Þegar Tyrkir þjörmuðu að þingmönnum

Andrés Ingi Jónsson segir að ríkisstjórnin eigi að fordæma þjóðarmorðið á Armenum og sýna að Ísland sé sterk rödd í þágu mannréttinda og friðar á alþjóðasviðinu.

Auglýsing

Fyrir rúmri öld var framið þjóð­ar­morð á Armen­um. Íslenskum stjórn­völdum hefur reynst erfitt að horfast í augu við þessa ein­földu stað­reynd, ólíkt mörgum nágranna- og vina­þjóðum okk­ar. Nú hefur hópur alþing­is­manna, í sjö­unda skipti, lagt til að Ísland við­ur­kenni þjóð­ar­morðið og heiðri þannig minn­ingu fórn­ar­lambanna. Til­lagan sendir skýr skila­boð um að  Íslend­ingar haldi merkjum mann­rétt­inda og mann­úðar á lofti. Það eigum við alltaf að gera, sama hvaða þjóðir eiga í hlut, því vinur er sá sem til vamms seg­ir.

Sagan skiptir máli

Það er ekki að ástæðu­lausu sem mann­kynið rekur söfn í útrým­ing­ar­búðum og helgar fórn­ar­lömbum voða­verka daga í alm­an­ak­inu. Það gerum við ekki til að hampa ódæð­is­verk­unum – við gerum það til að gleyma þeim ekki. Til þess að minna okkur á hvað ger­ist þegar við mannúð og mennska gleym­ast. Til þess að blóð­i­drifin saga end­ur­taki sig ekki. Þjóð­ar­morð má því ekki þagga í hel og þess vegna hefur hópur alþing­is­manna upp raust sína í sjö­unda sinn.

Í ályktun hóps­ins er saga þjóð­ar­morðs­ins á Armenum rak­in. Farið yfir það hvernig Ung­tyrkjar vildu byggja upp „hreint þjóð­ríki“ innan landamæra sinna, en til þess þurfti að víkja til hliðar mann­rétt­indum fjölda­margra. „Hreinsa land­ið“ af fjöl­mennum hópum sem pössuðu ekki inn í þá mynd. Armenar voru lang­fjöl­menn­asti hóp­ur­inn – töldu um 2 millj­ónir við upp­haf fyrra stríðs – en einnig mætti nefna smærri þjóð­ar­brot Assýr­inga og Grikkja sem þurftu að þola ofsókn­ir. 

Auglýsing

Skelfi­leg skil­yrðin til staðar



Þjóð­ar­morðið stóð yfir á árunum 1915 til 1917 og var, eins og gefur að skilja, skelfi­legt. Gríð­ar­legir fólks­flutn­ingar í bland við pynt­ing­ar, aftökur og annað ofbeldi eru talin hafa dregið á bil­inu 600 þús­und til 1,5 milljón menn, konur og börn til dauða. Aðförin gegn þessu fólki er jafnan talið fyrsta þjóð­ar­morð 20. ald­ar­innar enda upp­fyllir hún öll skil­yrði til að hljóta þann vafa­sama tit­il. 

Þrátt fyrir að sagan sé skýr og skil­yrðin fyrir hendi hafa íslensk stjórn­völd ekki talið að um þjóð­ar­morð sé að ræða. Um þrjá­tíu ríki, þar á meðal grann- og vina­þjóðir okkar á borð við Dan­mörku, Sví­þjóð og Þýska­land, segja atburð­ina 1915 til 1917 vera þjóð­ar­morð, en Ísland gerir það ekki. Joe Biden varð jafn­framt á dög­unum fyrsti Banda­ríkja­for­set­inn til að gera slíkt hið sama, en Ísland þorir enn ekki. Hvað veld­ur?





Tyrkir þrýstu á þing­heim



Íslensk stjórn­völd hafa fengið mýmörg tæki­færi til að taka af skarið í þessum efn­um. Á Alþingi var Mar­grét Tryggva­dóttir fyrst til að leggja fram til­lögu um við­ur­kenn­ingu á þjóð­ar­morð­inu vorið 2012. Síðan þá hefur sam­bæri­leg til­laga verið lögð fram fimm sinn­um, oft­ast með Mar­gréti sem fyrsta flutn­ings­mann, en til­lög­urnar hafa notið stuðn­ings þing­fólks af öllu póli­tíska lit­róf­inu í áranna rás. Aðeins einu sinni hefur náðst að mæla fyrir til­lög­unni og koma henni til utan­rík­is­mála­nefndar – en þar dag­aði málið upp.

Það gerð­ist haustið 2012, eftir að Alþingi fékk nasa­sjón af þeim þrýst­ingi sem tyrk­nesk stjórn­völd beita gegn við­ur­kenn­ingu á þjóð­ar­morð­inu. Sendi­herra Tyrk­lands setti sig í sam­band við íslenska þing­menn og lagði hart að þeim að sam­þykkja hana ekki. Þetta virð­ist vera föst leik­flétta í hand­bók tyrk­neskra diplómata. Þeir bregð­ast við af hörku gegn öllum til­lögum sem reyna að heiðra minn­ingu fórn­ar­lamba þjóð­ar­morðs­ins, með því einu að nefna ódæð­is­verkin réttu nafni.

Þing­menn taka af skarið

Nú reynum við einu sinni enn. Í vik­unni birt­ist í sjö­unda sinn þings­á­lykt­un­ar­til­laga um að Ísland við­ur­kenni þjóð­ar­morð á Armen­um, þetta skiptið með mig sem fyrsta flutn­ings­mann. Auð­vitað ætti svona mál ekki að vera á könnu ein­stakra þing­manna. Rík­is­stjórnin ætti að for­dæma svona glæpi miklu oft­ar. Sýna að Ísland sé sterk rödd í þágu mann­rétt­inda og friðar á alþjóða­svið­inu. Ríki sem hvorki hefur her né her­gagna­fram­leiðslu, sem nýtur trausts. 

Stærsta ástæðan fyrir því að við­ur­kenna þjóð­ar­morðið á Armenum er þó ekki til þess að skora ein­hver ímynd­ar­stig í útlönd­um. Við eigum ein­fald­lega að kalla hlut­ina réttum nöfn­um, for­dæma þá og reyna að sporna við þeim. Við eigum að gera það til þess að gleyma ekki. Til þess að minna okkur á hvað ger­ist þegar við gleymum mannúð og mennsku. Til þess að blóði drifin saga end­ur­taki sig ekki.

Höf­undur er þing­maður Pírata.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar