Tökum völdin

Katrín Baldursdóttir segir að verkalýðshreyfingin verði að sækja sér þau völd sem hún ætti að hafa á Íslandi.

Auglýsing

Hvernig á að auka völd almennings? Hvernig á að taka völdin af spilltum sérhagsmunahópum sem ráða svo miklu í samfélaginu að stjórnmálamenn og fjölmiðlar dansa í takt við þeirra vilja? Hvaða afl getur breytt þessum veruleika? Svarið er verkalýðshreyfingin. Og nú skal ég rökstyðja það.

Engin hreyfing í landinu er eins fjölmenn, rík, vel skipulögð og með viðlíka fjölda starfsmanna og verkalýðshreyfingin. Hún er málsvari allra þeirra sem eru á vinnumarkaði, eftirlaunafólks sem var á vinnumarkaði og öryrkja sem hafa dottið út af vinnumarkaði vegna álags og veikinda. Þetta er meginþorri landsmanna.

Samkvæmt Hagstofunni er áætlað að um 209.000 manns á aldrinum 16–74 ára hafi að jafnaði verið á vinnumarkaði í janúar 2020. Og þá er eftir að telja með öryrkja utan vinnumarkaðar og eftirlaunafólk eldra en 74 ára. Þvílíkur fjöldi. Þetta ætti að vera valdamesta hreyfing á landinu. En svo er aldeilis ekki. Það eru sérhagsmunir auðugs fólks, stórfyrirtækja og fjármagnseigenda sem ganga fyrir og svo hressilega að meira að segja Seðlabankastjóri, prófessorar í hagfræði við Háskóla Íslands ásamt þorra landsmanna sem hafa verulegar áhyggjur af ástandinu.

Til að breyta þessu þarf að auka verulega vald verkalýðshreyfingarinnar. Forsendurnar sem vald hennar byggir á eru eldgömul og úrelt lög um stéttarfélög og vinnudeilur frá 1938. Það viðgengst að verkalýðshreyfingin er ekki höfð með í ráðum þegar teknar eru mikilvægar efnahagslegar ákvarðanir sem varða kjör launafólks. Þrátt fyrir að verkalýðshreyfingin sé fulltrúi meginþorra þjóðarinnar hefur hún verið of þrælslunduð gagnvart Samtökum atvinnurekenda og stjórnvöldum. Vísir að endurreisn hefur þó farið fram með beittari áherslum, en ennþá er staða verkalýðshreyfingarinnar alltof veik. Það er algjörlega óviðunandi. Eins og staðan er núna geta hinar vinnandi stéttir lítið gert á milli kjarasamninga, eru fangar í friðarskyldu, sem gengur út á að launafólk geti nánast ekkert aðhafst þó aðstæður á vinnumarkaði og í þjóðfélaginu kalli á aðgerðir. Verkföll eru bönnuð og vinnustöðvanir. Verkalýðshreyfingin fer með bænaskjöl til stjórnvalda og stjórnmálaflokka án þess að þeir þurfi að hlusta eða fara nokkuð að vilja hreyfingarinnar. Dæmi um það er nýlegt plagg sem Alþýðusamband Íslands hefur birt og er ákall til frambjóðenda til Alþingis í þingkosningunum í haust þess efnis að byggja samfélagið upp með sjálfbærni, jöfnuð og jafnrétti að leiðarljósi. Engin trygging er fyrir því að hlustað verði á það ákall.

Auglýsing
Sú grunnhugsun ríkir í þjóðfélaginu, líka innan verkalýðshreyfingarinnar, að eðlilegt sé að staða atvinnurekenda á vinnumarkaði sé mun sterkari en launafólks. Birtingarmynd slíkra viðhorfa endurspeglast í því þjóðskipulagi sem við lifum í þar sem atvinnurekendur hafa tögl og hagldir. Þessu verður að breyta.

Sósíalistar hafa myndað með sér stéttahóp til að fjalla um stöðu hinna vinnandi stétta. Að mati hópsins nýtir verkalýðshreyfingin alls ekki nægilega vel mátt sinn og megin til að sækja sér þau völd sem duga til að bæta hag launafólks, öryrkja og eftirlaunafólks. Eins og fyrr segir er verkalýðshreyfingin á Íslandi fjárhagslega vel stæð fjöldahreyfing launafólks með sterkt skipulag og hæft starfsfólk og hefur þær bjargir sem þarf til að tryggja völd sín á þann hátt að engin lög séu sett, engin frumvörp samþykkt eða reglugerðir eða neitt það ákveðið sem varðar líf og afkomu hinna vinnandi stétta án þess að verkalýðshreyfingin móti þær ákvarðanir. Engin önnur fjöldahreyfing á Íslandi býr yfir sterkari björgum en verkalýðshreyfingin.

Verkalýðshreyfingin þarf að sækja sér þau völd sem hún ætti að hafa ef rétt væri gefið á Íslandi. Þannig myndu völdin færast frá spilltum sérhagsmunahópum til almennings. Aukin völd til almennings og aukin lýðræðisvæðing er algjör grundvöllur fyrir því að hægt sé að ná því markmiði að allir geti lifað mannsæmandi og góðu lífi á Íslandi.

Höfundur er atvinnulífsfræðingur og félagi í Sósíalistaflokki Íslands.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra fékk 82 prósent atkvæða í fyrsta sætið í prófkjörinu, samkvæmt fyrstu tölum.
Bjarni, Jón og Bryndís efst samkvæmt fyrstu tölum
Kjörstöðum hefur nú verið lokað í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi. Bjarni Benediktsson, Jón Gunnarsson og Bryndís Haraldsdóttir skipa þrjú efstu sætin nú þegar tæpur þriðjungur atkvæða hefur verið talinn.
Kjarninn 12. júní 2021
Kári Árnason
Einkareknar forvarnir
Kjarninn 12. júní 2021
AGS býst ekki við að jafnmargir muni ferðast á næstu árum og á árunum fyrir faraldurinn.
Segir hátt vægi ferðaþjónustu og stífa kjarasamningagerð vera áhyggjuefni
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn segir að aukinn sveigjanleiki á vinnumarkaði, til dæmis með því að láta laun fylgja framleiðniþróun í meira mæli, gæti komið í veg fyrir að faraldurinn valdi langtímaskaða í hagkerfinu.
Kjarninn 12. júní 2021
Jón Gnarr
Hugmyndin um Ísland og menn sem giftast náfrænkum sínum
Kjarninn 12. júní 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærslur hjá Apple á öllum stýrikerfum
Kjarninn 12. júní 2021
Ekkert komið fram sem kalli á breytingu á stefnu um hágæða Borgarlínu
Framkvæmdastjóri Betri samgangna svaraði á dögunum erindi sem þrýstihópur sem vill ódýrari Borgarlínu sendi á ýmsa aðila í vor. Í umfjöllun Betri samgangna er meðal annars bent á að það væri dýrast fyrir samfélagið að verja langmestu fé í stofnvegi.
Kjarninn 12. júní 2021
Stefán Ólafsson
Lágtekjuvandi lífeyrisþega
Kjarninn 12. júní 2021
Mona Lisa frímerkjaheimsins og frægasta frímerki Bandaríkjanna saman á uppboði
Á dögunum var mesta fágæti frímerkjaheimsins boðið upp, 165 ára gamalt einstakt frímerki frá Bresku Gvæjana sem seldist á milljarð króna. Á uppboðinu mátti einnig finna þekktasta prentgalla bandarískrar frímerkjasögu – flugvélina Jenny á hvolfi.
Kjarninn 12. júní 2021
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar