Topp 10 – Kvikmyndir ársins 2016

Kristinn Haukur Guðnason sagnfræðingur rýndi í kvikmyndaárið 2016. Óskarinn fer fram aðfararnótt mánudags.

Kristinn Haukur Guðnason
danske
Auglýsing

Ósk­arsverð­launin verða veitt í 89. sinn aðfar­arnótt mánu­dags­ins 27. febr­ú­ar. Sagt hefur verið að verð­launa­há­tíðin sé fyr­ir­sjá­an­leg og eina spurn­ingin sé hversu mörg verð­laun söng­leik­ur­inn La La Land fái. En hátíðin er nokkuð merki­leg í þetta skiptið í ljósi þess að flestar helstu kvik­mynd­irnar koma úr ólík­legum áttum á meðan gamlir Hollywood risar halda að sér hönd­um. Þá er met­fjöldi svartra leik­ara, leik­stjóra og hand­rits­höf­unda til­nefndir í þetta sinn og erlendu mynd­irnar ein­stak­lega sterk­ar. Þetta er fjöl­breyti­leg­asta kvik­myndaár í langan tíma.

10. En man som heter Ove

Íslend­ingar þekkja vel sög­una um hinn sænska Ove. Bók Fred­riks Back­man var met­sölu­bók hér á landi árið 2013 og nú stendur yfir sýn­ing Þjóð­leik­húss­ins á verk­inu. Kvik­myndin sænska hefur einnig slegið í gegn. Maður sem heitir Ove segir frá 59 ára gömlum ekkli sem er sífellt trufl­aður við það að reyna að fremja sjálfs­víg. Trufl­unin kemur frá fjöl­skyldu sem er nýflutt í hverfið og þá sér­stak­lega hinni óléttu Parvaneh sem lætur Ove ekki í friði. Ove er rudda­leg­ur, hisp­urs­laus, smá­muna­samur og ónær­gæt­inn með ein­dæmum og hann þolir illa þegar nágrannar hans fylgja ekki umgengn­is­regl­unum til hins ítrasta. Í mynd­inni er flakkað fram og aftur í tíma og áhorf­and­inn fær inn­sýn inn í líf og per­sónu Ove og af hverju hann er svo stað­ráð­inn í því að svipta sig lífi. Þrátt fyrir alvar­leika hennar er myndin bráð­fyndin og sér­stak­lega ein­stök ást Ove á Saab-bif­reið­um. Myndin er ein­stak­lega vel leik­in, þá sér­stak­lega af Rolf Lass­gård, sem leikur Ove í nútím­an­um, og Bahar Pars, sem leikur Parvaneh.

Auglýsing




9. Arri­val

Mál­fræð­ingar eru sjaldan sögu­hetjur á hvíta tjald­inu. Það er þó raunin í Arri­val sem fjallar um komu tólf geim­skipa frá fjar­lægri plánetu til jarð­ar. Þær dreifast vítt um jörð­ina en eru alger­lega kyrrar og geim­ver­urnar hafa ekk­ert sam­band við menn­ina. Það er því hlut­verk mál­fræð­ings­ins, sem leikin er af Amy Adams, að reyna að læra tungu­mál þeirra og koma af stað sam­tali við þær. Þegar á líður minnkar aftur á móti þol­in­mæði sumra og víg­væð­ingin hefst. Arri­val er ekki venju­leg geim­veru­mynd eða vís­inda­skáld­skap­ur. Hún er hæg og dimm og draum­kennd á köfl­um. Tón­list Jóhanns Jóhanns­sonar gerir mikið fyrir and­rúms­loft mynd­ar­innar en þetta er þriðja sam­starfs­verk­efni hans og kanadíska leik­stjór­ans Denis Vil­leneuve (Pri­soners, Sicario).  Arri­val fjallar í raun meira um mann­kynið sjálft heldur en geim­ver­urn­ar. Hvernig við getum skilið eitt­hvað svo fram­andi og hvort alþjóða­sam­fé­lagið getur tekið á stórum og flóknum mál­um.



8. The Jungle Book

The Jungle Book er “leik­in” end­ur­gerð af sam­nefndri Dis­ney-teikni­mynd frá árinu 1967 og byggð á ævin­týr­inu um Mowgli frá 1894.  Leikin innan gæsalappa vegna þess að nán­ast allt mynd­inni er tölvu­gert nema Mowgli sjálf­ur. Gald­ur­inn við teikni­mynd­ina voru karakt­er­arnir og tón­list­in. Tal­setn­ing­inn í leiknu mynd­inni er með ein­dæmum góð og leik­ar­arnir vel vald­ir. Sér­stak­lega Bill Murray sem björn­inn Balli, Scar­lett Johans­son sem slangan Karún og Christopher Wal­ken sem apa­kóng­ur­inn Lúlli. Þessi mynd er hins vegar mun dekkri og spennu­þrungn­ari en teikni­myndin og sungna tón­listin verður því  svo­lítið hjá­kát­leg. Atriðið í apa­hof­inu sem var ógleym­an­legt í teikni­mynd­inni fyrir  dúndr­andi jazz og létt and­rúms­loft er nú orðið ógn­væg­legt bar­daga­at­riði og alls ekki fyrir yngstu börn­in. Þá er tíg­ur­inn Sher­e-K­han, leik­inn af Idris Elba, orð­inn að morð­óðum sósíópata. The Jungle Book er til­valin fyrir eldri börn og full­orðna því sagan er ennþá heill­andi. Hún er ótrú­legt sjón­ar­spil og tækni­brell­urnar ein­hverjar þær bestu sem sést hafa.



7. Hack­saw Ridge

Það er ávallt við­burður þegar leik­stjór­inn Mel Gib­son gefur út kvik­mynd. Hack­saw Ridge er sann­sögu­leg mynd um her­lækn­inn Desmond Doss sem vann afrek þegar hann bjarg­aði 75 her­mönnum í orr­ust­unni um Okinawa undir lok seinni heim­styrj­ald­ar­inn­ar. Eins og vana­lega hjá Gib­son þá eru kvik­mynda­taka, klipp­ing, bún­ingar og fleiri tækni­leg atriði óað­finn­an­leg. Þá leikur Andrew Garfi­eld hlut­verk Doss nokkuð vel. 

En myndin er sér­stök að mörgu leyti, t.d. hversu skörp skilin eru milli fyrri og seinni hluta henn­ar. Fyrri hlut­inn fjallar um æsku Doss og þjálfun­ina (og auð­vitað smá ást­ar­saga líka) og er í frekar hefð­bundnum ævi­sögu stíl. Hinn seinni er orr­ustan sjálf sem er á köflum eins og splatt­er-­mynd. Myndin er aft­ur­hvarf til eldri stríðs­mynda þar sem óvin­ur­inn (Jap­an­ir) sjást ekki nema í orr­ust­unni sjálfri og eru ekki eig­in­legar per­sónur heldur nafn­laus og mál­laus ógn. Ólíkt eldri stríðs­myndum hefur Hack­saw Ridge þó sterkan frið­ar­boð­skap. Líkt og í fyrri verkum Gib­son þá hefur myndin sterkan trú­ar­legan tón, þ.e. hún lík­ist helst krafta­verka­sögu dýr­lings.



6. Weiner

Árið 2011 sagði banda­ríski full­trúa­deild­ar­þing­mað­ur­inn Ant­hony Weiner af sér þing­mennsku vegna þess að hann sendi konu einni kyn­ferð­is­lega mynd af sér á Twitter (inn­an­brókar hold­ris). Weiner var rísandi stjarna í Demókra­ta­flokknum og taldi sig eiga aft­ur­kvæmt í stjórn­málin þrátt fyrir skandal­inn. Hann ákvað því að bjóða sig fram í borg­ar­stjóra­kosn­ingum New York borgar árið 2013 og fékk Josh Krieg­man til að mynda fram­boð­ið. En þá komu fleiri Twitter skandalar í ljós, sem inni­halda m.a. klám­mynda­leikkon­una Gin­ger Lee.  Myndin er far­sa­kennd, ákaf­lega fyndin og óbæri­lega pín­leg.  Sum atriðin eru hreint ótrú­leg og minna um margt á gervi­heim­ild­ar­myndir (mocku­ment­aries) Ricky Gervais og Christopher Guest. Erf­ið­ustu atriðin inni­halda flest eig­in­konu Wein­ers, Humu Abedin sem er einn af nán­ustu ráð­gjöfum Hill­ary Clinton. Weiner sjálfur ber þó mynd­ina. Hann er ákaf­lega líf­leg­ur,  við­kunn­an­leg­ur, beitt­ur, kjaft­for en einnig mjög aumk­un­ar­verð­ur­…….og með fyndið nafn.



5. Toni Erd­mann

Toni Erd­mann hefur farið sig­ur­för um heim­inn og þykir lík­leg til að vinna ósk­arsverð­laun sem besta erlenda kvik­myndin þetta árið. Það er nokkuð merki­legt í ljósi þess að þetta er þriggja klukku­tíma löng þýsk gam­an­mynd. Myndin fjallar um feðgin sem eiga í mjög stirðu en þó ekki óvin­veittu sam­bandi. Hún ger­ist að mestu leyti í Rúm­eníu þar sem dóttirin Ines starfar sem ráð­gjafi í olíu­brans­anum en fað­ir­inn Win­fried er tón­list­ar­kenn­ari í óboð­inni heim­sókn hjá henn­i. 

Hann þyk­ist svo vera allt annar mað­ur, hinn fárán­legi Toni Erd­mann, til að hrista upp í sam­band­inu á milli þeirra. Myndin er mjög fyndin á köflum en þó á und­ar­legan og vand­ræða­legan hátt. Hún hefur mjög sér­staka atburð­ar­rás og kemur manni sífellt á óvart. Toni Erd­mann er alger­lega borin á herðum aðal­leik­ar­anna tveggja, hinnar þýsku Söndru Müller og hins aust­ur­ríska Peter Simon­ischek. Þau ná saman að mynda alveg sér­staka stemn­ingu sem hefur ekki sést í kvik­myndum áður.



4. Moon­light

Moon­light er í þremur hlutum þar sem litið er stutt­lega inn í barn­æsku, ung­lingsár og full­orð­insár hins þögla Chiron. Hann er svartur og býr í fátækra­hverfi í Miami-­borg eða nágrenni henn­ar. Í upp­hafi snertir myndin á við­kvæmum málum þar sem Chiron er lagður í gróft ein­elti og ein­stæð móðir hans er krakk-fík­ill. Til að flýja hleypur hann í faðm Juan, eit­ur­lyfja­sala frá Kúbu. Seinna í mynd­inni áttar Chiron sig á því að hann er sam­kyn­hneigð­ur. Þetta er við­fangs­efni sem sjaldan ber á góma, þ.e. sam­kyn­hneigð í svörtu klíku­sam­fé­lagi. Því má segja að hinn ungi leik­stjóri mynd­ar­inn­ar, Barry Jenk­ins, ráð­ist ekki á garð­inn þar sem hann er lægst­ur. Mynd­in, sem var gerð fyrir lítið fjár­magn, er byggð á leik­rit­inu In Moon­light Black Boys Look Blue eftir Tarell McCra­ney sem sett var upp í leik­list­ar­skóla. Meg­in­þema Moon­light er útskúfun sem birt­ist sterkt í þögn Chiron. Því eru hlut­verk auka­per­són­anna veiga­mesti þáttur mynd­ar­innar og sagan er í raun sögð af þeim.



3. Dead­pool

Það er algjör ofmettun í gangi í Hollywood þegar kemur að ofur­hetju­myndum byggðum á teikni­mynda­sög­um. Mar­vel og DC pumpa að jafn­aði út 5-6 fyr­ir­sjá­an­legum og til­breyt­ing­ar­lausum myndum á ári. Dead­pool er því kær­komin vegna þess að hún hristir alger­lega upp í form­inu. Myndin tekur sig mátu­lega alvar­lega, er ákaf­lega fyndin og klúr og Dead­pool sjálfur gerir sér full­kom­lega grein fyrir því að hann er karakter í bíó­mynd. Hann brýtur reglu­lega fjórða vegg­inn og talar beint til áhorf­enda. Ryan Reynolds fer með aðal­hlut­verkið og veldur því full­kom­lega. Hingað til hefur hann aðal­lega verið þekktur fyrir að leika sæta stráka í frekar lélegum myndum en hér sýnir hann á sér alger­lega nýja hlið. Veik­leiki mynd­ar­innar er ill­mennið Francis Freeman sem er síður en svo eft­ir­minni­legur karakt­er. En það skiptir litlu máli. Myndin snýst ekki um sögu­þráð­inn, heldur Dead­pool sjálfan, tækni­brell­urn­ar, klipp­ing­arn­ar, tón­list­ina og hinn frá­bæra húmor.



2. Hell or High Water

Hell or High Water fjallar um tvo bræður (leikna af Chris Pine og Ben Foster) í Texas sem ræna banka til að bjarga fjöl­skyldu­bú­garð­in­um. En ein­ungis lítil útibú bank­ans sem á kröf­una í búgarð­inn verða fyrir barð­inu á þeim. Myndin minnir á vestra með byssu­bar­dög­um, elt­inga­leikjum og allt-um­lykj­andi töffara­tali. Jafn­vel minnstu karakt­erar hafa bit eins og eit­urslöng­ur.  Jeff Bridges leikur lög­reglu­mann sem hefur það hlut­verk að elta þá uppi og hann stelur mynd­inni alger­lega. Enda hefur hann mikla reynslu af því að bera kúreka­hatt og tala djúp­raddað á sjar­mer­andi hátt. Þó að Hell or High Water sé fyrst og fremst spennu­mynd þá eru einnig sterk Hró­a-hatt­ar-skila­boð í henni. Hvorki banka­ræn­ingj­arnir né lög­reglan eru ill­menn­in, heldur bank­inn og kerfið sjálft sem neyðir fólk út í örvænt­ing­ar­fullar aðgerð­ir. Myndin var ekki fram­leidd fyrir mikið fjár­magn en er ein­stak­lega vel gerð, þá sér­stak­lega kvik­mynda­takan og klipp­ing­in.



1. Under sandet

Danska kvik­myndin Undir sand­inum ger­ist við lok seinni heim­styrj­ald­ar­innar og fjallar um þýska stríðs­fanga í haldi danska hers­ins. Í stríð­inu bjugg­ust Þjóð­verjar við stórri árás banda­manna á vest­ur­strönd Jót­lands og því grófu þeir um tvær millj­ónir jarð­sprengja í fjör­una þar. Sú árás kom hins vegar aldrei og stríðs­fang­arnir voru neyddir til að hreinsa fjör­una af sprengj­um, en flestir þeirra voru aðeins tán­ing­ar. Í Undir sand­inum eru Danir alls ekk­ert að fegra sinn hlut nema síður sé. Myndin er ákaf­lega vel gerð í alla staði og sér­lega fal­lega kvik­mynd­uð. En þó að danska fjaran sé fal­legt umhverfi þá veit maður að svæðið er stór­hættu­legt. Atriðin þegar drengirnir grafa upp sprengj­urnar taka því veru­lega á taug­arn­ar. Rol­and Möller fer með aðal­hlut­verk mynd­ar­innar sem verk­stjóri eins hóps­ins og gerir það af stakri snilld. Rauði þráð­ur­inn í mynd­inni er einmitt við­horf hans til drengj­anna og hvernig það breyt­ist með tím­an­um. Þó að Undir sand­inum sé dönsk þá er talið í henni að lang­mestu leyti á þýsku.



Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, bað um skýrsluna á sínum tíma.
Vill fá að vita af hverju upplýsingar um fjárfestingar útgerðarfélaga voru felldar út
Í lok ágúst var birt skýrsla sem átti að sýna krosseignatengsl eða ítök útgerðarfélaga í einstökum fyrirtækjum, en að mati þess þingmanns sem bað um hana gerði hún hvorugt. Síðar kom í ljós að mikilvægar upplýsingar voru felldar út fyrir birtingu.
Kjarninn 4. desember 2021
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Kynferðisleg áreitni og ofbeldi í álverunum og verklag þeirra
Alls hafa 27 tilkynningar borist álfyrirtækjunum þremur, Fjarðaáli, Norðuráli og Rio Tinto á síðustu fjórum árum. Kjarninn kannaði þá verkferla sem málin fara í innan fyrirtækjanna.
Kjarninn 4. desember 2021
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None