Það helsta hingað til: Afsögn Sigríðar Á. Andersen

Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Eitt mál sem stendur þar upp úr er afsögn dómsmálaráðherra og dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í Landsréttarmálinu.

Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Auglýsing

Hvað?

„Ég mun ekki gera það. Ég hef ekki ástæðu til þess.“ Þetta sagði Sig­ríður Á. And­er­sen, þá dóms­mála­ráð­herra,Í hádeg­is­fréttum RÚV þriðju­dag­inn 12. mars 2019 þegar hún var spurð hvort hún myndi segja af sér vegna dóms Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu í Lands­rétt­ar­mál­inu sem birtur hafði verið um morg­un­inn.

­Rúmum sól­ar­hring síð­ar, klukkan 13:49 síð­degis  mið­viku­dag 13. mars, var boðað til blaða­manna­fundar í dóms­mála­ráðu­neyti sem skyldi hefj­ast 41 mín­útu síð­ar. Á þeim fundi lýsti Sig­ríður afstöðu sinni til Lands­rétt­ar­máls­ins í löngu máli, sagði að nið­ur­staðan hefði komið henni „veru­lega á óvart“ og að hún ætl­aði að stíga til hliðar sem ráð­herra á meðan að verið væri að fjalla meira um Lands­rétt­ar­málið og vinna úr þeirri stöðu sem upp var kom­in. Hún hefði skynjað að hennar per­sóna kynni að hafa trufl­andi áhrif á frek­ari með­ferð máls­ins.

Það er hins vegar ekki hægt að stíga til hliðar tíma­bundið sem ráð­herra. Stjórn­skipun lands­ins gerir ein­fald­lega ekki ráð fyrir því. Sig­ríður var að segja af sér emb­ætti.

Auglýsing

Af hverju?

Dómur Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins í Lands­rétt­ar­mál­inu fól í sér áfell­is­dóm fyrir bæði Sig­ríði og Alþingi fyrir það hvernig haldið var á skipan 15 dóm­ara við Lands­rétt í byrjun júní 2017. Gagn­vart Sig­ríði fyrir að hafa brotið stjórn­sýslu­lög með því að breyta list­anum um til­nefnda dóm­ara frá þeim lista sem hæf­is­nefnd hafði skilað af sér, og fært fjóra dóm­ara af þeim lista en sett aðra fjóra inn á hann án þess að rann­saka og rök­styðja þá ákvörðun með nægj­an­legum hætti. Alþingi fyrir að hafa kosið um skipan dóm­ar­anna allra í einu, í stað þess að kjósa um hvern fyrir sig.

Nið­ur­staðan var skýr. Í dómnum var fall­ist á það dóm­­ar­­arnir fjórir sem bætt var á list­ann væru ólög­­lega skip­aðir og gætu þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, þar sem ólög­­lega skip­aðir dóm­­arar gætu ekki tryggt rétt­láta máls­­með­­­ferð. Ferlið sem beitt var við skipun dóm­­ar­anna við Lands­rétt hafi orðið „til þess að valda skaða á því trausti sem dóm­­stóll í lýð­ræð­is­­legu sam­­fé­lagi þarf að vekja hjá almenn­ingi og braut í bága við það grund­vall­­ar­at­riði að dóm­­stóll sé lög­­­leg­­ur, eina af meg­in­­reglum rétt­­ar­­rík­­is­ins.“

Hver var nið­ur­stað­an?

Kjarn­inn greindi frá því 13. mars að Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra hefði lagt lín­urnar um að Sig­ríður þyrfti að segja af sér. Hún kom sjón­­­ar­miðum sín­um, um að dóms­­mála­ráð­herra yrði að axla ábyrgð á þeirri óvissu sem upp væri komin í dóms­­kerf­inu eftir dóm­inn skýrt á fram­­færi við for­­menn sam­­starfs­­flokk­anna í rík­­is­­stjórn, Sig­­urð Inga Jóhanns­­son, for­­mann Fram­­sókn­­ar­­flokks­ins, og Bjarna Bene­dikts­­son, for­­mann Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins, á fundi for­­mann­anna að morgni 13. mars.

Eftir sem áður var ekki end­an­­lega ljóst, að Sig­ríður Á. And­er­sen myndi segja af sér, fyrr en hún gerði það sjálf á blaða­manna­fundi í dóms­­mála­ráðu­­neyt­inu, sem hófst klukkan 14:30 þann sama dag.

Á þeim tíma­­punkti - það er þegar blaða­­manna­fund­­ur­inn fór fram - kom til greina að slíta rík­­is­­stjórn­­­ar­­sam­­starf­inu ef Sig­ríður myndi ekki segja af sér og axla ábyrgð á þeirri stöðu sem upp væri komin í starfi Lands­rétt­­ar, eftir nið­­ur­­stöðu Mann­rétt­inda­­dóm­stóls­ins, sam­­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans.

Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir tók tíma­bundið við sem dóms­mála­ráð­herra en sinnir áfram fyrri ráð­herra­störfum líka. Búist er við því að nýjum ráð­herra úr röðum Sjálf­stæð­is­flokks­ins verði bætt við rík­is­stjórn­ina á næstu vik­um.

Þann 9. apríl síð­ast­lið­inn ákvað íslenska ríkið að óska eftir end­ur­skoðun yfir­deildar Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu á dómnum sem féll 12. mars. Lík­­­legt er að nið­­ur­­staða um það hvort yfir­­­deildin taki dóm­inn til end­­ur­­skoð­unar fáist innan fárra mán­aða.

Í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut sagði for­sæt­is­ráð­herra að ekki væri hafið yfir allan vafa hvort að nið­ur­staða Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins ætti bara við um þá fjóra dóm­ara sem voru skip­aðir ólög­lega af þáver­andi dóms­mála­ráð­herra, eða alla dóm­ara við rétt­inn. Það þyrfti meiri skýr­leika í nið­ur­stöð­una.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Comparative Sociology is Sociology
Kjarninn 1. apríl 2020
„Stjórnvöld í Bretlandi hafa brugðist almenningi“
Misjöfn viðbrögð eru hjá stjórnvöldum ríkja heimsins við faraldrinum sem nú geisar. Í Bretlandi hamstrar fólk nauðsynjavörur og nokkuð hefur þótt skorta á upplýsingagjöf til almennings þar í landi.
Kjarninn 31. mars 2020
Freyr Eyjólfsson
COVID-19 dregur úr loftmengun í heiminum
Kjarninn 31. mars 2020
Alma Möller, landlæknir og Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Enginn losnað úr öndunarvél enn sem komið er
Sóttvarnalæknir furðar sig á þeim fjölda beiðna um undanþágur frá sóttkví og samkomubanni sem berast. Ekki sé hægt að veita mörgum undanþágu einfaldlega af því að þá eykst hættan á því að smitum fjölgi hratt.
Kjarninn 31. mars 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, og Þorsteinn Már Baldvinsson, sem steig niður úr forstjórastólnum tímabundið í nóvember 2019 en settist aftur í hann nýverið.
Samherji fær að sleppa við yfirtökuskyldu á Eimskip
Samherji þarf ekki að taka yfir Eimskip þrátt fyrir að hafa skapað yfirtökuskyldu. Fjármálaeftirlitið hefur komist að þeirri niðurstöðu að að vegna COVID-19 eigi að veita undanþágu frá yfirtökuskyldunni.
Kjarninn 31. mars 2020
Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, var til svara á upplýsingafundinum í dag.
„Það er vond hugmynd“ að ferðast um páskana – „Ekki gera það“
Það þarf að sýna „þolgæði“ og „biðlund“ til að ljúka faraldrinum. Alls ekki er ráðlegt að Íslendingar leggist í ferðalög um páskana. Það skapar óteljandi vandamál sem hægt er að komast hjá með því að vera heima.
Kjarninn 31. mars 2020
Kristbjörn Árnason
Mannlegir kingsarar vikunnar.
Leslistinn 31. mars 2020
Tobba Marinós ráðin nýr ritstjóri DV
DV á að verða miðill sem umfram allt verður með „vönduð efnistök“. Hlé verður gert á pappírsútgáfu miðilsins.
Kjarninn 31. mars 2020
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar