Kosningaaldur verður ekki lækkaður – Málþóf andstæðinga drepur málið

Nær engar líkur eru á því að það náist að greiða atkvæði um lækkun kosningaaldurs á þingi í dag vegna málþófs. Umtalsverður meirihluti virðist samt sem áður vera fyrir samþykkt málsins.

Andrés Ingi Jónsson er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Andrés Ingi Jónsson er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Auglýsing

Andrés Ingi Jóns­son, þing­maður Vinstri grænna og fyrsti flutn­ings­maður frum­varps um lækkun kosn­inga­ald­urs fyrir sveita­stjórn­ar­kosn­ingar í 16 ár, segir að eins og mæl­enda­skráin líti út í þing­inu nú sé útlit fyrir að umræðan um málið verði lengri en tími sé til að klára í dag. „Það þýðir að við náum ekki að klára málið fyrir páska­hlé og þá er orðið hæpið að við náum að lækka kosn­inga­aldur fyrir kosn­ing­arnar í vor.“

Á Alþingi stendur nú yfir mál­þóf þing­manna úr Sjálf­stæð­is­flokki, Mið­flokki og Flokki fólks­ins til að tefja fyrir atkvæða­greiðslu um frum­varp sem mun lækka kosn­inga­aldur úr 18 árum í 16 fyrir kom­andi sveita­stjórn­ar­kosn­ing­ar, sem fram fara í lok maí. Ef frum­varpið yrði að lögum myndu um níu þús­und nýir kjós­endur fá rétt til að taka þátt í þeim kosn­ing­um.

Öruggur meiri­hluti er fyrir mál­inu á þingi, sam­kvæmt við­mæl­endum Kjarn­ans. Mál­þóf þeirra gerir það hins vegar að verkum að ekki næst að greiða atkvæði um það. Það þýðir því að vilji minni­hluta þing­manna nær fram að ganga, að minnsta kosti í bili, og 16 og 17 ára Íslend­ingar fá ekki að kjósa í sveita­stjórn­ar­kosn­ing­unum í lok maí líkt og stefnt var að.

Auglýsing

Aðspurður hvort hægt sé að setja málið aftur á dag­skrá eftir páska­frí segir Andrés að það þurfi að skoða það, en lík­lega sé þá of skammur tími til að ná mál­inu í gegn fyrir kom­andi kosn­ing­ar.

Hart tek­ist á

Sam­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans hefur verið hart tek­ist á í hlið­ar­her­bergjum Alþingis í dag um mál­ið. Það sem gerir það flókið er að víg­línan dregst ekki á milli stjórnar og stjórn­ar­and­stöðu. Þvert á móti er um að ræða mál sem Vinstri græn lögðu fram og hafa haft for­göngu um lengi. Síð­ast þegar frum­varpið var lagt fram, en fékk ekki efn­is­lega með­ferð, var fyrsti flutn­ings­maður þess Katrín Jak­obs­dótt­ir, for­maður flokks­ins og nú for­sæt­is­ráð­herra. Nú er, líkt og áður sagði, Andrés Ingi fyrsti flutn­ings­maður þess nú.

Önnur umræða um málið fór fram í gær og þar voru lagðar fram tvær breyt­ing­ar­til­lögur sem báðar mið­uðu að því að gild­is­töku lag­anna yrði frestað, ann­ars vegar til 1. jan­úar 2019 og hins vegar til 1. jan­úar 2019. Báðar þessar til­lögur voru felld­ar.

Atkvæði féllu þannig að nær allir þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks, Flokks fólks­ins, Mið­flokks vildu fresta gild­is­tök­unni fram yfir næstu kosn­ing­ar. Auk þess greiddu þrír þing­menn Fram­sókn­ar­flokks atkvæði með því. Þessi hópur mynd­aði hins vegar minni­hluta. Þriðja breyt­inga­til­lagan sem felur í sér að gild­is­töku lag­anna verði frestað fram yfir kosn­ing­ar, lögð fram af Gunn­ari Braga Sveins­syni þing­manni Mið­flokks, bíður afgreiðslu þrátt fyrir að tvær nán­ast sam­hljóma til­lögur hafi verið felldar í gær.

Málið gekk í kjöl­farið til stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefndar sem fund­aði tví­vegis um það í gær. Ein þeirra raka sem teflt var fram af and­stæð­ingum þess að málið yrði sam­þykkt í dag var að það gæti teflt kosn­ingum í tví­sýnu. Helga Vala Helga­dótt­ir, for­maður stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd­ar, segir að það hafi hins vegar komið skýrt fram á fundi nefnd­ar­innar með full­trúa dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins í gær að það væri ekk­ert við breyt­ingu á kosn­inga­aldri sem krefð­ist ein­hvers konar auka­fram­kvæmdar að hálfu ráðu­neyt­is­ins. „Þetta er ekki þannig breyt­ing. Ekki frekar en í fyrra þegar boðað var til kosn­inga með fimm vikna fyr­ir­vara.“

Þing­fundur mun standa til klukkan 20:00 í kvöld sam­kvæmt fyr­ir­liggj­andi dag­skrá. Eftir það mun þingi vera slitið og þing­menn fara í páska­frí í tvær vik­ur. 

Fylgni milli fylgis og vilja til að lækka ald­ur­inn

Athygli vekur að þeir flokkar sem njóta mest stuðn­ings hjá ungu fólki eru mun meira fylgj­andi því að frum­varpið verði sam­þykkt strax og að breyt­ingin taki gildi fyrir kom­andi sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­ar. Í síð­ustu skoð­ana­könn­un­inni sem Gallup gerði um fylgi stjórn­mála­flokka fyrir síð­ustu Alþing­is­kosn­ing­ar, og birt­ist 27. októ­ber 2017, kom til að mynda fram að Vinstri græn nutu stuðn­ings 25 pró­sent kjós­enda sem voru undir 30 ára. Stuðn­ingur við flokk­inn var lang­mestur í yngsta ald­urs­hópnum og umtals­vert . Píratar nutu stuðn­ings 15 pró­sent kjós­enda í þeim ald­urs­hópi. Til sam­an­burðar ætl­uðu 3-6 pró­sent þeirra sem voru eldri en 50 ára að kjósa Pírata. Við­reisn naut stuðn­ings 11 pró­sents kjós­enda undir þrí­tugu en ein­ungis fjögur pró­sent kjós­enda sem voru yfir 60 ára ætl­uðu að kjósa flokk­inn. Eini flokk­ur­inn sem er í heild sinni fylgj­andi breyt­ing­unni á kosn­inga­aldr­inum sem nýtur meira fylgis hjá eldri kjós­endum en yngri er Sam­fylk­ing­in. Það er þó þannig að 12 pró­sent kjós­enda undir þrí­tugu ætl­uðu að kjósa þann flokk sem er meira fylgi en hann naut hjá fólki á fer­tugs­aldri.

Flokk­arnir sem eru mest á móti breyt­ing­unni, eða að minnsta kosti mót­fallnir því að hún taki gildi fyrir kom­andi sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­ar, eiga það allir sam­eig­in­legt að njóta umtals­verðs meira fylgis hjá eldri kjós­endum en þeim sem yngri eru. Mun­ur­inn er sýni­leg­astur hjá Sjálf­stæð­is­flokki. Í könnun Gallup kom fram að 18 pró­sent kjós­enda undir þrí­tugu ætl­uðu að kjósa flokk­inn, sem er langt undir kjör­fylgi hans. Að sama skapi naut hann stuðn­ings 28-30 pró­sent þeirra sem voru eldri en 40 ára. Mið­flokk­ur­inn naut stuðn­ings sjö pró­sents kjós­enda undir þrí­tugu og Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn naut stuðn­ings átta pró­sent ungra kjós­enda. Í báðum til­vikum er það fylgi tölu­vert  undir kjör­fylgi. Í til­viki Flokks fólks­ins mæld­ist stuðn­ingur við hann hjá fólki yngra en 30 ára ein­ungis eitt pró­sent í könnun Gallup.

Einar Óli – „Mind like a maze“
Húsvíkingur safnar fyrir sinni fyrstu plötu.
Kjarninn 21. júlí 2019
Eigið fé Síldarvinnslunnar 42 milljarðar króna
Hagnaður Síldarvinnslunnar jókst í fyrra frá árinu á undan, um 21 prósent. Hagnaðurinn var 4,1 milljarður króna.
Kjarninn 21. júlí 2019
Bókasafn framtíðarinnar
Hundrað handrit eftir hundrað af þekkustu rithöfundum samtímans verða geymd í Bókasafni framtíðarinnar í hundrað ár.
Kjarninn 21. júlí 2019
Umdeild græn skírteini skila 850 milljónum í hagnað á ári
Upprunaábyrgð raforku, eða svokölluð græn skírteini, hefur verið hampað sem ein af lykilstoðunum í baráttunni við loftslagsbreytingar og lastað sem aflátsbréf í loftslagsmálum.
Kjarninn 21. júlí 2019
Hundruð milljarða til að verjast sjónum
Vegna hækkandi sjávarborðs þurfa Danir að eyða milljörðum til að koma í veg fyrir að sjórinn leggi undir sig stórt landsvæði.
Kjarninn 21. júlí 2019
Kristbjörn Árnason
Peningaelítan á í heiftugri baráttu um völdin á fjármálakerfinu
Kjarninn 20. júlí 2019
Rafbílasala heldur áfram að aukast
Hreinir rafmagnsbílar, tengiltvinnbílar og hybrid bílar voru 22 prósent af heildar fólksbílasölu fyrstu sex mánuði ársins. Ríkisstjórnin hefur sett sér það markmið að árið 2030 verði 100.000 skráðir rafbílar og önnur vistvæn ökutæki hér á landi.
Kjarninn 20. júlí 2019
Össur kaupir fyrirtæki í Detroit
Markaðsvirði Össurnar hefur aukist mikið að undanförnu en félagið er skráð á markað í Kaupmannahöfn.
Kjarninn 20. júlí 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar