Tíu staðreyndir um hvernig ríkið ætlar að eyða og afla peninga

Ríkisstjórnin kynnti nýverið fyrstu fjármálaáætlun sína, sem gildir til næstu fimm ára. Þar koma fram grófar útlínur um þeirra tekna sem hún ætlar að afla, og í hvað hún ætlar að eyða þeim.

Formenn þeirra flokka sem mynda sitjandi ríkisstjórn kynntu nýverið fyrstu fimm ára fjármálaáætlun sína.
Formenn þeirra flokka sem mynda sitjandi ríkisstjórn kynntu nýverið fyrstu fimm ára fjármálaáætlun sína.
Auglýsing

1. Mikil útgjalda­aukn­ing

Fjár­­­fest­ingar munu vaxa umtals­vert á næsta ári, eða um 13 millj­­arða króna og ná hámarki á árinu 2021. Alls er gert ráð fyrir að fjár­­­fest­ingar á árunum 2019 til 2023 nemi 338 millj­­örðum króna.

2. Allskyns keypt

Á meðal þeirra verk­efna sem ráð­ist verður í sam­­kvæmt áætl­­un­inni eru bygg­ing nýs Lands­­spít­­ala, kaup á þyrlum fyrir Land­helg­is­­gæsl­una, upp­bygg­ingu hjúkr­un­ar­heim­ila, fé til bygg­ingu Hús íslensk­unnar og hámarks­­greiðslur for­eldra í fæð­ing­­ar­or­lofi verða hækk­­að­ar og orlofs­tím­inn lengd­ur. Alls er gert ráð fyrir tæp­lega 75 millj­örðum króna í fjár­fest­ingu í sjúkra­húss­þjón­ustu og fer mest til bygg­ingar nýs Land­spít­ala við Hring­braut. Fram­kvæmdir við bygg­ingu nýs með­ferð­ar­kjarna hefj­ast á árinu 2018 en meg­in­þungi fram­kvæmda verður á árunum 2020-2023. Í áætl­un­inni er einnig gert ráð fyrir að ráð­ist verði í upp­bygg­ingu á innviðum og önnur verk­efni á fjöl­sóttum stöðum í nátt­úru Íslands og öðrum ferða­manna­stöð­um.

3. Virð­is­auka­skattur á bækur

Virð­is­auka­skattur á bækur verður afnum­inn í byrjun árs 2019 og ári síðar verða höf­unda­rétt­ar­greiðsl­ur, sem við­ur­kennd rétt­hafa­sam­tök inn­heimta, skatt­lagðar sem eign en ekki tekj­ur.

Auglýsing

4. Umhverf­is­skattar

 Í upp­hafi árs var kolefn­is­gjald á elds­neyti hækkað um 50 pró­sent og er fyr­ir­hugað að hækka gjaldið um tíu pró­sent árið 2019 og aftur 2020. Skoð­aðar verða leiðir til gjald­töku af ferða­mönn­um. Miðað er við að gjaldið verði lagt á frá og með árinu 2020.

5. Banka­skattur lækk­aður

Rík­­is­­stjórnin stefnir á að lækka fleiri skatta á næstu árum, og verður meðal ann­­ars banka­skattur lækk­­að­­ur. Hann fer úr  0,376 pró­­sent í 0,165 pró­­sent, en for­svar­s­­menn allra fjár­­­mála­­fyr­ir­tækja lands­ins hafa gagn­rýnt skatt­inn leng­i.

6. Blessað trygg­inga­gjaldið

Gert er ráð fyrir lækkun trygg­inga­gjalds um 0,25 pró­sent á árinu 2019, úr 6,85 pró­sent í 6,6 pró­sent. Frek­­ari lækkun ræðst m.a. af nið­­ur­­stöðu sam­ráðs við aðila vinn­u­­mark­að­­ar­ins um útfærslu rétt­inda, sem fjár­­­mögnuð eru með trygg­inga­gjaldi, og afkomu rík­­is­­sjóðs. Virð­is­auka­skattur á bækur verður afn­um­inn í byrjun árs 2019 og ári síðar verða höf­unda­rétt­­ar­greiðsl­­ur, sem við­­ur­­kennd rétt­hafa­­sam­tök inn­­heimta, skatt­lagðar sem eign en ekki tekj­­ur.

7. Flöt tekju­skatts­lækkun fyr­ir­huguð

Tekju­skattur ein­stak­linga á líka að lækka. Í áætl­­un­inni er gengið út frá að tekju­skattur lækki í neðra skatt­­þrepi og geti lækkað um eitt pró­­sent­u­­stig í áföngum á áætl­­un­­ar­­tím­an­­um. Tekjur rík­is­sjóðs af tekju­skatti myndu minnka um 14 millj­arða króna við þá lækk­un. Í krónum talið myndu skattar þeirra sem eru með hærri tekjur lækka meira en þeirra sem eru með lægri tekj­ur.

8. Þakið afnumið

Skatta­í­vilnun vegna rann­sókn­ar- og þró­un­­ar­­kostn­aðar verður aukin á árinu 2019 og stefnt er að afnámi þaks­ins síðar á kjör­tíma­bil­inu. Skatt­­stofn fjár­­­magnstekju­skatts verður end­­ur­­skoð­aður með það að mark­miði að skatt­­leggja raun­á­vöxt­un, en áhrif þeirra breyt­inga koma fram árið 2020.

9. Skuldir lækk­aðar

Frá 2013 hafa skuldir rík­is­sjóðs verið lækk­aðar um 600 millj­arða króna. Í áætl­un­inni segir að aukin efna­hags­leg umsvif og lægri vaxta­gjöld í kjöl­far skulda­lækk­unar hafi skapað nauð­syn­legt svig­rúm í rík­is­rekstr­in­um. Stefnt sé að því að heild­ar­skuldir hins opin­bera sam­kvæmt við­miðum laga um opin­ber fjár­mál fari undir lög­boðið 30 pró­sent við­mið í árs­lok 2019, eða ári fyrr en fjár­mála­stefnan gerir ráð fyrir og verði um 22 pró­sent í árs­lok 2023.

10. Gagn­rýnt úr öllum áttum

Áætl­unin hefur verið gagn­rýnd úr ýmsum átt­um. Drífa Snædal, fram­­kvæmda­­stjóri Starfs­­greina­­sam­­bands­ins og fyrr­ver­andi vara­­þing­­maður VG, spurði hvers stöð­ug­­leika sé verið að vernda með áætl­un­inni, í ljósi þess að ekki eigi að nýta skatt­kerfið til tekju­jöfn­uðar heldur þvert á móti eigi að ýkja mis­skipt­ingu. Sig­urður Hann­es­son, fram­kvæmda­stjóri Sam­taka Iðn­að­ar­ins, sagði að boðað stór­á­tak í upp­bygg­ingu vega­kerf­is­ins í fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar stand­ist ekki skoð­un. Ásdís Krist­jáns­dóttir aðal­hag­fræð­ingur Sam­taka atvinnu­lífs­ins hefur sagt að fjar­mála­á­ætl­unin ein­kenn­ist af bjart­sýni.

BrewDog opnar í Reykjavík
Skoska brugghúsið BrewDog mun opna á horni Frakkastígs og Hverfisgötu í sumar.
Kjarninn 23. apríl 2018
Eimskip er skráð í Kauphöll Íslands.
50 milljón króna stjórnvaldssekt FME á Eimskip stendur
Héraðsdómur hefur hafnað öllum kröfum Eimskip í máli sem höfðað var vegna stjórnvaldssektar sem Fjármálaeftirlitið lagði á fyrirtækið fyrir að birta ekki innherjaupplýsingar úr rekstri sínum nægilega snemma.
Kjarninn 23. apríl 2018
Benedikt Jóhannesson mun kynna skýrslu Talnakönnunar um kaupauka hjá íslenskum fyrirtækjum á fundi sem haldinn er í hádeginu á morgun.
Um 70 prósent stórra fyrirtækja með kaupaukakerfi
Samkvæmt könnun sem Talnakönnun hefur gert eru um 70 prósent af 20 stórum fyrirtækjum sem skráð eru á markað eða eru bankar, með kaupaukakerfi. Laun forstjóra hafa hækkað mikið á skömmum tíma.
Kjarninn 23. apríl 2018
Á heitum degi í hjarta kalda stríðsins
Auður Jónsdóttir og Bára Huld Beck röltu á heitum sunnudegi um sögufrægt svæði í Berlín, Tempelhof-flugvöll og nágrenni, áður hjarta kalda stríðsins en nú hjarta Berlínar-búa í sumarskapi.
Kjarninn 23. apríl 2018
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Ójöfnuður í menntun á Norðurlöndunum?
Kjarninn 23. apríl 2018
Getur Facebook haft áhrif á íslenskar kosningar?
Facebook hefur birt hnapp á kjördag í kosningum, meðal annars á Íslandi, sem notendur merkja við þegar þeir hafa greitt atkvæði. Fjölmiðlanefnd hefur áhyggjur af áhrifum hnappsins. Þingmenn segja mikilvægt að fá nánari svör um tilgang hans og áhrif.
Kjarninn 23. apríl 2018
Hópurinn Hvar er Haukur
Opið bréf til Katrínar Jakobsdóttur
Kjarninn 23. apríl 2018
Ljósmæður leggja niður störf
Harðar kjaradeilur ljósmæðra og ríkisins eru langt í frá að leysast.
Kjarninn 23. apríl 2018
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar