Snjóhús lausn á húsnæðisskorti?

h_02760265-1.jpg
Auglýsing

Bretar eru þekktir fyrir áhuga sinn á háðsá­deilum í formi frétta og mynda­sagna. Eftir sjald­gæfa snjó­komu í Lund­únum í byrjun vik­unnar birti grín­vef­ur­inn the Daily Mash frétt þess efnis að margir íbúar borg­ar­innar von­uð­ust eftir nægum snjó til að byggja sér snjó­hús – það væri eina leiðin fyrir ungt fólk til að eign­ast eigið hús­næði í borg­inni. Við fyrstu sýn mætti ætla að hér væri um að ræða hreinan upp­spuna, en því miður er sann­leiks­korn í þessum spé­spegli.

Hús­næð­is­verð í stærstu borgum Bret­lands hefur hækkað gríð­ar­lega síð­asta ára­tug­inn, og hefur hækk­unin að ein­hverju leyti verið drifin áfram af fólks­fjölgun í bland við end­ur­nýjun og upp­bygg­ingu í eldri hverf­um. Slík upp­bygg­ing hefur meðal ann­ars átt sér stað í tengslum við stóra við­burði á borð við sam­veld­is­leik­ana í Manchester 2002 og Ólymp­íu­leik­ana í Lund­únum árið 2012 – óum­deil­an­lega hefur þetta blásið lífi í svæði og hverfi sem áður voru í nið­ur­níðslu.

Sumir hafa dottið í lukku­pott­inn – aðrir sitja í súp­unni



Í breskum fjöl­miðlum hefur skap­ast mikil umræða um þessa þróun og horfur á fast­eigna­mark­aði til fram­tíð­ar. Sú kyn­slóð sem nú fer brátt á eft­ir­laun í Bret­landi virð­ist heldur betur hafa dottið í fast­eignalukku­pott­inn. Í Lund­únum má heyra sögur af fólki sem hefur hagn­ast gríð­ar­lega á fast­eigna­kaupum með því að kaupa rétta eign á réttum tíma – þannig virkar jú mark­að­ur­inn, en rétt er að hafa í huga að oft voru þetta eignir sem sveit­ar­fé­lögin seldu úr félags­lega kerf­inu á góðum afslætti.

Miðað við ástand fasteignamarkaðarins í Lundúnum er borin von fyrir flest ungt fólk að komast inn á fasteignamarkaðinn. Miðað við ástand fast­eigna­mark­að­ar­ins í Lund­únum er borin von fyrir flest ungt fólk að kom­ast inn á fast­eigna­mark­að­inn.

Auglýsing

Það má velta því fyrir sér hvort eðli­legt sé að á 20 árum hafi verð á þriggja svefn­her­bergja íbúð í rólegu úthverfi í norð­ur­hluta Lund­úna hækkað úr 92.000 pundum (um 18,5 millj­ónum íslenskra króna á gengi dags­ins í dag) árið 1994 upp í 660.000 pund (rétt um 133 millj­ónir á sama gengi) árið 2014. Sam­hliða þessum hækk­unum eru mögu­leikar ungs fólks til að kaupa sér fyrstu eign orðnir tak­mark­að­ir. Sér­stak­lega á þetta við um þá sem eru á með­al­launum og stendur ekki til boða aðstoð fjöl­skyldu við fjár­mögnun á útborg­un. Leigu­mark­að­ur­inn er því orð­inn eini raun­hæfi kost­ur­inn fyrir stóran hóp fólks.

Leitað lausna innan sveit­ar­fé­lag­anna



Sveit­ar­fé­lagið Isl­ington, sem er hluti af Lund­ún­um, hefur kynnt nokkrar hug­myndir sem ætlað er stuðla að auknu fram­boði á ódýr­ara hús­næði. Sveit­ar­fé­lagið ætlar meðal ann­ars að setja upp leigu­miðlun sem ekki verður rekin í hagn­að­ar­skyni og er ætlað að tengja leigj­endur sem eiga rétt á húsa­leigu­bótum við leigu­sala á mark­aði. Á móti hyggst sveit­ar­fé­lagið tryggja leigu­greiðslur í ákveð­inn tíma ásamt því að tryggja að leiga sé greidd fyr­ir­fram, sem myndi því á sama tíma höfða til leigu­sala. Isl­ington ætlar einnig að stuðla að því að byggt verði meira af félags­legu hús­næði og í far­vatn­inu eru áætl­anir um að auð­velda fast­eigna­eig­endum að breyta skrif­stofu­rými í íbúð­ar­hús­næði. Sveit­ar­fé­lagið vonar því að þetta, ásamt fleiri úrræð­um, muni skapa fjöl­breytt­ari mögu­leika í leigu­málum ásamt því að halda leigu­verði niðri.

Und­an­þága frá upp­bygg­ingu á ódýr­ara hús­næði



Fjár­festum og bygg­inga­verk­tökum ber einnig skylda til að stuðla að upp­bygg­ingu á ódýr­ara hús­næði sam­hliða bygg­ingu eigin verk­efna, meðal ann­ars með því að greiða í svo­kall­aða „af­for­da­ble hous­ing“ sjóði. Frá því í des­em­ber á síð­asta ári hefur breska ríkið þó veitt und­an­þágu frá þess­ari reglu í til­fellum þró­un­ar­verk­efna þar sem eldri hús eru gerð upp. Fjallað hefur verið um að þeir sem helst hagn­ast á und­an­þágu sem þess­ari verði stórir fjár­fest­inga­sjóðir frá Abu Dhabi og Qatar sem eru umsvifa­miklir á fast­eigna­mark­aði í borg­inni. Talið er að þetta muni leiða til þess að fram­boð á ódýru hús­næði mun drag­ast saman enn frek­ar.

Brýn þörf er á að ráðist verði í byggingu ódýrari íbúða í London til að gera fleirum kleyft að kaupa sér þak yfir höfuðið. Brýn þörf er á að ráð­ist verði í bygg­ingu ódýr­ari íbúða í London til að gera fleirum kleyft að kaupa sér þak yfir höf­uð­ið.

Slæm áhrif á fjöl­breyti­leika borg­ar­innar



Allt hefur þetta áhrif á ótrú­leg­ustu stöð­um. Ákveðnir hlutar Lund­úna eru þekktir víða um heim fyrir það að fóstra fjöl­breytta menn­ing­ar­kima sem oft hafa ekki fengið að blómstra ann­ars stað­ar. Hvort sem það eru hópar frá ákveðnum löndum eða menn­ing­ar­svæð­um, hinsegin fólk eða ungt tón­list­ar­fólk, þá hefur borgin alltaf verið eft­ir­sókn­ar­verð fyrir þessa sér­stöðu sína. Þar er Soho hverfið gott dæmi, en síhækk­andi leigu­verð gerir það að verkum að staðir sem hafa þjónað áður­nefndum hópum eru hægt og rólega verið að fær­ast í aðra borg­ar­hluta.

Félags­skap­ur­inn „Save Soho“ var stofn­aður til að berj­ast gegn þess­ari þróun og heldur því fram að með end­ur­upp­bygg­ingu hverf­is­ins muni það á end­anum verða ger­sneitt af karakt­er. Borg­ar­stjóri Lund­úna, Boris John­son, er að vissu marki sam­mála mál­stað þeirra og í bréfi sem hann sendi sam­tök­unum tekur hann undir að „menn­ing sé DNA borg­ar­inn­ar“. Spurn­ingin er því hvort vilji sé meðal stjórn­mála­manna að skapa hvata fyrir fast­eigna­eig­endur til að hlúa áfram að þessum fjöl­breyttu menn­ing­ar­kimum borg­ar­innar og varð­veita þannig karakter henn­ar.

Kisur og morg­un­korn



Áð­ur­nefnd þróun borg­ar­innar á sér þó líka margar jákvæðar hlið­ar. Í aust­ur­hluta borg­ar­innar – í hverfum sem áður ein­kennd­ust af hárri glæpa­tíðni og nokk­urri fátækt – er nú komið ungt fólk sem byggt hefur upp líf­lega lista­senu, litlar sér­versl­anir og kaffi­hús af ýmsum toga líkt og gerð­ist upp­haf­lega með Soho. Nú má í einu þess­ara hverfa finna allt frá fyrsta kisu­kaffi­húsi borg­ar­innar (og lík­leg­ast Evr­ópu) yfir í nýlegt kaffi­hús með rúm­lega 120 teg­undir af morg­un­korni á boðstóln­um.

Það má því segja að ungt fólk sem býr við síhækk­andi leigu­verð og fjar­læga drauma um kaup á eigin hús­næði geti þó alla veg­ana yljað sér við til­hugs­un­ina um fjöl­breytt úrval morg­un­korns og kisur til að klappa yfir kaff­inu – þó þau þurfi lík­leg­ast að slá lán fyrir kaffi­boll­anum úr eft­ir­launa­sjóði for­eldra sinna.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jóhannes: Þeim er velkomið að reyna að villa um fyrir fólki
Jóhannes Stefánsson, fyrrverandi starfsmaður Samherja og uppljóstrari í málum fyrirtækisins í Namibíu, var í viðtali við Kastljós í kvöld.
Kjarninn 11. desember 2019
Molar
Molar
Molar – 2020 verði ár tollastríðsins
Kjarninn 11. desember 2019
Jóhannes Stefánsson
Rannsaka ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes af dögum
Lögreglan í Namibíu rannsakar nú ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes Stefánsson uppljóstrara í Samherjamálinu af dögum.
Kjarninn 11. desember 2019
Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir
Jörðum jarðefnaeldsneytið 2035 og verum fyrirmynd
Kjarninn 11. desember 2019
Oddný Harðardóttir
Vilja að embætti skattrannsóknarstjóra verði veitt ákæruvald
Lögð hefur verið fram þingsályktunartillaga þar sem lagðar eru til breyt­ingar á emb­ætti skatt­rann­sókn­ar­stjóra rík­is­ins í þá veru að emb­ætt­inu verði veitt ákæru­vald og heim­ild til sak­sóknar í þeim málum sem það rann­sak­ar.
Kjarninn 11. desember 2019
Greta Thunberg manneskja ársins hjá TIME
Tímaritið TIME Magazine hefur valið manneskju ársins frá árinu 1927 og þetta árið varð loftslagsaktívistinn Greta Thunberg fyrir valinu.
Kjarninn 11. desember 2019
Herdís sótti um að verða næsti útvarpsstjóri
Fyrrverandi forsetaframbjóðandinn Herdís Kjerulf Þorgeirsdóttir er á meðal þeirra 41 sem sóttu um stöðu útvarpsstjóra RÚV.
Kjarninn 11. desember 2019
Íslandi gert að breyta skilyrðum um búsetu framkvæmdastjóra og stjórnarmanna
Samkvæmt Eftirlitsstofnun EFTA þarf Ísland að breyta reglum sem skylda stjórnarmenn og framkvæmdastjórn félaga til þess að vera ríkisborgarar eða búsettir í EES ríki.
Kjarninn 11. desember 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None