Kappræður ársins eru í kvöld

Mikil spenna er í Frakklandi fyrir kosningarnar um næstu helgi. Freyr Eyjólfsson, sem búsettur er í Frakklandi, hefur fylgst með spennunni magnast upp undanfarnar vikur.

Freyr Eyjólfsson
Emmanuel Macron og Marine Le Pen mætast í kappræðum í sjónvarpi í kvöld.
Emmanuel Macron og Marine Le Pen mætast í kappræðum í sjónvarpi í kvöld.
Auglýsing

Í kvöld verða kapp­ræður árs­ins í frönskum stjórn­mál­um. Þá mæt­ast for­seta­fram­bjóð­end­urnir Emmanuel Macron og Mar­ine Le Pen. Kosið verður á sunnu­dag. Öll Evr­ópa fylgist spennt með; fram­tíð Evr­ópu­sam­bands­ins virð­ist vera í húfi í þessum for­setaslag, sem end­ur­speglar einnig þróun stjórn­mála í álf­unni. Macron vill efla sam­starf Evr­ópu, en Le Pen draga úr því. Búist er við hörðum umræðum þar sem tek­ist verður á um inn­flytj­enda­mál, alþjóða­væð­ingu og ein­angr­un­ar­stefnu. Kapp­ræð­urnar verða í beinni útsend­ingu í rúma tvo tíma. Allt er lagt und­ir. Bæði tóku þau sér frí í gær til þess að und­ir­búa sig fyrir átök­in. Þetta er mik­il­væg­asti við­burður kosn­inga­bar­átt­un­ar. Áhorfið er gríð­ar­legt, margir kjós­endur gera upp hug sinn eftir þessa útsend­ingu.

Sögu­legur sjón­varps­við­burður

Frakkar hafa upp­lifað mörg dramat­ísk atvik í þess­ari mik­il­vægu sjón­varps­út­send­ingu. Það var ískalt and­rúms­loft þegar François Mitt­er­and og Valéry Giscard tók­ust á 1981. Fyr­ir­litn­ing skein úr augum þeirra, háðsk og eitruð orð féllu.  

Frægar eru sömu­leiðis harð­vít­ugar kapp­ræður Mitt­er­and og Jaques Chirac árið 1988. Þá höfðu þessir miklu mótherjar þurft að starfa saman í rík­is­stjórn, til­neydd­ir, í heil tvö ár.  Mitt­er­and ávarp­aði Chiraq stöðugt sem for­sæt­is­ráð­herra sem fór afskap­lega í pirr­urnar á Chirac og kom honum úr jafn­vægi. Hann brást við með því að kalla for­set­ann Herra Mitt­er­and (sem er ákveð­inn dóna­skap­ur) og Mitt­er­and svar­aði þá með því að kalla hann Herra for­sæt­is­ráð­herra. Chirac brást reiður við og sagð­i: „Má ég bara minna þig á að ég er ekki for­sæt­is­ráð­herra og þú ert ekki starf­andi for­seti. Við erum tveir fram­bjóð­endur á jafn­rétt­is­grund­velli.“

Auglýsing

Umræð­urnar breytt­ust hálf­part­inn í hanaslag og skít­kast og franska þjóðin var í hálf­gerðu sjokki yfir þessu öllu sam­an. Chirac var alla tíð þekktur fyrir að vera djarfur og fram­sæk­inn í kapp­ræðum en þarna svar­aði Mitt­er­and honum fullum hálsi og var end­ur­kjör­inn fyrir vik­ið.

Fræg­ustu kapp­ræð­urnar eru þó kannski þær sem fóru aldrei fram. Árið 2002 komst Jean-Marie Le Pen, faðir Mar­ine Le Pen, í seinni umferð kosn­ing­anna, en sitj­andi for­seti, Jaques Chirac, neit­aði að mæta hon­um.

Le Pen mun reyna allt til að fá byr í seglin á síðustu dögunum fyrir kosningarnar.

Öllu meira gekk á þegar Ségolène Royal, fyrsta konan til þessa að kom­ast í seinni umferð for­seta­kosn­ing­anna, mætti Nicolas Sar­kozy í sjón­varp­s­kapp­ræðum 2007. Sar­kozy, sem er þekktur ræðu­kappi, átti í vök að verj­ast fyrsta klukku­tím­ann og var kom­inn út í horn þegar Royal sak­aði hann um spill­ingu og van­rækslu í starfi. Allt stefndi í rot­högg þegar Sar­kozy spurði Royal hvort hún hefði virki­lega taug­arnar í þetta starf, hún væri stöðugt að missa stjórn á skapi sínu. Sar­kozy horfði aldrei til henn­ar, heldur til þátt­ar­stjórn­enda. Karl­rembustælar sem komu Royal úr jafn­vægi.

Í kvöld er búist við fjör­ugum umræð­um. Le Pen og Macron eru algjörar and­stæður í póli­tík, hann er frjáls­lynd­ur, evr­ópusinni; hún þjóð­ern­issinn­uð, hægri öfga­kona og and­stæð­ingur ESB. Hún hefur látið í sér heyra í vik­unni, kallað Macron elítu­strák og þjón auð­valds­ins. Hann er öllu kurt­eis­ari en lætur hana ef til vill finna til tevatns­ins í kvöld.    

Gæti dræm kjör­sókn orðið Macron að falli?

Sam­kvæmt öllum skoð­ana­könn­unum ætti Macron að hafa betur á sunnu­dag, en reynsla síð­asta árs (banda­rísku for­seta­kosn­ing­arnar og Brex­it) sýnir okkur að ekki er alltaf hægt að treysta þeim. Flestar kann­anir sýna mik­inn mun. Macron 60% og Le Pen 40%.

Macron virð­ist samt ekki geta treyst á vinstra fólk í þessum slag. Mik­ill meiri­hluti stuðn­ings­manna Jean-Luc Mélenchon ætlar ekki að kjósa Macron á sunnu­dag­inn kem­ur. Um 36% þeirra ætla að skila auðu eða ógildu, 29% ætla ekki að mæta. Ein­ungis 35% segj­ast  ætla að styðja Macron. Mélenchon, sem lenti í fjórða sæti, hefur ekki fylgt for­dæmi Francois Fillon og Ben­oît Hamon og lýst yfir stuðn­ingi á Macron. Margir hafa gagn­rýnt hann fyrir að leggja ekki sitt af mörkum til þess að halda Front National frá völdum og kalla hann sið­lausan vinstri öfga­mann. Hann ætlar samt að kjósa og hefur sagt við blaða­menn að það þurfi nú enga sér­fræð­inga til þess að giska á hvað hann kjósi að lok­um. „Heldur virki­lega ein­hver að ég muni kjósa Front National? En ég styð ekki áætlun Macron, mér lýst ekk­ert á hvað hann ætlar að ger­a.“

Þetta er því sýnd veiði en ekki gefin fyrir Emmanuel Macron, hann gæti lent í vand­ræðum ef kjör­sókn verður dræm. Til þess að Mar­ine Le Pen fari með sigur af hólmi þarf aðvitað eitt­hvað meiri­háttar að ger­ast. En reynslan hefur einmitt sýnt okkur að allt getur einmitt gerst. 

Það er allt klárt fyrir kappræðurnar í kvöld.

Lars Larsen
„Go´daw, jeg hedder Lars Larsen, jeg har et godt tilbud“
Danski milljónamæringurinn Lars Lar­sen lést á heim­ili sínu í síðustu viku, 71 árs að aldri. Hann var á meðal auðugustu manna í Danmörku og jafnframt þeirra þekktustu. Kjarninn rifjar hér upp sögu hans.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Árni Már Jensson
Að lesa milli línanna
Kjarninn 25. ágúst 2019
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir
„Að hanna er eins og að anda með heilanum“
Guðrún Margrét Jóhannsdóttir safnar nú fyrir nýrri hönnun á Karolina Fund.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Matthildur Björnsdóttir
Af hverju eru goðsagnir takmarkandi?
Kjarninn 25. ágúst 2019
Ólafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins, spurði um innstæðutryggingar.
Um 83 prósent innstæðna í íslenskum bönkum voru tryggðar um áramót
Tryggingasjóður innstæðueigenda tryggir um 83 prósent af þeim 1.707 milljörðum króna sem geymdir voru á íslenskum bankareikningum í lok síðasta árs. Samt voru bara 38 milljarðar króna í sjóðnum.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Benedikt Jóhannesson
Styrmir gegn Styrmi – Frumkvöðull í einkavæðingu orkufyrirtækja
Kjarninn 25. ágúst 2019
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna.
Trump um Trump frá Trump til Trump
Bandarískir ráðamenn reyna nú hvað þeir geta að bæta fyrir geðvonskutíst og eftiráskýringar Bandaríkjaforseta um aflýsingu Danmerkurferðar sinnar. Ástæðuna sagði forsetinn þá að danski forsætisráðherrann vildi ekki ræða hugmynd hans um kaup á Grænlandi.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Listi yfir þjónustugjöld bankanna skólabókardæmi um fákeppni
Gylfi Zoega segir að það sé ekki hægt að nota ódýrt kort í innanlandsviðskiptum hérlendis vegna þess að það myndi minnka hagnað bankanna.
Kjarninn 25. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None