Það helsta hingað til: Afsögn Sigríðar Á. Andersen

Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Eitt mál sem stendur þar upp úr er afsögn dómsmálaráðherra og dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í Landsréttarmálinu.

Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Auglýsing

Hvað?

„Ég mun ekki gera það. Ég hef ekki ástæðu til þess.“ Þetta sagði Sig­ríður Á. And­er­sen, þá dóms­mála­ráð­herra,Í hádeg­is­fréttum RÚV þriðju­dag­inn 12. mars 2019 þegar hún var spurð hvort hún myndi segja af sér vegna dóms Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu í Lands­rétt­ar­mál­inu sem birtur hafði verið um morg­un­inn.

­Rúmum sól­ar­hring síð­ar, klukkan 13:49 síð­degis  mið­viku­dag 13. mars, var boðað til blaða­manna­fundar í dóms­mála­ráðu­neyti sem skyldi hefj­ast 41 mín­útu síð­ar. Á þeim fundi lýsti Sig­ríður afstöðu sinni til Lands­rétt­ar­máls­ins í löngu máli, sagði að nið­ur­staðan hefði komið henni „veru­lega á óvart“ og að hún ætl­aði að stíga til hliðar sem ráð­herra á meðan að verið væri að fjalla meira um Lands­rétt­ar­málið og vinna úr þeirri stöðu sem upp var kom­in. Hún hefði skynjað að hennar per­sóna kynni að hafa trufl­andi áhrif á frek­ari með­ferð máls­ins.

Það er hins vegar ekki hægt að stíga til hliðar tíma­bundið sem ráð­herra. Stjórn­skipun lands­ins gerir ein­fald­lega ekki ráð fyrir því. Sig­ríður var að segja af sér emb­ætti.

Auglýsing

Af hverju?

Dómur Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins í Lands­rétt­ar­mál­inu fól í sér áfell­is­dóm fyrir bæði Sig­ríði og Alþingi fyrir það hvernig haldið var á skipan 15 dóm­ara við Lands­rétt í byrjun júní 2017. Gagn­vart Sig­ríði fyrir að hafa brotið stjórn­sýslu­lög með því að breyta list­anum um til­nefnda dóm­ara frá þeim lista sem hæf­is­nefnd hafði skilað af sér, og fært fjóra dóm­ara af þeim lista en sett aðra fjóra inn á hann án þess að rann­saka og rök­styðja þá ákvörðun með nægj­an­legum hætti. Alþingi fyrir að hafa kosið um skipan dóm­ar­anna allra í einu, í stað þess að kjósa um hvern fyrir sig.

Nið­ur­staðan var skýr. Í dómnum var fall­ist á það dóm­­ar­­arnir fjórir sem bætt var á list­ann væru ólög­­lega skip­aðir og gætu þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, þar sem ólög­­lega skip­aðir dóm­­arar gætu ekki tryggt rétt­láta máls­­með­­­ferð. Ferlið sem beitt var við skipun dóm­­ar­anna við Lands­rétt hafi orðið „til þess að valda skaða á því trausti sem dóm­­stóll í lýð­ræð­is­­legu sam­­fé­lagi þarf að vekja hjá almenn­ingi og braut í bága við það grund­vall­­ar­at­riði að dóm­­stóll sé lög­­­leg­­ur, eina af meg­in­­reglum rétt­­ar­­rík­­is­ins.“

Hver var nið­ur­stað­an?

Kjarn­inn greindi frá því 13. mars að Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra hefði lagt lín­urnar um að Sig­ríður þyrfti að segja af sér. Hún kom sjón­­­ar­miðum sín­um, um að dóms­­mála­ráð­herra yrði að axla ábyrgð á þeirri óvissu sem upp væri komin í dóms­­kerf­inu eftir dóm­inn skýrt á fram­­færi við for­­menn sam­­starfs­­flokk­anna í rík­­is­­stjórn, Sig­­urð Inga Jóhanns­­son, for­­mann Fram­­sókn­­ar­­flokks­ins, og Bjarna Bene­dikts­­son, for­­mann Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins, á fundi for­­mann­anna að morgni 13. mars.

Eftir sem áður var ekki end­an­­lega ljóst, að Sig­ríður Á. And­er­sen myndi segja af sér, fyrr en hún gerði það sjálf á blaða­manna­fundi í dóms­­mála­ráðu­­neyt­inu, sem hófst klukkan 14:30 þann sama dag.

Á þeim tíma­­punkti - það er þegar blaða­­manna­fund­­ur­inn fór fram - kom til greina að slíta rík­­is­­stjórn­­­ar­­sam­­starf­inu ef Sig­ríður myndi ekki segja af sér og axla ábyrgð á þeirri stöðu sem upp væri komin í starfi Lands­rétt­­ar, eftir nið­­ur­­stöðu Mann­rétt­inda­­dóm­stóls­ins, sam­­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans.

Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir tók tíma­bundið við sem dóms­mála­ráð­herra en sinnir áfram fyrri ráð­herra­störfum líka. Búist er við því að nýjum ráð­herra úr röðum Sjálf­stæð­is­flokks­ins verði bætt við rík­is­stjórn­ina á næstu vik­um.

Þann 9. apríl síð­ast­lið­inn ákvað íslenska ríkið að óska eftir end­ur­skoðun yfir­deildar Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu á dómnum sem féll 12. mars. Lík­­­legt er að nið­­ur­­staða um það hvort yfir­­­deildin taki dóm­inn til end­­ur­­skoð­unar fáist innan fárra mán­aða.

Í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut sagði for­sæt­is­ráð­herra að ekki væri hafið yfir allan vafa hvort að nið­ur­staða Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins ætti bara við um þá fjóra dóm­ara sem voru skip­aðir ólög­lega af þáver­andi dóms­mála­ráð­herra, eða alla dóm­ara við rétt­inn. Það þyrfti meiri skýr­leika í nið­ur­stöð­una.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alls störfuðu um 130 manns hjá SaltPay hér á landi áður en til uppsagna dagsins kom.
Hópuppsögn hjá SaltPay
SaltPay segir upp tugum starfsmanna hér á landi í dag, aðallega starfsmönnum sem hafa starfað við að þróa og viðhalda eldra greiðslukerfi Borgunar. SaltPay keypti Borgun síðasta sumar.
Kjarninn 19. apríl 2021
Samfylking sé tilbúin með frumvarp sem skyldar komufarþega til að dvelja í sóttvarnahúsi
Formaður Samfylkingar spurði forsætisráðherra hvort til stæði að breyta sóttvarnalögum í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag. Ekki við núverandi fyrirkomulag að sakast að mati forsætisráðherra, heldur við þá sem fylgja ekki reglum.
Kjarninn 19. apríl 2021
Sigríður Ólafsdóttir verður í öðru sæti listans og Eiríkur Björn í því fyrsta.
Eiríkur Björn og Sigríður leiða Viðreisn í Norðausturkjördæmi
Fyrrverandi bæjarstjóri á Fljótsdalshéraði og Akureyri verður oddviti Viðreisnar í Norðausturkjördæmi í komandi kosningum.
Kjarninn 19. apríl 2021
Harpa opnaði árið 2011. Kostnaður við rekstur fasteignarinnar og uppsafnað viðhald er að skapa alvarlega stöðu.
„Alvarleg staða“ hjá Hörpu vegna skorts á fjármagni til að sinna viðhaldi
Alls hafa eigendur Hörpu, ríki og borg, lagt húsinu til 14,4 milljarða króna í formi greiðslna af lánum vegna byggingu þess og rekstrarframlaga. Í fyrra nam rekstrarframlag þeirra 728 milljónum króna. Mikill vandi framundan vegna uppsafnaðs viðhalds.
Kjarninn 19. apríl 2021
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
44 smit um helgina – Breytingar orðið í niðurstöðum landamæraskimanna
„Atburðir helgarinnar eru vissulega vonbrigði og við höfum fengið nú staðfest svo um munar að breska afbrigðið er til staðar í samfélaginu,“ segir Alma Möller landlæknir.
Kjarninn 19. apríl 2021
Styrkir til að hjálpa fyrirtækjum í ferðaþjónustu að rifta ráðningarsambandi við starfsfólk sitt hafa staðið til boða frá því í maí 2020.
Fyrirtæki tengd Icelandair Group hafa fengið 4,7 milljarða króna í uppsagnarstyrki
Alls hafa 17 fyrirtæki hafa fengið meira en 100 milljónir króna í uppsagnarstyrki úr ríkissjóði frá því í maí í fyrra. Næstum 40 prósent upphæðarinnar hafa farið til fyrirtækja sem tengjast Icelandair Group.
Kjarninn 19. apríl 2021
Á þriðja tug smita greindust í gær
Í fyrsta sinn frá því í nóvember 2020 greindust fleiri en 20 COVID-19 smit á Íslandi á einum degi. Fjöldinn sem greindist í gær er meiri en sá sem greindist síðast þegar aðgerðir voru hertar.
Kjarninn 19. apríl 2021
Eiríkur Ragnarsson
Hvaða frelsi er yndislegt?
Kjarninn 19. apríl 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar