Controlant fékk hæsta skattafrádráttinn vegna nýsköpunar en CCP hæstu upphæðina

Árið 2015 voru endurgreiðslur úr ríkissjóði vegna rannsókna og þróunar 1,3 milljarðar króna. Í ár voru þær 11,6 milljarðar króna og áætlað er að þær verði 15,3 milljarðar króna árið 2025.

Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur kom fram að hún ætlaði sér að gera hækkun á endurgreiðslum vegna rannsókna og þróunar varanlega. Í nýframlögðu frumvarpi er það þó ekki raunin, heldur verða greiðslurnar framlengdar út árið 2025.
Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur kom fram að hún ætlaði sér að gera hækkun á endurgreiðslum vegna rannsókna og þróunar varanlega. Í nýframlögðu frumvarpi er það þó ekki raunin, heldur verða greiðslurnar framlengdar út árið 2025.
Auglýsing

Alls nam stuðn­ingur vegna rann­sókn­ar- og þró­un­ar­kostn­aðar á þessu ári 11,6 millj­örðum króna. Það er næstum 1,2 millj­arði krónum meira en hann var árið 2021. Af þeirri upp­hæð sem veitt var í stuðn­ings­greiðslur í ár voru 10,9 millj­arðar króna í formi end­ur­greiðslna og 715 millj­ónir króna vegna skulda­jöfn­unar á móti tekju­skatti. End­­­ur­greiðsl­­­urnar voru um 5,2 millj­arðar króna árið 2019, 2,1 millj­­­arður króna árið 2016 og 1,3 millj­­­arður króna 2015. Þær hafa því auk­ist um 6,4 millj­arða króna frá 2019, um 9,5 millj­arða króna frá 2016 og 10,3 millj­arða króna frá árinu 2015. 

Þetta kemur fram á heima­síðu Skatts­ins.

Alls fengu 267 fyr­ir­tæki stuðn­ing­inn í ár en þeir voru 264 á síð­asta ári. Þeim fjölgar því um þrjú. Alls fengu 36 fyr­ir­tæki bæði skulda­jöfnun og end­ur­greiðslu í álagn­ingu árs­ins 2022 en þeir voru 44 árið 2021. Þeim fækkar því um átta.

Nýsköp­un­ar­verk­efni sem hlotið hafa ­stað­fest­ingu frá Rannís eiga rétt á sér­stökum skatt­frá­drætti vegna rann­sókna og þró­un­ar. Með opin­berum stuðn­ingi er átt við skatt­frá­drátt og styrki frá opin­berum aðil­um, sam­an­lagt. Njóti verk­efnið opin­berra styrkja hafa þeir áhrif á fjár­hæð skatt­frá­dráttar sem fæst end­ur­greidd­ur. End­­­ur­greiðslu­hlut­­­fallið er 35 pró­­­sent í til­­­viki lít­illa og með­­­al­stórra fyr­ir­tækja, en 25 pró­­­sent í til­­­viki stórra fyr­ir­tækja. Há­­mark skatta­frá­­­dráttar er 385 millj­­­ónir króna hjá litlum og með­­­al­stórum fyr­ir­tækjum og 275 millj­­­ónir króna hjá stórum fyr­ir­tækj­u­m.

Auglýsing
Ákveðið var að hækka þakið á end­­­ur­greiðslum vegna rann­­­sókna og þró­unar á árinu 2020 og í stjórn­­­­­ar­sátt­­­mála rík­­­is­­­stjórnar Vinstri grænna, Sjálf­­­stæð­is­­­flokks og Fram­­­sókn­­­ar­­­flokks var til­­­kynnt að sú tíma­bundna hækkun yrði gerð var­an­­­leg. 

Í fjár­­laga­frum­varpi næsta árs er gengið út frá því að end­­ur­greiðslu vegna rann­­sóknar og þró­unar verði 11,8 millj­­arðar króna. Sam­kvæmt frum­varpi sem Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, hefur lagt fram og dreift var á þingi á þriðju­dag, á ekki að gera end­ur­greiðsl­urnar var­an­legar heldur fram­lengja þær út árið 2025. Þar segir að búast megi við því að kostn­aður rík­is­sjóðs verði 14,5 millj­arðar króna árið 2024 og 15,3 millj­arðar króna árið 2025.

Stuðn­ings­kerfi við nýsköp­un­ar­fyr­ir­tæki er til skoð­unar og úttektar af Efna­hags- og fram­fara­stofn­un­inni (OECD) og er nið­ur­stöðu hennar að vænta á árinu 2023.

Controlant fékk 385 millj­ónir króna í stuðn­ing

Á heima­síðu Skatts­ins er birt yfir­lit yfir þau fyr­ir­tæki sem fengu stuðn­ing úr rík­is­sjóði. Þar kemur fram að hæsti ein­staki styrk­ur­inn, 385 millj­ónir króna, hafi farið til Controlant, sem þróar tækn­i­­lausnir sem hjálpa til við að við­halda gæðum við­­kvæmra vara í geymslu og flutn­ingi á milli staða.Það er hæsta mögu­lega greiðsla sem hægt er að fá end­ur­greitt vegna skatta­frá­drátt­ar.

Gísli Herjólfsson, forstjóri Controlant. Mynd: RÚV/Skjáskot

Tekjur Controlant hafa marg­fald­ast á örfáum árum. Þær voru 166 millj­ónir króna árið 2017 og 410 millj­ónir króna árið 2019. Í fyrra voru þær hins vegar 8,9 millj­arðar króna, ef miðað er við gengi Banda­ríkja­dals í lok árs 2021. Á þessu ári gerir fyr­ir­tækið svo ráð fyrir að ná um 15 millj­örðum króna í tekj­ur. 

Þennan gríð­­ar­­lega tekju­vöxt má að miklu leyti rekja til samn­inga Controlant við alþjóð­­leg lyfja­­fyr­ir­tæki, líkt og Merck, Roach og GlaxoSmit­hKline. Stærsti bit­inn er þó lík­­­lega við­­skipti félags­­ins við Pfiz­er, sem fram­leiðir eitt af vin­­sæl­­ustu bólu­efn­unum gegn COVID-19.

CCP fær alls 550 millj­ónir í tveimur skömmtum

Fyr­ir­tækið Corip­harma er í öðru sæti yfir stakar stuðn­ings­greiðslur úr rík­is­sjóði vegna end­ur­greiðslna vegna rann­sókna og þró­unar með 342 millj­ónir króna. LS Retail, sem fékk hæsta ein­staka styrk­inn 2021, er í þriðja sæti með 340 millj­ónir króna. 

Það fyr­ir­tæki sem fær þó mest end­ur­greitt frá Skatt­inum vegna rann­sókn­ar- og þró­un­ar­starfa er tölvu­leika­fyr­ir­tækið CCP. Það hefur fengið tvö­falda end­ur­greiðslu á und­an­förnum árum þar sem fyr­ir­tækið skiptir rann­­sókn­­ar- og þró­un­­ar­­kostn­að­inum af starf­­semi sinni upp í tvö félög. Hið sama er uppi á ten­ingnum í ár, CCP fær 275 millj­­óna króna frá­­­drátt í gegnum félagið CCP ehf. og aðra jafn­­háa upp­­hæð í gegnum félagið CCP Plat­­form ehf. Því fær CCP-­sam­steypan 550 millj­ónir króna í end­ur­greiðslu í ár, sem er sama upp­hæð og hún fékk í fyrra. CCP flokk­ast sem stórt fyr­ir­tæki og getur því ekki fengið hærri styrki en þá sem sam­steypan fær.

Hilmar Veigar Pétursson, forstjóri CCP. Mynd: Birgir Þór Harðarson

Origo, sem er skráð í Kaup­höll Íslands, fékk jafn mik­inn skatta­af­slátt og Controlant ef tal­inn er með stuðn­ingur til Tempo sem félagið átti tæp­lega 40 pró­sent hlut í þar til nýlega, en Origo seldi þann hlut á um 28 millj­arða króna i októ­ber. Hlut­hafar Origo hafa þegar sam­þykkt að greiða sér út 24 millj­arða króna vegna þessa, en það verður gert 1. des­em­ber næst­kom­andi sam­hliða því að hlutafé í Origo verður lækkað um næstum 68 pró­sent. 

Alls fengu 44 fyr­ir­tæki yfir 75 millj­ónir króna í end­ur­greiðslu í ár. Það eru sex fleiri en í fyrra. 

Auglýsing
Greiðslur til nokk­urra fyr­ir­tækja hækka mikið á milli ára. Þar ber fyrst að nefna heil­brigð­is­tækni­fyr­ir­tækið Sidekick Health. End­ur­greiðslur til þess hækka um  210 millj­ónir milli ára og voru 335 millj­ónir króna í ár. Lyfja­þró­un­ar­fyr­ir­tækið Epi­Endo Pharmaceut­icals  hækkar um 168 millj­ónir króna milli ára og fékk alls 331 millj­ónir króna árið 2022. Þá fór Lucini­ty, þróar lausn fyrir banka til að berj­­ast gegn pen­inga­þvætti, úr 83 millj­ónum króna í 171 milljón króna. 

Af þeim fyr­ir­tækjum sem koma ný inn á list­ann yfir þau sem fá meira en 75 millj­ónir króna fær DTE, sem hefur und­an­farin ár unnið að þróun lausnar til þess að efna­greina ál í fljót­andi formi og gefa nið­ur­stöður í raun­tíma, mest eða 191 milljón króna. Þá fær smá­söluris­inn Festi, sem er skráður á markað og rekur meðal ann­ars N1, Krón­una og ELKO, 105 millj­ónir króna. 

Hægt er að sjá list­ann yfir þau 44 fyr­ir­tæki sem fengu mestan stuðn­ing úr rík­is­sjóði hér. 

Sögðu ýmsa telja fram rekstr­­­ar­­­kostnað sem nýsköpun

Í fyrra­vor var frum­varp sem Við­reisn lagði fram um að gera end­­­ur­greiðsl­­­urnar var­an­­­legar til umfjöll­unar á þingi. Á meðal þeirra sem skil­uðu umsögn um það var Skatt­­­ur­inn. Hann hafði ýmis­­­­­legt við áformin að athuga. Í um­­­sögn­inni sagði að fram­­­­kvæmd sú sem snerti nýsköp­un­­­­ar­­­­styrki væri afar flókin þar sem erfitt geti verið að skilja á milli venju­bund­ins rekstr­­­­ar­­­­kostn­aðar og kostn­aðar vegna nýsköp­un­­­­ar­verk­efna. Á stundum þurfi sér­­­­hæfða þekk­ingu til að skilja þar á milli.

Reynslan af úthlutun nýsköp­un­­­­ar­­­­styrkja úr rík­­­­is­­­­sjóði hafi sýnt „að ekki er van­þörf á eft­ir­liti með þessum mála­­­­flokki þar sem nokkur brögð hafa verið að því að við skatt­skil hafi almennur rekstr­­­­ar­­­­kostn­aður og kostn­aður sem telja verður að til­­­­heyri frekar eðli­­­­legum end­­­­ur­­­­bótum á fyr­ir­liggj­andi afurð sem við­kom­andi fyr­ir­tæki hefur tekjur af verið færður undir kostnað vegna stað­­­­festra nýsköp­un­­­­ar­verk­efna.“ 

Auglýsing
Skatt­­ur­inn benti á að ekki hafi verið sett með lögum ákvæði um beit­ingu álags eða ann­­­­arra refsi­við­­­­ur­laga til að bregð­­­­ast við eða skapa varn­að­­­­ar­á­hrif vegna „hátt­­­­semi sem sam­­­­rým­ist ekki lögum þessum [...]  Ekki ætti að þurfa að árétta að mis­­­­­­­notkun á þessum stuðn­­­­ingi með órétt­­­­mætum kostn­að­­­­ar­­­­færslum getur leitt til veru­­­­legra útgjalda af hálfu hins opin­bera, í formi órétt­­­­mætra end­­­­ur­greiðslna, auk þess að raska sam­keppni á mark­að­i.“

Í ljósi alls þessa taldi Skatt­­­ur­inn „óvar­­­­legt að gera ráð­staf­­­­anir sem ljóst þykir að muni leiða til auk­ins umfangs mála­­­­flokks­ins til fram­­­­búð­­­­ar, og auk­inna end­­­­ur­greiðslna úr rík­­­­is­­­­sjóði, án þess að hugað sé að því hvernig styrkja megi við­eig­andi reglu­verk í því skyni að ein­falda og styrkja umrædda fram­­­­kvæmd. Slíkar breyt­ingar væru jafn­­­­framt til þess fallnar að auka gagn­­­­sæi og fyr­ir­­­­sjá­an­­­­leika gagn­vart skatt­að­il­u­m.“

Frum­varpið hlaut ekki braut­­ar­­gengi á síð­­asta kjör­­tíma­bili.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar