Offjölgun í dönsku konungsfjölskyldunni

roayl.jpg
Auglýsing

Það er lík­lega flestum kunn­ugt að Mar­grét Þór­hildur Dana­drottn­ing varð 75 ára sl. fimmtu­dag. Tug­þús­undir hylltu þjóð­höfð­ingj­ann í til­efni dags­ins en fjöl­skylda drottn­ingar sem var með henni á svölum Amal­íu­borgar er stærri en dæmi eru um í sögu Dan­merk­ur, ef frá er tal­inn Krist­ján IV, sem átti 25 börn. Hann er jafn­framt sá kon­ungur Dana sem lengst hefur ríkt, rétt tæp 60 ár.

Hátíða­höldin í til­efni afmælis Mar­grétar Þór­hildar stóðu, með hléum, í rúma viku. Löng hefð er fyrir því hér í Dan­mörku að fagna afmælum þjóð­höfð­ingj­ans og margir útlend­ingar sagðir undr­andi á því að götur og torg höf­uð­borg­ar­innar skuli fyll­ast af fólki, og fán­um, á stóraf­mæl­u­m.  Kannski ræður hefðin tals­verðu um þetta en lík­lega ekki síður hitt að Mar­grét Þór­hildur er mjög vin­sæl meðal þegna sinna. Vin­sæld­irnar  virð­ast ekki fara dvín­andi með árunum en 43 ár og þrír mán­uðir eru síðan hún varð drottn­ing.  Mar­grét á tvær yngri syst­ur, Bene­dikte og Anne- Marie.

Mar­grét Þór­hildur og Hen­rik drottn­ing­ar­maður eiga tvo syni, Frið­rik krón­prins og Jóakim. Frið­rik og krón­prinsessan Mary eiga fjögur börn, elstur er Christ­ian (Krist­ján), þá Isa­belle og svo tví­burarnir Vincent og Jos­ephine. Jóakim á einnig fjögur börn, dreng og stúlku með eig­in­kon­unni Marie prinsessu og tvo syni með fyrr­ver­andi eig­in­konu, Alexöndru greifynju. Barna­börn drottn­ingar eru því átta tals­ins. Það var þess vegna fremur þröngt á svöl­unum á Amal­íu­borg (Schacks Palæ) þegar fjöl­skyld­an, að und­an­skildum Hen­rik drottn­ing­ar­manni sem lá í inflú­ensu, stóð og veif­aði til mann­fjöld­ans.

Auglýsing

Krúnu­erf­ingja­hóp­ur­inn er fjöl­menn­ur                                             



Danska krúnu­erf­ingja­röðin fer eftir til­teknum regl­um. Fremstur í þeim flokki er Frið­rik, eldri sonur Mar­grétar Þór­hild­ar, þá koma börn hans fjögur í ald­urs­röð, númer sex er Jóakim prins og svo börn hans fjög­ur. Þar fyrir aftan kemur Bene­dikte, yngri systir Mar­grétar drottn­ing­ar, og aft­ast í þess­ari röð er Elisa­beth, faðir hennar var Knud, föð­ur­bróðir Mar­grét­ar. Ann­e-Marie systir drottn­ingar (yngst þeirra systra) afsal­aði sér til­kalli til krún­unnar þegar hún gift­ist Kon­stantin Grikk­lands­kon­ungi árið 1964. Krúnu­erf­ingj­arnir eru því sam­tals tólf.

Hirðin kostar sitt                                                                                         



Allir sem eiga til­kall til krún­unnar (og reyndar fleiri ætt­ingjar drottn­ing­ar) eiga lögum sam­kvæmt rétt á laun­um, apana­ge. Þær greiðslur nema árlega rúmum eitt hund­rað millj­ónum danskra króna , tæpum tveimur millj­örðum íslensk­um. Þar með er þó ekki öll sagan sögð, ekki einu sinni hálf. Tvö dag­blöð hér í Dan­mörku tóku saman það sem þau kalla "ekki allan heild­ar­kostn­að" vegna hirð­ar­inn­ar. Sam­kvæmt útreikn­ingum þeirra nema þau útgjöld rúm­lega hálfum millj­arði danskra króna árlega (um tíu millj­örðum íslenskum) sem er drjúgur skild­ing­ur.  Blöðin segja að þarna sé þó ekki allt talið, það vanti til dæmis upp­lýs­ingar um kostnað vegna lög­gæslu, sem sé umtals­verð­ur. Ekki sé heldur tal­inn með allur sá kostn­aður sem lendir á hernum vegna gæslu og eft­ir­lits við ýmsar opin­berar athafn­ir. Sömu­leiðis séu við­gerðir og við­hald á hús­eignum kon­ungs­fjöl­skyld­unnar ekki nema að litlu leyti inni í þessum útreikn­ingum. Og fleira er tínt til.

Hvað á allt þetta kónga­fólk að ger­a?    



Barna­börn Mar­grétar drottn­ingar eru átta tals­ins, skemmti­legir og frísk­legir krakkar sem iðu­lega sjást í sjón­varpi og blöðum við ýmis konar athafnir sem tengj­ast hirð­inni. Elstur í þessum hópi er Nico­lai sonur Jóakims, hann er reyndar eng­inn krakki, verður 16 ára eftir nokkra mán­uði. Blaða­maður dag­blaðs­ins Politi­ken velti því fyrir sér í langri grein í blað­inu hvað allt þetta unga og efni­lega fólk eigi að taka sér fyrir hendur þegar skóla­göngu lýkur og full­orð­ins­árin taka við. Svona stór hópur geti ekki allur verið eins­konar vara­lið þjóð­höfð­ingj­ans, þótt það heiti svo í orði kveðnu.

Verður að skipta máli                                                                                           



Í áður­nefndri grein segir blaða­mað­ur­inn að þótt unga kónga­fólkið fari kannski ekki í áhuga­sviðs­próf til að ákveða hvað það eigi að taka sér fyrir hendur sé mik­il­vægt að það finni sér starfs­vett­vang. Það sé hrein­lega ekki þörf fyrir allan þennan fjölda til að vera við­staddur alls kyns athafn­ir, hverju nafni sem þær nefn­ast.  Og, það sé ekki ein­ungis brýnt fyrir ung­mennin sjálf að finna sér starfs­vett­vang, það sé líka mik­il­vægt ef kon­ungs­fjöl­skyldan eigi áfram að skipa þann sess í hugum og hjörtum Dana sem hún geri í dag. Blaða­mað­ur­inn full­yrðir að mörgum þyki nóg um, en sætti sig þó við, allan þann kostnað og umstang sem fylgi hirð­inni. Það muni breyt­ast ef kon­ungs­fjöl­skyldan  stækki bara og stækki og verði á fram­færi þjóð­ar­innar án sýni­legs til­gangs. Ef fjöl­skyld­unni á Amal­íu­borg mis­tak­ist eða hætti að ganga í takt við þjóð­ina eigi hún ekki fram­tíð­ina fyrir sér.

Stærsti leik­hópur lands­ins                                                                    



Sagn­fræð­ingur við Kaup­manna­hafn­ar­há­skóla segir í við­tali við danskt dag­blað að danska kon­ungs­fjöl­skyldan sé stærsti leik­hópur lands­ins. Þessi leik­hópur sýni þó hvorki Hamlet né Mak­beð heldur eins­konar til­bú­inn raun­veru­leika. Almenn­ingur fylgist með kon­ungs­fjöl­skyld­unni í sjón­varpi og útvarpi, dag­blöðin flytji reglu­lega af henni fréttir og hér séu viku­blöð sem fjalli ekki um neitt annað en kónga­fólkið og kjól­ana, eins og hann kemst að orð­i.  "Gall­inn við þennan leik­hóp"­segir sagn­fræð­ing­ur­inn "er að þetta er alltaf sama sýn­ing­in, bara nýir bún­ing­ar".

Danir vilja við­halda hefð­inni     



Hvað sem öllu tali um leik­sýn­ingar og gagns­leysi líður er það stað­reynd að mik­ill meiri­hluti Dana er mjög hlynntur kon­ungs­fjöl­skyld­unni. Kann­anir sýna að sú afstaða hefur lítið breyst í marga ára­tugi. Margir velta fyrir sér hvort þetta kunni að breyt­ast þegar að því kemur að Mar­grétar Þór­hildar nýtur ekki lengur við. Þótt krón­prins­inn þyki hafa margt til síns ágætis er það margra álit að hann jafn­ist á engan hátt við móð­ur­ina. Aðrir segja það ókomið í ljós hvernig hann muni spjara sig, þótt hann sé öðru­vísi en móðir hans og fari aðrar leiðir í mörgu sé það ekki endi­lega slæmt eða nei­kvætt. Hann hefur ekki sama áhug­ann á menn­ingu og listum og hún en hins­vegar mik­inn áhuga á íþróttum og úti­veru. Það muni líka reyna mikið á krón­prinsess­una Mary sem fær, þegar þar að kem­ur, tit­il­inn drottn­ing. Hún þarf því ekki að ergja sig yfir því að fá ekki kon­ung­legan tit­il, öfugt við Hen­rik drottningar­mann sem er enn, annað slagið að minnsta kosti, í hálf­gerðri fýlu yfir að bera ekki kon­ungs­tit­il.

Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None