Forsetinn vill að starf sitt sé betur skilgreint

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, hvatti þingheim til þess að ráðast í nauðsynlegar endurbætur á stjórnarskrá Íslands sem þyrfti að endurspegla betur ríkjandi stjórnarfar.

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ávarpaði þingheim við þingsetningu 147. löggjafarþings í dag.
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ávarpaði þingheim við þingsetningu 147. löggjafarþings í dag.
Auglýsing

Það liggur beint við að huga að breyt­ingu á stjórn­ar­skrá Íslands vegna nýlegra álita­mála um stjórn­skipu­lega stöðu for­set­ans, sagði Guðni Th. Jóhann­es­son, for­seti Íslands, í þing­setn­ing­ar­ræðu sinni á Alþingi í dag.

Guðni hvatti þing­heim til þess að taka þátt í því verk­efni sem rík­is­stjórnin hefði sett sér um að taka stjórn­ar­skrá Íslands til end­ur­skoð­un­ar. Guðni stakk upp á því að nota til­efni ald­ar­af­mælis íslensks full­veldis á næsta ári til þess að inn­leiða breyt­ingar á grunn­lögum lýð­veld­is­ins.

For­set­inn benti á háværar raddir um að tími væri kom­inn til þess að koma umhverf­is­vernd, þjóð­ar­eign á auð­lindum og þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­ur, svo dæmi séu nefnd. „Auk þess hafa stjórn­mála­leið­tog­ar, stjórn­spek­ingar og fleiri marg­sinnis við­ur­kennt – ekki síst á þess­ari öld – að í stjórn­ar­skrá okkar þurfi að draga upp skýr­ari mynd af ríkj­andi stjórn­ar­fari.“

Auglýsing

Þá vill Guðni áréttað sé að ráð­herrar fari með æðsta fram­kvæmda­vald og að nefnt verði berum orðum hvert hlut­verk for­seta Íslands sé í raun í stjórn­ar­skránni. „Í þeim efnum má meðal ann­ars huga að atbeina við stjórn­ar­mynd­an­ir, þing­rofi og skipun í ýmis emb­ætti. Loks varðar miklu að völd og ábyrgð fari sam­an,“ sagði Guðni. „Stjórn­ar­skrár­bundið ábyrgð­ar­leysi for­seta sem felur samt í sér stað­fest­ingu á ákvörðun ann­arra sam­ræm­ist ekki rétt­ar­vit­und fólks og á ekki heima í stjórn­sýslu sam­tím­ans.“

Hann sagði ábyrgð sína mikla eftir að hafa verið kjör­inn for­seti. Ábyrgðin væri gagn­vart kjós­endum og að það væri skylda sín „að færa mál til betri vegar þegar því verður við kom­ið. Sú er raunin núna. Við óbreytt ástand verður ekki unað. Eftir óbreyttu verk­lagi verður ekki unn­ið.“

Mik­il­vægt að læra af reynsl­unni

„Fyrr í sumar brugð­ust fjöl­margir ókvæða við þegar kyn­ferð­is­brota­menn fengu upp­reist æru eftir afplánun dóms. Engu skipti að stuðst var við lög og ríka hefð um fram­kvæmd­ina,“ sagði Guðni. „Þetta skipti engu, vegna þess að laga­hug­takið upp­reist æru þykir úrelt og vill­andi. Löngu er tíma­bært það heyri sög­unni til.“

Guðni lagði benti hins vegar á að þeir sem hefðu hlotið dóm ættu að vissu­lega að „feta lífs­ins göngu þrátt fyrir þær þján­ingar sem þeir ollu öðrum, eftir ann­ari slóð en fyrr“.

For­set­inn sagði það skyn­sam­legt að end­ur­heimt ýmissa rétt­inda væri skil­yrt og tak­mörkuð í lögum í takti við það afbrot sem framið var.

„Við verðum að læra af bit­urri reynslu,“ sagði for­set­inn.

Meira úr sama flokkiInnlent