#stjórnmál#neytendamál#landbúnaður

Mun endurskipa hóp um endurskoðun búvörusamninga

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, nýr sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, staðfestir að hún muni skipa nýtt fólk í starfshóp um endurskoðun búvörusamninga. Gunnar Bragi Sveinsson skipaði hópinn 18. nóvember.

Þórður Snær Júlíusson

Sam­ráðs­hópur um end­ur­skoð­un ­bú­vöru­samn­inga verð­ur end­ur­skip­aður á næst­unni. Þeir full­trúar sem sæti fá í hópnum munu end­ur­spegla betur alla þá hags­muna­að­ila sem end­ur­skoðun samn­ing­anna snert­ir, t.d. bænd­ur, neyt­end­ur, verslun og vinnu­mark­að­inn. Þetta stað­festir Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ir, nýr sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra, við Kjarn­ann.

Gunnar Bragi Sveins­son, frá­far­andi ráð­herra mála­flokks­ins, lauk við að skipa í sam­ráðs­hóp­inn 18. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn, þremur vikum eftir kosn­ingar og mán­uði eftir að skipan hans átti upp­haf­lega að liggja fyr­ir­. Af þeim tólf full­­trúum sem skip­aðir voru í hóp­inn voru átta full­­trúar sjá­v­­­ar­út­­­vegs- og land­­bún­­að­­ar­ráðu­­neytis eða Bænda­­sam­­taka Íslands, þien sömu og gerðu búvöru­samn­ing­anna í febr­ú­ar 2016 sem til stendur að end­ur­skoða. Laun­þeg­­ar, atvinn­u­lífið og neyt­endur áttu sam­tals fjóra full­­trúa. Á meðal þeirra sem voru skip­aðir í hóp­inn af ráðu­­neyt­inu var Ögmundur Jón­a­s­­son, fyrr­ver­andi þing­­maður Vinstri grænna.

Bænd­ur hafa neit­un­ar­vald

Búvöru­samn­ingar til tíu ára voru und­ir­rit­aðir í febr­úar 2016 og sam­þykktir á Alþingi síð­ast­liðið haust. Kostn­aður rík­is­sjóðs vegna þeirra er 13-14 millj­arðar króna á ári.

Auglýsing

Ein­ungis 19 þing­­­­menn, eða 30 pró­­­­sent allra þing­­­­manna, greiddu atkvæði með búvöru­­samn­ing­unum þegar þeir voru sam­­­þykktir á Alþingi á í sept­­em­ber. Sjö sögðu nei en aðrir sátu hjá eða voru ekki við­staddir atkvæða­greiðsl­una sem mun móta eitt af lyk­il­­­­kerfum íslensks sam­­­­fé­lags, hið rík­­­­is­­­­styrkta land­­­­bún­­­­að­­­­ar­­­­kerfi, næsta ára­tug­inn.

Í lok ágúst lagði meiri­hluti atvinn­u­­­­vega­­­­nefndar fram breyt­ing­­­­ar­til­lögur á samn­ing­un­­­­um. Þegar þær voru kynntar var látið að því liggja að í til­­­lög­unum væri skýrt kveðið á um end­­­­ur­­­­skoð­un­­­­ar­á­­­­kvæði innan þriggja ára. Engar frek­­­ari breyt­ingar voru gerðar á lögum sem gera samn­ing­anna gild­andi eftir þær breyt­inga­til­lög­­­ur. Ákvæðið um end­­­ur­­­skoðun samn­ing­anna er þó ekki mjög skýrt. Í áliti meiri­hluta­­­nefndar atvinn­u­­­vega­­­nefndar sagði: „Meiri hlut­inn leggur áherslu á að við sam­­­þykkt frum­varps­ins nú eru fyrstu þrjú ár samn­ing­anna stað­­­fest og mörkuð fram­­­tíð­­­ar­­­sýn til tíu ára. Meiri hlut­inn leggur til ákveðna aðferða­fræði fyrir end­­­ur­­­skoðun samn­ing­anna árið 2019 og skal ráð­herra þegar hefj­­­ast handa við að end­­­ur­­­meta ákveðin atriði og nýtt fyr­ir­komu­lag gæti mög­u­­­lega tekið gildi í árs­­­byrjun 2020. Meiri hlut­inn leggur til að end­­­ur­­­skoð­unin bygg­ist á aðferða­fræði sem feli í sér víð­tæka sam­still­ingu um land­­­bún­­­að­inn, atkvæða­greiðslu um end­­­ur­­­skoð­aða samn­inga meðal bænda og afgreiðslu Alþingis á laga­breyt­ingum sem sú end­­­ur­­­skoðun kann að kalla á.“

Í breyt­ing­­­ar­til­lög­unni sjálfri sagði: „Eigi síðar en 18. októ­ber 2016 skal sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegs- og land­­­bún­­­að­­­ar­ráð­herra skipa sam­ráðs­hóp um end­­­ur­­­skoðun búvöru­­­samn­inga. Tryggja skal aðkomu afurða­­­stöðva, atvinn­u­lífs, bænda, laun­þega og neyt­enda að end­­­ur­­­skoð­un­inni og skal henni lokið eigi síðar en árið 2019. Skulu bændur eiga þess kost að kjósa um nýjan búvöru­­­samn­ing eða við­bætur við fyrri samn­inga.

Kjarn­inn beindi fyr­ir­­­spurn til sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegs- og land­­­bún­­­að­­­ar­ráðu­­­neyt­is­ins um hvort að það bæri að skilja lögin þannig að bændur myndu alltaf fá að kjósa um þá end­­­ur­­­skoðun sem muni eiga sér stað eigi síður en árið 2019. Svar ráðu­­­neyt­is­ins var já.

Þegar spurt var hvað myndi ger­­­ast ef bændur myndu hafna þeirri end­­­ur­­­skoðun í atkvæða­greiðslu var svar­ið: „Ef bændur hafna þeim breyt­ingum sem hugs­an­­­lega verða gerðar við end­­­ur­­­skoð­un­ina 2019 verður aftur sest niður og leitað frek­­­ari samn­inga.“

Mikil áhersla lögð á að fá sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráðu­neyti

Björt fram­tíð greiddi ein stjórn­mála­flokka í heild sinni atkvæði gegn samn­ing­un­um. Í stjórn­ar­sátt­mála nýrrar rík­is­stjórnar eru engar koll­steypur í land­bún­aði. Þar segir að end­ur­skoðun búvöru­samn­ings verði grunnur að nýja sam­komu­lagi við bænd­ur, sem miðað er við að ljúki eigi síðar en árið 2019.

Í sátt­mál­anum segir að af hálfu stjórn­valda verði „hvatt til að vægi almenn­ari stuðn­ings verði auk­ið, svo sem til jarð­rækt­ar, fjár­fest­ing­ar, nýsköp­un­ar, umhverf­is­verndar og nýlið­un­ar, en dregið úr sér­tækum búgreina­styrkj­um. End­ur­skoða þarf ráð­stöfun inn­flutn­ings­kvóta og greina for­sendur fyrir frá­vikum frá sam­keppn­is­lögum fyrir mjólkur­iðn­að­inn og gera við­eig­andi breyt­ing­ar.“

Við­reisn lagði hins vegar mikla áherslu á að fá sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráðu­neytið til að geta komið á breyt­ingum á þeim mála­flokk­um, þótt engar tíma­settar eða útfærðar breyt­ingar séu í stjórn­ar­sátt­mála. End­ur­skipun starfs­hóps um end­ur­skoðun búvöru­samn­inga er fyrsta skrefið í þá átt.

Meira úr Kjarnanum