutn­inga­bif­reiða með 40 tonna heild­ar­þunga. Gráu súl­urnar eru dísil-öku­tæki, grænu súl­urnar raf­drifin öku­tæki með raf­hlöðu. Heim­ild: Tran­sport & Environ­ment: How to decar­bon­ize long-haul truck­ing in Germany, apríl 2021.

Gert er ráð fyrir að á næstu níu árum hafi náðst að fram­leiða 40% létt­ari raf­hlöður og að á sama tíma batni orku­nýt­ing raf­knú­inna flutn­inga­bíla um fjórð­ung. Þannig verði stærstu raf­knúnu öku­tækin jafn­þung sam­svar­andi dísil-­flutn­inga­bílum um 2030. Inn­kaups­verð verður í byrjun umtals­vert hærra og eru fyrstu öku­tækin bæði í Evr­ópu og Banda­ríkj­unum sett á markað með opin­berum styrkj­um, en rekstr­ar- og við­halds­kostn­aður er lægri. Um 2030 er gert ráð fyrir að inn­kaups­verð verði enn fjórð­ungi hærra en sam­svar­andi dísil-öku­tækja, en lægri við­halds­kostn­aður gerir kaup og rekstur raf­knú­inna flutn­inga­bíla mjög svip­aðan dísil-bíl­unum án til­lits til kostn­aðar við orku.

Ný stefna

Það á að nýta tím­ann til að setja stefnu um gjald­töku byggða við þessa fyr­ir­sjá­an­legu þróun og nýta vinnu ráðu­neyta frá 2018 um gjald­töku af notkun öku­tækja þar sem greitt er fyrir vega­lengd og þunga á vegi. Ekki þarf neina einka­væð­ingu til þess. Raf­magns­far­ar­tæki borga ekki olíu­gjöld og því þarf með tækni­lausnum að finna leið til sann­gjarnrar gjald­töku byggða á vega­lengd og þunga öku­tæk­is, og gera hana þannig úr garði að það verði hvati til orku­skipta, og letji þegar fram líða stundir notkun olíu­knú­inna öku­tækja. Best væri að ná betri vegum og ábata af orku­skiptum sem leiði til ódýr­ari notk­un­ar.

Hér er gengið út frá því að við vega­gerð verði stefnan sett á að vegir beri sama öxul­þunga og í þeim löndum sem íslenskar útflutn­ings­af­urðir fara til, þannig að hægt sé að flytja gáma af þeirri þyngd sem tryggir lægstan flutn­ings­kostnað frá dyrum til dyra.

Gjald­takan á að vera sann­gjörn. Not­and­inn borgi fyrir notkun sína. Og þá má huga að greiðslu fyrir notkun nagla­dekkja, því naglar slíta veg­um.

Land­flutn­ingar út- og inn­flutn­ings í stað strand­flutn­inga

Þegar Eim­skip hætti strand­flutn­ingum árið 2004 var það stað­fest að land­flutn­ingar voru ekki bara ódýr­ari en strand­flutn­ingar heldur var kolefn­islosun mun minni með bílum en skip­um. Samt halda áfram stöðugar umræður um meinta kosti strand­flutn­inga. Núna eru skipa­fé­lögin með 505 til 800 TEU-­skipí þessum rekstri, og bjóða 7 ferðir í mán­uði, en þegar hætt var á árinu 2004 not­aði Eim­skip 518 TEU-­skip í viku­legum sigl­ing­um. Síðan a) hafa vélar nýrra flutn­inga­bíla orðið spar­neytn­ari sem nemur allt að 20%, b) eru notuð að hluta stærri skip til að flytja nær óbreytt magn, og skapar það því meiri útlosun á hvern borg­andi farm.

Olíu­notkun gáma­skipa á ferð umhverfis landið er ekki talin með í los­un­ar­tölum í umræð­unni, því olían er keypt í útlöndum og kemur aldrei fram í inn­flutn­ings­tölum til lands­ins eins og elds­neyti á öku­tæki á vegum ger­ir. Oft eru í þessum sigl­ingum notuð skip sem hafa hreinsi­búnað (e. scrubbers) sem leyfir notkun svartolíu um borð, notar sjó til að hreinsa brenni­stein úr útblæstri og dælir brenni­steins­blönd­uðum sjó síðan aftur í haf­ið. Nokkuð sem víða er harð­lega gagn­rýnt og bannað á vissum leiðum nálægt landi.

Með raf­knúnum drátt­ar­bílum fram­tíð­ar­innar verða áhrif á umhverfið vegna jarð­efna­elds­neytis nær eng­in, ef menn bera gæfu til halda áfram að leggja og lag­færa þá vegi sem þarf, fá fram þær stytt­ingar sem eru mögu­legar vegna lands­lags, og aðlaga gjald­töku þannig að allir njóti góðs af raf­væð­ingu flutn­inga; flutn­ings­að­ilar sem reka öku­tæk­in, Vega­gerðin til að byggja vegi sem duga og rík­is­kass­inn til að mæta öðrum útgjöldum eins og með tekjum af olíu í dag.

Með rétt­látri gjald­töku af veg­notkun verður hægt að byggja upp vega­kerfi sem virkar allt árið hring­inn í kringum landið og til stærstu þétt­býl­iskjarna.

Það stytt­ist

Það er ekki langt í að flest það sem hér hefur verið nefnt verði að veru­leika, lík­lega innan við 10 ár í að þessi þróun verði ráð­andi. Það eru minna en 10 ár þar til Sunda­braut á að vera full­byggð, og nú þarf að setja á fullt und­ir­bún­ing fyrir raf­vædda fólks- og vöru­flutn­inga um land­ið. Þeir verða ekki bara umhverf­is­vænni og ódýr­ari en áður hefur þekkst, heldur skap­ast við þetta mögu­leikar fyrir atvinnu­sköpun og búsetu þar sem ná má sjálf­bærni, hámarks fram­leiðni og hag­kvæmni.

Höf­undur er hag­fræð­ingur og sér­fræð­ingur í flutn­ing­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Endurvinnsluhlutfall umbúðaúrgangs innan við 50 prósent hérlendis
Heildarmagn umbúðaúrgangs hérlendis var um 151 kíló á hvern einstakling árið 2019. Endurvinnsluhlutfallið lækkar á milli ára en um fjórðungur plastumbúða ratar í endurvinnslu samanborið við rúmlega 80 prósent pappírs- og pappaumbúða.
Kjarninn 27. september 2021
Talning atkvæða í Borgarnesi og meðferð kjörgagna hefur verið mál málanna í dag.
Talningarskekkjan í Borgarnesi kom í ljós um leið og einn bunki var skoðaður
Engin tilmæli voru sett fram af hálfu landskjörstjórnar um endurtalningu atkvæða í Norðvesturkjördæmi. Kjarninn ræddi við Inga Tryggvason formann yfirkjörstjórnar í kjördæminu um ástæður þess að talið var aftur og meðferð kjörgagna.
Kjarninn 27. september 2021
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR.
Lífskjarasamningurinn heldur – „Ánægjuleg niðurstaða“
Formaður VR segist vera létt að lífskjarasamningurinn haldi. Engin stemning hafi verið hjá atvinnulífinu né almenningi að fara í átök við þessar aðstæður.
Kjarninn 27. september 2021
Sigurjón Njarðarson
Hrunið 2008-2021
Kjarninn 27. september 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Siðspillandi ómenning: Um viðtökur jazztónlistar á Íslandi
Kjarninn 27. september 2021
Olaf Scholz, fjármálaráðherra í fráfarandi ríkisstjórn og leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins, mætir á kosningavöku flokksins í gær.
„Umferðarljósið“ líklegasta niðurstaðan í Þýskalandi
Leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins hefur heitið því að Þjóðverjar fái nýja ríkisstjórn fyrir jól. Það gæti orðið langsótt í ljósi sögunnar. Hann vill byrja á að kanna jarðveginn fyrir stjórn með Græningjum og Frjálslyndum demókrötum.
Kjarninn 27. september 2021
Ákveðið hefur verið að telja atkvæðin í Suðurkjördæmi að nýju.
Talið aftur í Suðurkjördæmi
Yfirkjörstjórn í Suðurkjördæmi hefur ákveðið að verða við beiðnum sem bárust frá nokkrum stjórnmálaflokkum um að telja öll atkvæðin í Suðurkjördæmi aftur.
Kjarninn 27. september 2021
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar, í leiðtogaumræðum fyrir kosningar.
Með óbragð í munni – Mikilvægt að framkvæmd kosninga sé með réttum hætti
Þorgerður Katrín segir að endurtalningin í Norðvesturkjördæmi dragi fram umræðu um jafnt atkvæðavægi. „Það er nauðsynlegt að fá hið rétta fram í þessu máli.“
Kjarninn 27. september 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar