Hærra bensínverð eykur árlegan kostnað heimila um milljarða

Verð á eldsneyti hefur hækkað um 14 prósent frá áramótum. Ríkið tekur til sín rúmlega helming af hverjum seldum lítra.

bensínvakt september 2018
Auglýsing

Bens­ín­verð hefur gríð­ar­lega mikil áhrif á buddu lands­manna. Frá því að við­mið­un­ar­verð á bens­íni náði lægsta punkti frá októ­ber 2009 í krónum talið júlí í fyrra, og var 184,7 krón­ur, og fram í miðjan sept­em­ber síð­ast­lið­inn hefur það hækkað um 38,2 krón­ur, eða um tæp­lega 21 pró­sent á tæpum 15 mán­uð­um. Þetta má lesa út úr Bens­ín­vakt Kjarn­ans sem unnin er mán­að­ar­lega í sam­starfi við bens­ín­verð.­is. Frá ára­mótum hefur verðið hækkað um næstum 14 pró­sent. 

Vert er að taka fram að við­mið­un­ar­verðið sem hér er stuðst við er með lægstu verðum sem standa til boða og því má reikna með að algeng­asta verð sé hærra. Ef til dæmis er miðað er við hæsta verð á bens­ín­lítra í dag, sem er 234,4 krónur á lítra, hefur hækk­unin numið 27 pró­sentum frá miðju sumri 2017. 

Allar spár gera ráð fyrir því að verðið muni halda áfram að hækka. Það er þó enn tölu­vert langt frá hæsta punkt­inum sem það fór í, en um miðjan apríl 2012 var við­mið­un­ar­verð á bens­ín­lítra 268,1 krón­ur. 

Ríkið tekur rúman helm­ing

Íslenska ríkið tekur til sín stóran hluta af hverjum seldum lítra af bens­íni. Þannig fór 19,78 pró­­­sent af verði hans um miðjan sept­em­ber í sér­­­stakt bens­ín­gjald, 12,27 pró­­­sent í almennt bens­ín­­­gjald og 3,7 pró­­­sent í svo­kallað kolefn­is­­gjald, sem er lagt á jarð­efna­elds­­neyti og jarð­­gas. Þá er ótalið að 19,35 pró­­­sent sölu­verðs er virð­is­auka­skatt­­­ur. Sam­an­lagt fór því 122,8 krónur af hverjum seldum lítra til rík­­­is­ins, eða 55,1 pró­­­sent. Hæstur fór hlutur rík­­­is­ins í 60,26 pró­­­sent í júlí 2017.

Auglýsing
Þessi gjöld skila veru­legum tekj­um. Ekki er til­greint sér­stak­lega í fjár­laga­frum­varpi næsta árs hversu stór hluti þeirra tekna sem falla til vegna greiðslu virð­is­auka­skatts er vegna bens­ín- og dísil­kaupa, en sú upp­hæð hleypur án vafa á mörgum millj­örðum króna. Alls er reiknað með að virð­is­auka­skattur skili rík­is­sjóði í heild 255,3 millj­örðum króna á næst ári, sem er 15,8 millj­örðum krónum meira en í ár. 

Til við­bótar eru eru áætl­aðar tekjur rík­is­sjóðs vegna elds­neyt­is­gjalda 31,2 millj­arðar króna á næsta ári. Olíu­gjaldið hækkar til dæmis úr 11,4 millj­örðum króna í 12,1 millj­arð króna og bens­ín­gjald verður 13,2 pró­sent. Á síð­ustu árum hefur þó kolefn­is­gjaldið hækkað mest. Frá 2017 hefur það hækkað um 3,2 millj­arða króna, en vert er að taka fram að það hækkar lítið á næsta ári, eða um rúmar 300 millj­ónir króna.

Álagn­ingin sveifl­ast

Bens­ín­vakt Kjarn­ans reiknar einnig út hlut olíu­­­­­fé­lags í hverjum seldum lítra sem afgangs­­­stærð þegar búið er að greina aðra kostn­að­­­ar­liði. Hlutur olíu­­­­­fé­laga, þ.e. álagn­ingin sem fer í þeirra vasa, er nú að minnsta kosti 38,65 krónur á hvern seldan bens­ín­lítra. Hún hefur lækkað umtals­vert á síð­­­ast­liðnu ári. Í maí 2017 fengu olíu­­­­­fé­lögin 41,74 krónur í sinn hlut af hverjum seldum lítra.

Olíu­­­­­fé­lögin taka nú að minnsta kosti 17,34  pró­­­sent af hverjum seldum olíu­­­lítra. Það hlut­­­fall náði lægsta punkti sínum í sept­­­em­ber 2017 þegar olíu­­­­­fé­lögin fengu 11,38 pró­­­sent í sinn hlut. Til sam­an­­­burðar þá fengu þau 21,3 pró­­­sent af hverjum seldum lítra í maí 2017.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Barnabókin „Ævintýri í Bulllandi“
Mæðgur dunduðu sér við að skrifa barnabók á meðan að COVID-faraldurinn hélt samfélaginu í samkomubanni. Þær safna nú fyrir útgáfu hennar á Karolina fund.
Kjarninn 31. maí 2020
Þorri landsmanna greiðir tekjuskatt og útsvar. Hluti greiðir hins vegar fyrst og fremst fjármagnstekjuskatt.
Tekjur vegna arðgreiðslna jukust í fyrra en runnu til færri einstaklinga
Alls voru tekjur vegna arðs 46,1 milljarður króna í fyrra. Þeim einstaklingum sem höfðu slíkar tekjur fækkaði á því ári. Alls eru 75 prósent eigna heimila landsins bundnar í fasteignum.
Kjarninn 31. maí 2020
Maskína leiðrétti framsetningu Moggans á göngugatnakönnun
Maskína, sem vann könnun á viðhorfum til varanlegra göngugatna fyrir hóp kaupmanna sem berst gegn göngugötum í miðborginni, sendi frá sér leiðréttingu á fimmtudag eftir að bjöguð mynd af niðurstöðunum var dregin fram í Morgunblaðinu.
Kjarninn 31. maí 2020
Auður Jónsdóttir
Þú verður að deyja fyrir samfélagið!
Kjarninn 31. maí 2020
Stefán Ólafsson
Atvinnuleysisbætur eru alltof lágar
Kjarninn 31. maí 2020
Inger Støjberg, þáverandi ráðherra innflytjendamála í dönsku stjórninni, sést hér á fundi í Brussel 25. janúar árið 2016. Þann sama dag sá hún fréttir sem gerðu hana hoppandi illa og urðu kveikjan að þeim embættisfærslum sem nú eru til rannsóknar.
Að tala tungum tveim og draga kanínu úr hatti
Danskir stjórnmálaskýrendur sem fylgjast með rannsókn á embættisfærslum Inger Støjberg, fyrrverandi ráðherra, segja hana hafa talað tungum tveim í yfirheyrslum vegna rannsóknarinnar. Minnisblað sem enginn hafði áður heyrt minnst á dúkkaði skyndilega upp.
Kjarninn 31. maí 2020
Donald Trump á blaðamannafundi í vikunni, þar sem hann undirritaði forsetatilskipun sem ætlað er að refsa einkafyrirtækjum fyrir að ritskoða efni á internetinu.
Trump steig á endanum yfir línuna sem Twitter hafði dregið í sandinn
Árið 2018 byrjaði Twitter að þróa lausn til að bregðast við því að stjórnmálamenn töluðu með misvísandi eða meiðandi hætti á miðlinum. Í þessari viku beitti miðilinn þessu meðali sínu gegn Donald Trump í fyrsta sinn. Og sá varð reiður.
Kjarninn 30. maí 2020
Brynjar Níelsson
Villuljós
Kjarninn 30. maí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar