Jörðin brennur

Daglega berast fregnir af hitabylgjum, gróðureldum, þurrkum og bráðnun jökla, skrifar Þórunn Sveinbjarnardóttir. Samfylkingin leggur til að dregið verði úr losun hér á landi um 60% eigi síðar en 2030 og að Ísland verði orðið kolefnisneikvætt árið 2040.

Auglýsing

Fátt er betra en íslensk sum­ar, ég tala nú ekki um þegar hit­inn nær tveggja stafa tölu og sólin skín. Í íslenskri sum­ar­sælu er kannski ekki mikil spurn eftir nýj­ustu fréttum af lofts­lags­breyt­ingum og ham­fara­hlýn­un­inni en samt verður ekki undan því vik­ist að kynna sér þær – og bregð­ast við.

Dag­lega ber­ast fregnir af hita­bylgj­um, gróð­ur­eld­um, þurrkum og bráðnun jökla. Í norð­vest­ur­hluta Banda­ríkj­anna og Kanada hafa hita­metin verið slegin svo um munar og fólk deyr, vegna hit­ans. Bráðnun heim­skauta­íss­ins er hröð og úthöfin súrna vegna hlýn­un­ar.

Greint var frá skelfi­legum tíma­mótum í vik­unni þegar var sagt frá rann­sókn sem sýnir að Amazon-regn­skóg­ur­inn losar nú meira af gróð­ur­húsa­loft­teg­undum en hann bind­ur. Skóg­ur­inn er ruddur og brenndur undir soja- og naut­gripa­rækt og ekk­ert kemur í stað­inn. Það er auð­velt að missa móð­inn við þennan lestur og halda að ekk­ert geti stöðvað hlýnun jarð­ar. Sem betur fer er það ekki þannig, en tím­inn er naum­ur. Og öll höfum við okkar skyldum að gegna.

Auglýsing

Vís­indin sögðu fyrir um hlýn­un­ina

Allt frá því að vís­inda­nefnd Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­breyt­ingar af manna­völdum skil­aði sinni fyrstu skýrslu fyrir ald­ar­fjórð­ungi hafa spár hennar gengið eft­ir. Sviðs­mynd­irnar eru nokkrar og sýna marg­vís­legar afleið­ingar hlýn­unar á vist­kerfi og búsvæði jarð­ar. Sú hætta er raun­veru­lega fyrir hendi að hlýn­unin í loft­hjúpnum nái vendi­punkti (e. tipp­ing poin­t). Þangað viljum við ekki fara því að sé vendi­punkti náð er staðan orðin óvið­ráð­an­leg og hlýnun af manna­völdum fær ótrufluð að eyða nátt­úru­fari, bræða jökla og útrýma dýra­teg­und­um.

Á lofts­lags­ráð­stefnu Sam­ein­uðu þjóð­anna árið 2015 náðu ríki heims sam­komu­lagi sem kennt er við París um að halda hlýnun jarðar undir 2°C (miðað við stöð­una fyrir iðn­bylt­ingu) og reyna að halda henni innan við 1,5°C. En síðan eru liðin nærri sex ár og skuld­bind­ingar sem þessi sömu ríki hafa sjálf­viljug axlað duga ekki til. Nú horfir heims­byggðin til lofts­lags­ráð­stefn­unnar í Glas­gow í árs­lok í von um skýr­ari skuld­bing­ingar svo að mark­mið­inu verði náð í tæka tíð.

For­gangs­mál að draga úr los­un­inni. Bind­ingin er bónus

Hvert ein­asta ríki heims þarf að leggja sitt af mörkum í bar­átt­unni gegn ham­fara­hlýn­un, hálf­kák og fögur orð duga ekki og aðgerða­leysi er ekki í boði. Við verðum að draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda með öllum til­tækum ráðum og það er brýnt að horfast í augu við að raun­veru­legur sam­dráttur í losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda verður að vera í for­gangi. Bind­ing koldí­oxíðs í land­græðslu og skóg­rækt skiptir vissu­lega máli en en eins og málum er komið er hún bara bón­us.

Sam­fylk­ingin leggur til að dregið verði úr losun hér á landi um 60% eigi síðar en 2030 og að Ísland verði orðið kolefn­isnei­kvætt árið 2040. Til að svo megi verða þurfa allar opin­berar fjár­fest­ingar hér á landi að hafa það að mark­miði að draga úr los­un. Upp­bygg­ing atvinnu­greina verður að hafa það að aðal­mark­miði að draga úr los­un. Skattaí­viln­anir og efna­hags­legir hvatar verða að sjálf­sögðu að hafa sama mark­mið og nýt­ast öllu launa­fólki, ekki bara þeim sem hafa efni á að kaupa sér nið­ur­greidda en rán­dýra raf­magns­bíla. Upp­bygg­ing borg­ar­lín­unnar er auð­vitað for­gangs­mál. Til að skapa breiða sam­stöðu um nauð­syn­legar aðgerðir þurfa stjórn­völd að eiga náið sam­starf við verka­lýðs­hreyf­ing­una og sam­tök atvinnu­rek­enda.

Í takt við til­mæli OECD

Það var ánægju­legt að sjá til­mæli OECD um lofts­lags­að­gerðir í nýrri skýrslu um Ísland en þau eru í góðu sam­ræmi við stefnu Sam­fylk­ing­ar­inn­ar. Þar er lagt til að þróa sam­ræmda umgjörð um lofts­lags­að­gerðir með skýrri for­gangs­röðun og aðgerða­á­ætlun og draga úr vægi tækni­legra ráð­staf­ana; fram­kvæma kostn­að­ar- og ábata­grein­ingu fyrir lofts­lags­að­gerð­ir; leggja kolefn­is­skatta eða aðra loft­lags­skatta á allar greinar út frá losun þ.á.m. jarð­hita, sorp­hirðu og land­bún­að. Og að lokum að auka fjár­fest­ingu í lág­kolefna sam­göngu­innvið­um, orku­skiptum og staf­rænum innvið­um.

Þetta er vel hægt!

Fram­bjóð­endur Sam­fylk­ing­ar­innar skoð­uðu hið stór­merka Car­bFix verk­efni við Hell­is­heið­ar­virkjun nýlega. Þar er fjár­fest­ing í hug­viti og mannauði að skila okkur ávinn­ingi sem engan hefði órað fyr­ir: að binda koldí­oxíð útblástur frá jarð­varma­virkjun í berg­lög­um. Ekki furða að Car­bFix verk­efnið hafi vakið heims­at­hygli. Ég er þess full­viss að fram­farir á sviði vís­inda og nýsköp­unar munu vinna með mann­kyni í bar­átt­unni við lofts­lags­breyt­ingar en þær gefa okkur ekki leyfi til að sitja með hendur í skauti og vona það besta. Brýn­asta verk­efni okkar næst ártug­inn er að draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda þannig að Ísland geti með sanni sagt þegar frá líð­ur: Við gerðum okkar til að koma í veg fyrir ham­fara­hlýnun á 21. öld­inni.

Höf­undur leiðir fram­boðs­lista Sam­fylk­ing­ar­innar í Suð­vest­ur­kjör­dæmi fyrir alþing­is­kosn­ing­arnar í haust og er fyrr­ver­andi umhverf­is­ráð­herra.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Ein orðan sem Plaun skartaði, en hún reyndist eftirlíking.
Tvöfaldur í roðinu
Hugo Plaun hefur lengi verið ein helsta stríðshetja Dana, og var vel skreyttur hermaður sem hitti fyrirmenni og sagði ótrúlegar sögur sínar víða. Fyrir nokkrum árum kom í ljós að Plaun laug öllu saman.
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar