Leiðréttum launaskekkjuna

Formaður Viðreisnar segir að íslenskt samfélag sé allt of lítið til að fjölmennar kvennastéttir séu látnar bera uppi velferðarkerfi á launum sem byggja á skökku gildismati. Það sé pólitísk ákvörðun að breyta þeirri stöðu.

Auglýsing

Það eru ríf­lega fimm ár síðan stjórn­ar­flokk­arnir tóku við völd­um. Á hálfum ára­tug hefur stjórn­inni því gef­ist nægur tími til verka. Staðan á vinnu­mark­aði sýnir þó að enn er langt í land í jafn­rétt­is­mál­um.

Kerf­is­bundna órétt­lætið

Að und­an­förnu hefur Banda­lag háskóla­manna beint spjótum að þessum vanda. Í gagn­rýni þeirra segir að enn sé ójafnt gefið í íslensku sam­fé­lagi og að þar halli veru­lega á kon­ur. Á næstu árum þurfi atvinnu­líf og heild­ar­sam­tök því að vinna saman að sam­fé­lags­sátt og leið­rétta skakkt verð­mæta­mat „kvenna­starfa“ á opin­berum mark­aði. Sam­hliða því þyrfti í sam­ein­ingu að hemja mögu­legt höfr­unga­hlaup sem af slíkri leið­rétt­ingu gæti hlot­ist. Til þess þurfi skiln­ing meðal almenn­ings og atvinnu­lífs á því kerf­is­bundna órétt­læti sem tíðkast í virð­is­mati „kvenna­starfa“ á opin­bera mark­aðn­um.

Hér er ég sam­mála BHM enda eru þessi orð í fullu sam­ræmi við þings­á­lykt­un­ar­til­lögu okkar í Við­reisn frá 2017 sem fjall­aði um þjóð­ar­sátt um bætt launa­kjör kvenna­stétta. Til­lagan var sam­þykkt ári síðar og var fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra falið þetta hlut­verk og fá aðila vinnu­mark­að­ar­ins og sveit­ar­fé­lög til að tryggja jafn­ræði við launa­setn­ingu ólíkra starfs­stétta. Síðan hefur lítið til þess­arar til­lögu spurst enda málið komið til rík­is­stjórn­ar­inn­ar, sem enn og aftur finnst skipta máli hvaðan til­lögur koma í stað þess að taka á vanda­mál­inu og fara af krafti í þetta brýna við­fangs­efni.

Auglýsing

Samt blasir við ófremd­ar­á­stand í heil­brigð­is­kerf­inu þar sem álag er gríð­ar­legt og hjúkr­un­ar­fræð­ingar leita í önnur störf, hætta eða enda í örorku. Þessi snjó­bolta­á­hrif leiða síðan til þess að mikil þekk­ing og reynsla hverfur út úr heil­brigð­is­kerf­inu. Staðan á Land­spít­al­anum og í opin­bera geir­anum er bein afleið­ing þess að ekki hefur tek­ist að bæta kjör kvenna­stétta. Sú mis­skipt­ing er eitt stærsta vanda­mál heil­brigð­is­kerf­is­ins. Fólk veigrar sér við að leita til spít­al­ans eða á heilsu­gæslu vegna álags­ins. Á meðan laun hjúkr­un­ar­fræð­inga og ann­arra kvenna­stétta eru ekki sam­keppn­is­hæf verður staðan áfram þessi. Það er póli­tísk ákvörð­un.

Póli­tíska for­ystu vantar

Þegar álagið er ómennskt og hjúkr­un­ar­fræð­ingar neyddir til að segja upp vegna bug­unar felur rík­is­stjórnin nefnd að skoða mál­ið. Það kann hún. En stað­reynd­irnar tala sínu máli og ástandið í heil­brigð­is­kerf­inu þar með.

Við erum vissu­lega í fyrsta sæti þegar kemur að jafn­rétt­is­mál­um. For­sæt­is­ráð­herra bendir rétti­lega á að jafn­laun­vottun hafi skipt miklu máli, þótt eitt fyrsta verk rík­is­stjórn­ar­innar hafi verið að fresta gild­is­töku hennar um eitt ár. Margt hefur áunn­ist. En þetta þýðir líka að við þurfum að vera í for­ystu til að laga það ójafn­rétti sem til staðar er. Þetta jafn­rétt­is­mál, að leið­rétta kjör kvenna­stétta innan opin­bera geirans, er mik­il­vægt vel­ferð­ar­mál og eitt það brýn­asta sem þarf að taka föstum tökum nú í aðdrag­anda kjara­samn­inga.

Við erum lítið sam­fé­lag. Allt of lítið til að fjöl­mennar kvenna­stéttir séu látnar bera uppi vel­ferð­ar­kerfi á launum sem byggja á skökku gild­is­mati. Þessu er hægt að breyta. Hæg eru heima­tökin ef póli­tísk for­ysta er til stað­ar.

Fyrir síð­ustu kjara­samn­inga missti rík­is­stjórnin þennan bolta. Nú er aftur tæki­færi til að grípa bolt­ann og beita sér raun­veru­lega í þágu þess að bæta launa­kjör kvenna­stétta. Skapa þjóð­ar­sátt um þá leið. Eða eins og BHM orð­aði það: „Ójöfn launa­setn­ing, þar sem hallar á konur á opin­berum mark­aði, er ein­fald­lega ekki verj­andi fyrir íslenskt sam­fé­lag lengur – og hefur reyndar aldrei verið það.“

Höf­undur er for­maður Við­reisn­ar.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jón Ólafur Ísberg
Nýr þjóðhátíðardagur
Kjarninn 1. desember 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - „Það er enginn að fara hakka mig”
Kjarninn 1. desember 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Sýndu þakklæti í verki 感恩图报
Kjarninn 1. desember 2022
Kísilverksmiðjan í Helguvík verður líklega flutt, eða fundið nýtt hlutverk, samkvæmt tilkynningu Arion banka.
„Allt útlit fyrir“ að kísilverið í Helguvík verði ekki gangsett á ný
Arion banki og PCC hafa slitið viðræðum um möguleg kaup PCC á kísilverksmiðjunni í Helguvík. Einnig hefur Arion sagt upp raforkusamningi við Landsvirkjun, þar sem framleiðsla kísils var forsenda samningsins.
Kjarninn 1. desember 2022
Dagur B. Eggertsson er sem stendur borgarstjóri í Reykjavík. Einar Þorsteinsson mun taka við því embætti síðar á kjörtímabilinu.
Sá hluti Reykjavíkurborgar sem rekinn er fyrir skattfé tapaði 11,1 milljarði á níu mánuðum
Vaxtakostnaður samstæðu Reykjavíkurborgar var 12,1 milljarði króna hærri en áætlanir gerðu ráð fyrir á fyrstu níu mánuðum ársins. Samstæðan skilar hagnaði, en einungis vegna þess að matsvirði félagslegs húsnæðis hækkaði um 20,5 milljarða króna.
Kjarninn 1. desember 2022
Nafnlausi tindurinn til hægri á myndinni. Efst eru Geirvörtur.
Vilja að nafnlausi tindurinn heiti Helgatindur
Nafnlaus tindur sem stendur um 60 metra upp úr ísbreiðu Vatnajökuls ætti að heita Helgatindur til heiðurs Helga Björnssyni jöklafræðingi, segir í tillögu sem sveitarstjórn Skafárhrepps hefur samþykkt fyrir sitt leyti.
Kjarninn 1. desember 2022
Íslandsbanki segir ekki hversu margir fengu flokkun sem hæfir fjárfestar á meðan að á útboðinu stóð
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um söluferli Íslandsbanka kemur fram að fjárfestar sem voru ekki í viðskiptum við Íslandsbanka gátu sótt um og fengið flokkun sem „hæfir fjárfestar“ á þeim klukkutímum sem útboðið stóð yfir.
Kjarninn 1. desember 2022
Lilja D. Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra.
Ríkisstjórnin samþykkti áframhaldandi styrkjagreiðslur til fjölmiðla en til eins árs
Áfram sem áður er ágreiningur innan ríkisstjórnar Íslands um styrki til einkarekinna fjölmiðla. Styrkjakerfið verður framlengt til eins árs í stað tveggja. Um er að ræða málamiðlun til að ná frumvarpinu úr ríkisstjórn.
Kjarninn 1. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar