Heilbrigðisstarfsmenn áhyggjufullir yfir því að sjúklingar fari til útlanda

landspítali lsh kvennadeild
Auglýsing

Land­lækn­is­emb­ættið segir að stjórn­völd ættu frekar að setja fjár­magn í að stytta biðlista eftir aðgerðum hér á landi en að veita fé til heil­brigð­is­þjón­ustu í öðrum lönd­um, eins og til stendur að gera með frum­varpi að lögum um heil­brigð­is­þjón­ustu yfir landa­mæri. Það þurfi að kapp­kosta að standa vörð um og efla heil­brigð­is­kerfið á Íslandi, enda sér þar þekk­ing, sér­hæf­ing og þjálfun fyrir hendi til að veita Íslend­ingum þá þjón­ustu sem þeir þurfa. Þetta kemur fram í umsögn emb­ætt­is­ins um frum­varp­ið, sem Krist­ján Þór Júl­í­us­son heil­brigð­is­ráð­herra hefur lagt fram á Alþing­i. 

Frum­varpið byggir á Evr­óputil­skipun og mark­miðið er að greiða fyrir aðgengi að öruggri hágæða­heil­brigð­is­þjón­ustu yfir landa­mæri, tryggja frjálst flæði sjúk­linga innan sam­bands­ins og stuðla að sam­vinnu um heil­brigð­is­þjón­ustu á milli aðild­ar­ríkja. Með frum­varp­inu er ætl­unin að sjúkra­tryggt fólk á Íslandi geti leitað heil­brigð­is­þjón­ustu í öðru EES-­ríki og Sjúkra­trygg­ingar Íslands greiði fyrir þjón­ust­una líkt og hún væri veitt á Íslandi, það er að því marki sem borgað er fyrir þjón­ust­una hér á land­i. 

Sam­kvæmt frum­varp­inu verður ekki gerð krafa um það að fólk fái sam­þykki áður en það fer héðan og fær heil­brigð­is­þjón­ustu í öðru landi. Ríkjum er samt heim­ilt að tak­marka end­ur­greiðslu kostn­aðar á grund­velli almanna­hags­muna, en þau mega líka ákveða að end­ur­greiða kostnað umfram það sem borgað væri á Íslandi. Sam­hliða þessum breyt­ingum verða líka breyt­ingar á lyf­seðlum og skömmtun og afgreiðslu lyfja og lækn­inga­tækja, sem verður þá hægt að nálg­ast í öðrum EES-­ríkj­u­m. 

Auglýsing

Flestir umsagn­ar­að­ilar eru jákvæðir í garð þess að Íslend­ingar geti sótt sér þjón­ustu erlendis með auð­veld­ari hætti, en vilja tryggja að íslenskt heil­brigð­is­kerfi verði sett í for­gang og fái að veita þjón­ustu sem hægt er að veita, svo að fólk fari ekki unn­vörpum erlend­is. 

Starfsmenn á Landspítalanum. Forstjórinn hefur áhyggjur af því að sérhæfing gæti skerst með frumvarpinu.

Ættu að líta sér nær fyrst og fækka á biðlistum

Sjúkra­trygg­ingar Íslands eiga að vera tengiliður fólks sem vill fá upp­lýs­ingar um heil­brigð­is­þjón­ustu í öðru landi. Stofn­unin seg­ist reiðu­búin til þess í sinni umsögn, svo fram­ar­lega sem nægj­an­legt fjár­magn fásti til þess. Sama má segja um alla umsýslu við þessar breyt­ing­ar. Þær muni kalla á tölu­verða vinnu og kostnað hjá Sjúkra­trygg­ing­um. 

Stofn­unin bendir líka á það að stjórn­völd ættu að skoða magnsamn­inga sína við þjón­ustu­veit­endur áður en til­skip­unin verður inn­leidd á Íslandi. Til dæmis hafi ríkið ákveðið að greiða bara fyrir til­tek­inn fjölda auga­steins­að­gerða á hverju ári þrátt fyrir að læknar geti vel gert fleiri aðgerð­ir. Biðlistar séu orðnir mjög langir eftir þessum aðgerðum en það væri „mjög sér­stakt ef sjúk­lingar gætu leitað til útlanda og fengið end­ur­greiðslu á kostn­að­inum en ekki ef þeir leit­uðu til lækna hér á land­i.“ 

Truflar for­gangs­röðun í fjársveltu heil­brigð­is­kerfi 

Land­lækn­is­emb­ættið lýsir í sinni umsögn yfir áhyggjum af því að hægt verði að sækja sér lækn­is­þjón­ustu í útlöndum án þess að fá fyr­ir­fram­sam­þykki og án eft­ir­lits. Þetta skapi hættu á því að fé verði sett í heil­brigð­is­þjón­ustu sem sé ekki þörf á að setja í for­gang. Eins og staðan er í íslensku heil­brigð­is­kerfi núna, þar sem tak­markað fé fer í þjón­ust­una, sé for­gangs­röðun fjár­magns mik­il­væg svo að tryggt sé að þeir sem mest þurfa á heil­brigð­is­þjón­ustu að halda fái hana. 

Ef stjórn­völd myndu veita fjár­magni í það að stytta biðlista hér á landi væri hægt að spara þann auka kostnað sem Sjúkra­trygg­ingar hafa áhyggjur af að verði til þar á bæ vegna auk­innar umsýslu. 

„Heil­brigð­is­kerf­ið hefur gengið í gegnum erf­ið­leika sem tengj­ast efna­hags­hrun­inu og einnig verk­föllum ýmissa heil­brigð­is­stétta sem stóðu yfir í heilt ár með hlé­um. Rekja má leng­ingu biðlista eftir ýmsum­ ­skurð­að­gerðum m.a. til þess­ara þátta,“ segir land­lækn­is­emb­ætt­ið, sem hefur sett við­mið um að bið­tími eftir aðgerðum og annarri til­tek­inni þjón­ustu eigi ekki að vera meira en 90 dag­ar. Hins vegar séu nú á biðlistum tæp­lega 5.000 manns sem hafi beðið lengur en 90 daga eftir aðgerð­um. „Leiða má líkum að því að ein­hverjir þess­ara ein­stak­linga sem bíða munu kjósa að fara erlendis ef biðin er styttri þar.“ 



Sjúk­lingar vilja þjón­ustu á Íslandi 

Lækna­fé­lag Íslands tekur í sama streng og Land­lækn­is­emb­ættið og vill að settar verði for­gangs­reglur og íslensk heil­brigð­is­þjón­usta verði efld til þess að draga úr líkum á því að sjúk­lingar þurfi að leita til ann­arra landa eftir heil­brigð­is­þjón­ustu. „Það ­getur verið sjúk­lingum mik­il­vægt að greitt sé fyrir aðgengi að ör­uggri hágæða­heil­brigð­is­þjón­ustu yfir landa­mæri, tryggja frjálst flæði sjúk­linga innan EES og stuðla að sam­vinnu um heil­brigð­is­þjón­ustu. LÍ telur þó að sjúk­lingum sé ­mik­il­væg­ast að eiga greiðan aðgang að slíkri þjón­ustu hér á landi. LÍ full­yrðir að það sé vilji flestra sjúk­linga njóta ör­uggrar hágæða­heil­brigð­is­þjón­ustu á ísland­i.“

Undir það tekur land­læknir einnig, og segir að kann­anir hafi verið gerðar meðal sjúk­linga sem sýni fram á að þeir kjósi miklu frekar að fá þjón­ustu á Íslandi en ann­ars stað­ar. Það sé líka óhag­ræði og fylgi auk­inn kostn­aður að þurfa að fara erlend­is. 

Hættu­legt fyrir sér­hæf­ingu 

Fyrir utan það að heil­brigð­is­þjón­ustan á Íslandi þurfi hrein­lega ákveð­inn lág­marks­fjölda sjúk­linga til að standa undir sér og við­halda þekk­ingu, sér­hæf­ingu og þjálfun heil­brigð­is­starfs­manna. Ef sjúk­lingar fara í miklum mæli og sækja sér þjón­ustu í útlöndum muni það lík­lega hafa slæm áhrif á við­hald og færni heil­brigð­is­starfs­manna, og þar með á gæði og öryggi sjúk­linga. Það muni líka hafa í för með sér að ennþá fleiri heil­brigð­is­starfs­menn kjósi að vinna í útlönd­um. Land­spít­al­inn bendir einnig á þetta og segir að allar fjár­fest­ingar á spít­al­anum í tækj­um, bún­aði og mann­skap krefj­ist lág­marks­fjölda sjúk­linga. „Ísland er lítið land og til að við­halda fæmi og hámarka nýt­ing­u fjár­fest­inga er brýnt að halda sem mestum verk­efnum inn­an­lands nema öryggi sjúk­linga liggi við eða skýr fjár­hags­legur ávinn­ingur sé af því að þjón­usta sé veitt erlend­is,“ skrifar Páll Matth­í­as­son, for­stjóri Land­spít­al­ans, um mál­ið. Ef fólk fari í miklum mæli til ann­arra landa sé því hætta á að sér­hæf­ing skerð­ist og þá muni fram­boð á heil­brigð­is­þjón­ustu minnka á Íslandi, sem myndi ógna öryggi allra. 

Innleiðingarhalli EES-gerða innan við eitt prósent þriðja árið í röð
Innleiðingarhalli EES-gerða á Íslandi stendur í 0,7 prósentum. Hallinn náði hámarki árið 2013 þegar hann nam 3,2 prósentum.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín Baldursdóttir
Flokksskírteini leið til frama
Kjarninn 16. júlí 2019
Lífeyrisjóður verzlunarmanna lækkar óverðtryggða vexti
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur lækkað fasta vexti á óverðtryggðum lánum úr 6,12 prósentum í 5,14 prósent. Í kjölfar breytingarinnar eru þetta lægstu föstu vextir óverðtryggðra lána sem í boði eru.
Kjarninn 16. júlí 2019
Íslenska ríkið braut gegn Styrmi og Júlíusi
Mannréttindadómstóll Evrópu telur íslenska ríkið hafa brotið gegn Styrmi Þór Bragasyni, fyrrum forstjóra MP banka, og Júlíusi Sigurþórssyni, fyrrum framkvæmdastjóra vörustýringasviðs Húsasmiðjunnar.
Kjarninn 16. júlí 2019
Duterte íhugar að slíta stjórnmálasambandi við Ísland
Rodrigo Duterte, forseti Filippseyja, íhugar alvarlega að slíta stjórnmálasambandi við Ísland í kjölfar ályktunar Íslands í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna.
Kjarninn 16. júlí 2019
Píratar greiddu gegn tilnefningu Birgittu í trúnaðarráð flokksins
Birgitta Jónsdóttir mun ekki sitja í trúnaðarráði Pírata eftir að tilnefningu hennar í ráðið var hafnað í atkvæðagreiðslu á félagsfundi Pírata. Alls kusu 55 gegn og 13 með tilnefningu Birgittu í trúnaðarráð Pírata.
Kjarninn 16. júlí 2019
Persónuvernd annar ekki eftirspurn
Eftir að ný persónuverndarlöggjöf tók gildi síðasta sumar hefur kvörtunum til Persónuverndar fjölgað um 70 prósent en löggjöfin gerir fólki kleift að stýra sínum persónuupplýsingum betur. Persónuvernd hefur ekki náð að sinna eftirspurn að öllu leyti.
Kjarninn 16. júlí 2019
Ástþór Ólafsson
Styrkjandi áhrif til eftirbreytni
Kjarninn 15. júlí 2019
Meira eftir höfundinnÞórunn Elísabet Bogadóttir
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None