Jörðin brennur

Daglega berast fregnir af hitabylgjum, gróðureldum, þurrkum og bráðnun jökla, skrifar Þórunn Sveinbjarnardóttir. Samfylkingin leggur til að dregið verði úr losun hér á landi um 60% eigi síðar en 2030 og að Ísland verði orðið kolefnisneikvætt árið 2040.

Auglýsing

Fátt er betra en íslensk sumar, ég tala nú ekki um þegar hitinn nær tveggja stafa tölu og sólin skín. Í íslenskri sumarsælu er kannski ekki mikil spurn eftir nýjustu fréttum af loftslagsbreytingum og hamfarahlýnuninni en samt verður ekki undan því vikist að kynna sér þær – og bregðast við.

Daglega berast fregnir af hitabylgjum, gróðureldum, þurrkum og bráðnun jökla. Í norðvesturhluta Bandaríkjanna og Kanada hafa hitametin verið slegin svo um munar og fólk deyr, vegna hitans. Bráðnun heimskautaíssins er hröð og úthöfin súrna vegna hlýnunar.

Greint var frá skelfilegum tímamótum í vikunni þegar var sagt frá rannsókn sem sýnir að Amazon-regnskógurinn losar nú meira af gróðurhúsalofttegundum en hann bindur. Skógurinn er ruddur og brenndur undir soja- og nautgriparækt og ekkert kemur í staðinn. Það er auðvelt að missa móðinn við þennan lestur og halda að ekkert geti stöðvað hlýnun jarðar. Sem betur fer er það ekki þannig, en tíminn er naumur. Og öll höfum við okkar skyldum að gegna.

Auglýsing

Vísindin sögðu fyrir um hlýnunina

Allt frá því að vísindanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar af mannavöldum skilaði sinni fyrstu skýrslu fyrir aldarfjórðungi hafa spár hennar gengið eftir. Sviðsmyndirnar eru nokkrar og sýna margvíslegar afleiðingar hlýnunar á vistkerfi og búsvæði jarðar. Sú hætta er raunverulega fyrir hendi að hlýnunin í lofthjúpnum nái vendipunkti (e. tipping point). Þangað viljum við ekki fara því að sé vendipunkti náð er staðan orðin óviðráðanleg og hlýnun af mannavöldum fær ótrufluð að eyða náttúrufari, bræða jökla og útrýma dýrategundum.

Á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna árið 2015 náðu ríki heims samkomulagi sem kennt er við París um að halda hlýnun jarðar undir 2°C (miðað við stöðuna fyrir iðnbyltingu) og reyna að halda henni innan við 1,5°C. En síðan eru liðin nærri sex ár og skuldbindingar sem þessi sömu ríki hafa sjálfviljug axlað duga ekki til. Nú horfir heimsbyggðin til loftslagsráðstefnunnar í Glasgow í árslok í von um skýrari skuldbingingar svo að markmiðinu verði náð í tæka tíð.

Forgangsmál að draga úr losuninni. Bindingin er bónus

Hvert einasta ríki heims þarf að leggja sitt af mörkum í baráttunni gegn hamfarahlýnun, hálfkák og fögur orð duga ekki og aðgerðaleysi er ekki í boði. Við verðum að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda með öllum tiltækum ráðum og það er brýnt að horfast í augu við að raunverulegur samdráttur í losun gróðurhúsalofttegunda verður að vera í forgangi. Binding koldíoxíðs í landgræðslu og skógrækt skiptir vissulega máli en en eins og málum er komið er hún bara bónus.

Samfylkingin leggur til að dregið verði úr losun hér á landi um 60% eigi síðar en 2030 og að Ísland verði orðið kolefnisneikvætt árið 2040. Til að svo megi verða þurfa allar opinberar fjárfestingar hér á landi að hafa það að markmiði að draga úr losun. Uppbygging atvinnugreina verður að hafa það að aðalmarkmiði að draga úr losun. Skattaívilnanir og efnahagslegir hvatar verða að sjálfsögðu að hafa sama markmið og nýtast öllu launafólki, ekki bara þeim sem hafa efni á að kaupa sér niðurgreidda en rándýra rafmagnsbíla. Uppbygging borgarlínunnar er auðvitað forgangsmál. Til að skapa breiða samstöðu um nauðsynlegar aðgerðir þurfa stjórnvöld að eiga náið samstarf við verkalýðshreyfinguna og samtök atvinnurekenda.

Í takt við tilmæli OECD

Það var ánægjulegt að sjá tilmæli OECD um loftslagsaðgerðir í nýrri skýrslu um Ísland en þau eru í góðu samræmi við stefnu Samfylkingarinnar. Þar er lagt til að þróa samræmda umgjörð um loftslagsaðgerðir með skýrri forgangsröðun og aðgerðaáætlun og draga úr vægi tæknilegra ráðstafana; framkvæma kostnaðar- og ábatagreiningu fyrir loftslagsaðgerðir; leggja kolefnisskatta eða aðra loftlagsskatta á allar greinar út frá losun þ.á.m. jarðhita, sorphirðu og landbúnað. Og að lokum að auka fjárfestingu í lágkolefna samgönguinnviðum, orkuskiptum og stafrænum innviðum.

Þetta er vel hægt!

Frambjóðendur Samfylkingarinnar skoðuðu hið stórmerka CarbFix verkefni við Hellisheiðarvirkjun nýlega. Þar er fjárfesting í hugviti og mannauði að skila okkur ávinningi sem engan hefði órað fyrir: að binda koldíoxíð útblástur frá jarðvarmavirkjun í berglögum. Ekki furða að CarbFix verkefnið hafi vakið heimsathygli. Ég er þess fullviss að framfarir á sviði vísinda og nýsköpunar munu vinna með mannkyni í baráttunni við loftslagsbreytingar en þær gefa okkur ekki leyfi til að sitja með hendur í skauti og vona það besta. Brýnasta verkefni okkar næst ártuginn er að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda þannig að Ísland geti með sanni sagt þegar frá líður: Við gerðum okkar til að koma í veg fyrir hamfarahlýnun á 21. öldinni.

Höfundur leiðir framboðslista Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi fyrir alþingiskosningarnar í haust og er fyrrverandi umhverfisráðherra.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Árvakur hf. gefur út Morgunblaðið, mbl.is og útvarpsstöðina K100.
Útgáfufélag Morgunblaðsins tapaði 75 milljónum þrátt fyrir 100 milljóna ríkisstyrk
Tap Árvakurs, útgáfufélags Morgunblaðsins, minnkaði um 135 milljónir á milli ára. Framkvæmdastjóri fyrirtækisins þakkar veigamiklum hagræðingaraðgerðum fyrir það að reksturinn hafi batnað þrátt fyrir veirufaraldurinn.
Kjarninn 26. júlí 2021
Joe Biden Bandaríkjaforseti.
Bandaríkin ætla að halda ferðabanni gagnvart Evrópu til streitu enn um sinn
Íslendingar og aðrir Evrópubúar munu ekki geta sótt Bandaríkin heim alveg á næstunni án þess að hafa sérstakar undanþágur. Í ljósi útbreiðslu delta-afbrigðis kórónuveirunnar hefur Bandaríkjastjórn ákveðið að halda núverandi ferðatakmörkunum í gildi.
Kjarninn 26. júlí 2021
Eyþór Eðvarðsson
Fjórar spurningar um loftslagsmál sem kjósendur þurfa að fá svar við
Kjarninn 26. júlí 2021
Þrettán starfsmenn Landspítalans í einangrun
Um helgina komu upp smit hjá starfsmönnum í nokkrum starfseiningum Landspítala. Rakning er langt komin og þrettán starfsmenn eru komnir í einangrun og nokkur fjöldi starfsmanna og sjúklinga í sóttkví.
Kjarninn 26. júlí 2021
Benedikt Jóhannesson, einn stofnenda Viðreisnar, mun starfa áfram með flokknum.
Sættir hafa náðst hjá Viðreisn og Benedikt starfar áfram innan flokksins
Benedikt Jóhannesson fyrrverandi formaður Viðreisnar greinir frá því í dag að samkomulag hafi náðst um að hann starfi áfram með flokknum.
Kjarninn 26. júlí 2021
Meirihluti þjóðarinnar er bólusettur og meirihluti þeirra sem eru að greinast með veiruna er bólusettur.
116 óbólusettir greinst á einni viku
Um 64 prósent þeirra sem eru með COVID-19 á landinu eru á aldrinum 18-39 ára. Flestir sem greinst hafa síðustu daga eru bólusettir en 116 óbólusettir einstaklingar hafa greinst með veiruna á einni viku.
Kjarninn 26. júlí 2021
Þórður Snær Júlíusson
Endalok tálmyndar um endurkomu hins eðlilega lífs
Kjarninn 26. júlí 2021
Himinn og haf skilja fátækari ríki heims og þau ríkari að þegar kemur að bólusetningum.
Þórólfur: Hægt að hafa margar skoðanir á siðferði bólusetninga
Að baki þeirri ákvörðun að gefa fólki bólusettu með Janssen örvunarskammt býr að sögn sóttvarnalæknis sú stefna að reyna að bólusetja sem flesta hér á landi með áhrifaríkum hætti. 1,32 prósent íbúa fátækustu ríkja heims hafa verið bólusett.
Kjarninn 26. júlí 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar