Krabbameinsskimun hinna fáu

Læknanemi og frambjóðandi Samfylkingarinnar skrifar um mikilvægi þess að efla krabbameinsskimanir hérlendis.

Auglýsing

Í aðdrag­anda kosn­inga tala ýmsir flokkar um for­varnir í tengslum við heil­brigð­is­kerfið og heilsu þjóð­ar­inn­ar. Ein slík for­vörn er skimun fyrir krabba­meinum en nokkrar slíkar skimanir hafa sýnt sig að beri árangur þegar kemur að því að bjarga manns­lífum og draga úr óþarfa kostn­aði og þján­ingu vegna meins sem grein­ist seint.

Sam­kvæmt tölum frá Krabba­meins­fé­lag­inu hefur yfir 450 íslenskum konum verið forðað frá dauða vegna leg­hálskrabba­meins á árunum 1972-2020 og því er mik­il­vægt að fyr­ir­komu­lagi leg­háls­skim­ana hér á landi verði komið í lag og konur haldi áfram að nýta þær mik­il­vægu skiman­ir.

Önnur slík skimun er skimun fyrir krabba­meini í ristli og enda­þarmi sem er annað algeng­asta krabba­meinið á Íslandi og er einnig það krabba­mein sem dregur næst­flesta til dauða á eftir lungna­krabba­meini. Engin skipu­lögð skimun er til staðar á Íslandi fyrir þessu krabba­meini en á öllum hinum Norð­ur­lönd­unum hefur verið hafin lýð­grunduð skimun á ristil- og enda­þarmskrabba­meini enda hefur verið sýnt fram á að slík skimun dregur úr dán­ar­tíðni af völdum sjúk­dóms­ins. Áætlað er að á Íslandi geti slík skimun komið í veg fyrir að minnsta kosti 6 dauðs­föll af þeim 28 á ári sem verða af völdum sjúk­dóms­ins meðal fólks á skimun­ar­aldri.

Auglýsing

Eins og við skimun fyrir leg­hálskrabba­meini er hægt að greina krabba­mein í ristli og enda­þarmi á for­stigi - áður en það verður að krabba­meini. Þetta er hægt að gera með ristil­speglun en þá er unnt að með­höndla for­stigið með því að fjar­lægja það í sömu aðgerð og ski­mað er fyrir því. Einnig er hægt að skima fyrir krabba­mein­inu með svo­kall­aðri FIT-skim­un. Slík skimun miðar að því að finna ein­kenna­laus krabba­mein á lægri og lækn­an­legri stig­um. Tugum millj­óna hefur verið varið í und­ir­bún­ing á þeirri skimun hér­lendis en ekk­ert orðið úr henni.

Á hinum Norð­ur­löndum og í öðrum sam­an­burð­ar­löndum er mis­mun­andi hvaða aðferð er not­ast við - en skipu­lögð skimun er hafin í flestum löndum Evr­ópu. Fagráð um skimanir fyrir krabba­meinum á Íslandi hefur mælt með að ein­stak­lingum sem eru á 51. ald­ursári verði boðin ristil­speglun sem frum­skimun en ann­ars val um að þiggja FIT próf einu sinni.

Í dag er engin lýð­grunduð skimun til staðar á Íslandi þrátt fyrir aug­ljósan ávinn­ing slíkrar skimun­ar. Þess í stað er til staðar óskipu­lögð leit þar sem ein­stak­lingar sem upp­lýstir eru um skimun­ar­mögu­leika og hafa til þess fjár­hags­lega burði mæta sjálfir í ristil­spegl­un, yfir­leitt á einka­stof­um. Þetta fyr­ir­komu­lag ýtir undir heilsu­fars­legan ójöfnuð þar sem val­inn hópur fer óþarf­lega oft í skimun á meðan meg­in­þorri fólks, og tals­verður hluti sem gæti haft gagn af skimun­inni, mætir ekki.

Í kosn­inga­stefnu Sam­fylk­ing­ar­innar fyrir Alþing­is­kosn­ingar 25. sept­em­ber 2021 er lögð áhersla á að koma skimunum á Íslandi í skikk­an­legt horf. Þetta getum við aðeins gert ef við fáum til þess umboð í nýrri rík­is­stjórn. Sú sem nú situr hefur haft tæki­færi til þess en ekki gripið það.

Höf­undur er nemi á 6. ári í lækn­is­fræði og skipar 5. sæti á lista Sam­fylk­ing­ar­innar í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi Norður fyrir kom­andi alþing­is­kosn­ing­ar.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jair Bolsonaro hefur verið forseti Braslilíu frá árinu 2019.
Bolsonaro ásakaður um glæpi gegn mannkyni vegna viðbragða sinna við COVID-19
Rekja má dauða um 300 þúsund Brasilíumanna til stefnu forsetans í faraldrinum. Ríkisstjórnin hunsaði yfir 100 tölvupósta frá Pfizer, leyfði veirunni að breiðast út meðal frumbyggja og forsetinn hvatti til fjöldasamkoma er sjúkrahúsin voru að fyllast.
Kjarninn 20. október 2021
Heilt yfir myndi stöðugildum presta fækka um 10,7, samkvæmt þeirri tillögu sem liggur fyrir kirkjuþingi.
Lagt til að prestum landsbyggðar verði fækkað í hagræðingaraðgerðum
Í hagræðingartillögum sem liggja fyrir kirkjuþingi er gengið út frá því að prestum á landsbyggðinni fækki um tíu, en að stöðugildum fjölgi hins vegar um 3,5 í prestaköllum á höfuðborgarsvæðinu.
Kjarninn 20. október 2021
Hrafn Magnússon
Slæmur viðsnúningur í lífeyriskerfinu
Kjarninn 20. október 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Aukin samskipti Íslands við Kína: Skjól eða gildra?
Kjarninn 20. október 2021
Nýtt deiliskipulag fyrir reitinn í Sigtúni var samþykkt árið 2015. Síðan þá hefur ekkert hreyfst á svæðinu.
Vonast til að uppbygging á Blómavalsreit geti hafist snemma á næsta ári
Framkvæmdastjóri Íslandshótela vonast til þess að hægt verði að hefjast handa við uppbyggingu á svokölluðum Blómavalsreit bak við Grand Hótel snemma á næsta ári. Þar stendur til að byggja 109 íbúðir í sex fjölbýlishúsum, auk viðbyggingar við hótelið.
Kjarninn 20. október 2021
Allir stóru bankarnir búnir að hækka íbúðalánavexti og heimilin borga meira
Rúmlega helmingur allra sem eru með íbúðalán á Íslandi eru með óverðtryggð lán. Stór hluti þeirra lána er á breytilegum vöxtum og afborganir þeirra hafa hækkað í takti við stýrivaxtahækkanir Seðlabankans undanfarna mánuði.
Kjarninn 20. október 2021
Myndir af kjörgögnum sem starfsmaður Hótels Borgarness birti á Instagram.
Fólk gekk inn og út úr talningarsal á meðan yfirkjörstjórn „brá sér frá“
Á öryggismyndavélum, sem vakta tvo innganga þar sem kjörgögn Norðvesturkjördæmis voru varðveitt í sal í Hótel Borgarnesi, sést hótelstarfsfólk ganga inn og út frá klukkan 7:30 til 11:46 sunnudagsmorguninn 26. september.
Kjarninn 20. október 2021
Kolbeinn Marteinsson
Af hverju skipulag skiptir máli
Kjarninn 20. október 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar