Evrasíusambandið - Rússland gegn Evrópusambandinu?

h_51714638.jpg
Auglýsing

Þann 1. jan­úar 2015 hóf evr­a­síska efna­hags­sam­bandið sam­starf sitt. Sá atburður hefur ekki vakið mikla athygli hér á landi og leitun er að því í íslenskum fjöl­miðlum að sam­bandið sé nefnt á nafn. Eflaust vita fáir Íslend­ingar yfir höfuð hvað evr­a­síska efna­hags­sam­bandið er. Því er fullt til­efni til­ að taka saman grunn­upp­lýs­ingar um sam­band­ið, íslenskum les­endum - að minnsta kosti áhuga­sömum - til gagns.

Laus­lega mætti skil­greina það sem sam­starf fimm þjóða: Rúss­lands, Kazakhstan, Hvíta-Rúss­lands, Armeníu og Kyrgistan, sem nú er í inn­töku­ferli. Sam­bandið á sér langan til­drag­anda og er byggt á evr­a­sísku efna­hags­sam­starfi og tolla­sam­bandi þjóða í Mið-Asíu og Rúss­lands. Íbúar land­anna fimm eru u.þ.b 180 millj­ónir tals­ins, en þar af eru Rússar um 130 millj­ón­ir. Hlut­verk sam­band­ins er aðal­lega efna­hags­legt, en í því felst einnig nokkur sam­staða í alþjóða­málum og hern­að­ar­leg sam­vinna land­anna. Vegna hlut­falls­legrar stöðu land­anna innan sam­bands­ins hafa margir talið það vera, a.m.k. að hluta, ætlað til að auka áhrif Rúss­lands í nær­löndum þess.

­Evr­asíu­sam­bandið er byggt upp á mjög keim­líkan hátt og ESB, með fram­kvæmda­ráði og ráð­herra­ráði þar sem aðild­ar­ríki taka ákvarð­anir sam­hljóða. Sam­starfið virð­ist þó strax vera í uppnámi.

Auglýsing

Evr­asíu­sam­bandið er byggt upp á mjög keim­líkan hátt og ESB, með fram­kvæmda­ráði og ráð­herra­ráði þar sem aðild­ar­ríki taka ákvarð­anir sam­hljóða. Sam­starfið virð­ist þó strax vera í upp­námi. Nýlega lét sendi­herra Rússa gagn­vart ESB lét þau orð falla, að Evr­asíu­sam­bandið leit­aði eftir nán­ara sam­starfi við ESB, þrátt fyrir væg­ast sagt stirð sam­skipti Rússa og ESB og efna­hags­þving­an­ir.

Ekk­ert verður til í tóma­rúmi



Sam­bandið er byggt á tolla­banda­lagi frá árinu 2010, en það var þó ekki fyrsta til­raun Rúss­lands til auk­inna áhrifa í nær­löndum sín­um. Eftir fall Berlín­ar­múrs­ins hefur Rúss­land lent í til­vist­ar­kreppu og reynt að end­ur­skapa fyrri frægð eftir bestu getu. Sér­stak­lega hefur þetta verið áber­andi eftir að Vla­dimir Pútín tók við stjórn­ar­taumum og inn­lyksun Krímeu fór eflaust ekki fram­hjá nein­um. Þetta er ekki eini lið­ur­inn í utan­rík­is­stefnu Rússa gagn­vart nágrönnum sínum og hefur Pútin reynt að hafa putt­ana í stjórnun ýmissa ríkja gömlu Sov­ét­ríkj­anna á sein­ustu árum (sbr. inn­rás Rússa í Georgíu o.s.frv.), með því að móta stefnu gagn­vart erlendum sam­löndum sínum (þ.e. fyrr­ver­andi þegnum Sov­ét­ríkj­anna sem mætti telja rúss­neska).

Það virð­ist nokkuð aug­ljóst að Rúss­land sé að reyna að færa sig upp á skaftið í heims­stjórn­málum og nú þegar Evr­ópu­sam­bandið hefur átt í efna­hag­legum erf­ið­leikum síða­sliðin ár þá hafa rík­is­stjórnir land­anna fimm eflaust séð leik á borði til þess að mynda mót­jafn­vægi og bjóða upp á annan mögu­leika fyrir lönd, sem voru hluti af Sovet­ríkj­un­um, en hafa verið í nánu sam­starfi við ESB á síð­ustu árum.

Draumur verður að martröð



Evr­asíu­draumur Pútíns virð­ist vera að breyt­ast í martröð miðað við efna­hags­stöðu Rúss­lands nú þessa fyrstu daga árs­ins 2015. Löndin sem stofn­uðu sam­bandið með Rúss­landi hljóta að sjá eftir því í dag. Rúblan hríð­fellur og erf­ið­leikar Rúss­lands aukast. Kasakskir ráða­menn hafa viljað skil­greina sam­bandið ein­göngu sem efna­hags­lega stofn­un. Ef rík­is­stjórn Kazakst­han, sem hefur orðið vell­auð­ugt af olíu, hugs­aði aðal­lega um hags­muni sjálfs síns, þá ættu þeir að reyna að fjar­lægj­ast Rússum og leita ann­að.

Vladimír Pútin fer yfir málin með  Nursultan Nazarbayev, forseta Kasakstan, á fundi Evrasíusambandsleiðtoga á Þorláksmessu. Vla­dimír Pútin fer yfir málin með Nursultan Naz­ar­bayev, for­seta Kasakstan, á fundi Evr­asíu­sam­bands­leið­toga á Þor­láks­messu.

Efna­hags­legir örð­ug­leikar sam­bands­ins standa í vegi fyrir að það verði valda­mikið á næstu árum, en að mínu mati þá segir það okkur að Rúss­land Pútíns er aug­ljós­lega að reyna að búa til mót­jafn­vægi gegn vest­rænum öfl­um. Rússar eru að færa sig enn fjær Evr­ópu­sam­band­inu, þeir vilja vera sinn eigin herra og helst herrar ann­arra.

Nýtt kalt stríð, eða ný heims­mynd?



Heyrst hefur verið talað um nýtt kalt stríð, annað hvort í upp­sigl­ingu, eða þá að það sé hrein­lega haf­ið. Það er vill­andi að tala um nýtt kalt stríð vegna þess að í raun er heim­ur­inn tals­vert breyttur staður og getur það verið hættu­legt að hugsa of mikið í for­tíð­inni.

En það er aug­ljóst að valda­hlut­föll í heim­inum eru að breyt­ast. Vest­rænt ofur­vald (e. hegemony) er að minnka og aðrir valda­kjarnar eru að verða til í heim­in­um. Rúss­land er aug­ljós­lega að reyna að vera einn af þeim valda­kjörn­um. Lönd eins og Rúss­land og Kína geta boðið upp á efna­hags­legt sam­starf án eins þröngra skil­yrða og ESB. En hvernig fer, veit eng­inn, nema kannski guð og Pútín.

 

Ari Trausti Guðmundsson
Lagabreyting er varðar fiskeldi
Kjarninn 21. október 2018
Glæpamenn í jakkafötum
„Þeir ganga um í jakkafötum en eru glæpamenn“. Þetta er lýsing danska forsætisráðherrans á mönnum sem hafa orðið uppvísir að einhverju stærsta skattsvikamáli sem sögur fara af. Um er að ræða jafngildi um það bil tíu þúsund milljarða íslenskra króna.
Kjarninn 21. október 2018
Íslendingar borga þriðjung af því sem Danir borga fyrir kalda vatnið
Ódýrast er að nota kalt vatn á Íslandi af Norðurlöndunum.
Kjarninn 20. október 2018
María Pétursdóttir
Starfsgetumat – Upp á líf og dauða
Kjarninn 20. október 2018
Árni Finnsson
Verndarhagsmunir og sjálfbærni hvalveiða
Kjarninn 20. október 2018
Erfitt fyrir Íslendinga að hugsa langt fram í tímann og byggja innviði
Ragna Árnadóttir, aðstoðarforstjóri Landsvirkjunar, segir að stundum þurfi einfaldlega að taka ákvarðanir og gera það sem er hagkvæmast og hentugast á hverjum tíma. Það virðist erfitt fyrir Íslendinga og við þurfum að taka okkur á í þeim efnum.
Kjarninn 20. október 2018
„Kannski ætti lögmaðurinn að prófa sitt eigið meðal“
Stjórnendur síðunnar Karlar gera merkilega hluti hafa sent frá sér yfirlýsingu.
Kjarninn 20. október 2018
Bragginn við Nauthólsveg 100.
Ekki farið eftir innkaupareglum Reykjavíkurborgar
Það tók borgarlögmann 14 mánuði að vinna álit sem kallað var eftir í ágúst 2017. Samkvæmt því var endurbygging braggans við Nauthólsveg 100 ekki útboðsskylt en aftur á móti hafi ekki verið farið eftir innkaupareglum Reykjavíkurborgar.
Kjarninn 20. október 2018
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None