Milljónir barna í hættu vegna lélegra loftgæða

Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna varar við aukinni mengun en gríðarlegur fjöldi barna verður fyrir skaða af völdum hennar út um allan heim á degi hverjum.

Mynd tekin að morgni í nóvember 2017 í Nýju-Delhi á Indlandi.
Mynd tekin að morgni í nóvember 2017 í Nýju-Delhi á Indlandi.
Auglýsing

Sautján milljón börn undir eins árs aldri anda að sér meng­uðu lofti og þar af leið­andi er þroska heil­ans stofnað í hættu, sam­kvæmt Barna­hjálp Sam­ein­uðu þjóð­anna.

Mengun hefur mest áhrif á börn í Suð­ur­-Asíu en meira en tólf milljón barna búa á svæðum þar sem mengun er sex sinnum hærri en öruggt þyk­ir. Fjórar millj­ónir barna eru í áhættu­hópi í Aust­ur-Asíu og Kyrra­hafs­eyj­un­um.

Frá þessu er greint í frétt BBC í vik­unni.

Auglýsing

Sam­kvæmt sam­tök­unum Unicef getur svifryks­mengun haft slæm áhrif á heila­vef og dregið úr vits­muna­þroska. Í skýrslu á vegum sam­tak­anna kemur fram að mengun hafi áhrif á greind­ar­vísi­tölu í orð­uðu og óorð­uðu sam­hengi, valdi slak­ari útkomu á próf­um, lækki með­al­ein­kunnir grunn­skóla­barna auk þess að valda öðrum tauga­tengdum hegð­un­ar­vanda­mál­um. Áhrifin eru var­an­leg og end­ast alla ævi, segir í skýrsl­unni.

Hættu­á­stand í Delhi á Ind­landi

Mikil mengun er alla­jafna í Delhi á Ind­landi og greinir BBC frá því að um hættu­á­stand sé að ræða. „Eftir því sem heim­ur­inn verður þétt­býlli, án full­nægj­andi varna og aðgerða til að draga úr meng­un, þá munu sífellt fleiri börn vera í hættu þegar fram líða stund­ir,“ segir Unicef.

Sam­tökin mæla því með að sér­stakar grímur verði not­aðar í rík­ara mæli sem og síur til að hreinsa loftið og að börn ferð­ist síður þegar meng­unin er sem mest.

Ástandið var ein­stak­lega slæmt í höf­uð­borg Ind­lands, Nýju-Del­hi, í nóv­em­ber á þessu ári og lagð­ist þykkt meng­un­ar­ský yfir alla borg­ina. ­Skólum var lokað og deilur spruttu upp um hvenær ætti að opna þá að nýju. For­eldrar sök­uðu stjórn­völd um að huga ekki nægi­lega vel að heilsu barna í borg­inn­i. 

Fréttir voru fluttar af íþrótta­mönnum að spila krikket á Ind­landi og í Sri Lanka sem veikt­ust og ældu í miðjum leik.

Börn mótmæla mengun í Nýju-Delhi Mynd: EPA

Áhrifin víðar

Í Norð­ur­-Kína er talið að lífslíkur séu minni vegna meng­unar og að með­al­ævi­lengd sé allt að þremur árum styttri vegna þess. Stjórn­völd þar í landi hafa sam­kvæmt BBC sett fyr­ir­tækjum strang­ari reglur um útblástur en fjöl­miðlar hafa greint frá því að þessar reglur séu iðu­lega virtar að vettugi.

Áhrif meng­unar sjást þó ekki ein­ungis í Asíu því sam­kvæmt rann­sóknum í breskum borgum þá eykur mikil mengun líkur á ung­barna­dauða og sjúk­dómum sem koma í ljós síðar á ævinni.

Fylgst með loft­gæðum á Íslandi

Á vef­síðu Veð­ur­stofu Íslands segir að fyrir utan að fylgj­ast með veðri og lofts­lagi standi hún að marg­vís­legri umhverf­is­vöktun ann­arri, einkum varð­andi meng­un­ar­efni sem eru langt að kom­in. Sýnum er safnað á svoköll­uðum bak­grunns­stöðv­um, fjarri þétt­býli og öðrum stað­bundnum upp­sprettum meng­un­ar.

Dag­legar mæl­ingar á brenni­steini í úrkomu, and­rúms­lofti og svifryki eru kost­aðar af Veð­ur­stof­unni. Mæl­ingar á þung­málmum og þrá­virkum líf­rænum efnum í lofti og úrkomu eru kost­aðar af alþjóða­fé.

Umhverf­is­stofnun vaktar loft­gæði á Íslandi og eru nið­ur­stöður mæl­inga birtar nán­ast í raun­tíma á vefn­um. Einnig fylgist heil­brigð­is­eft­ir­litið með loft­gæð­unum í Reykja­vík og gefur út við­var­anir ef þörf er á. 

Úthluta 250 milljónum til uppbyggingar á rafbílahleðslustöðvum
Orkusjóður hefur auglýst fjárfestingarstyrki til uppbyggingar á hleðslustöðvum fyrir rafbíla en í heildina verður úthlutað 250 milljónum. Styrkirnir eru hluti af aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar vegna orkuskipta í samgöngum á árunum 2019 til 2020.
Kjarninn 18. júní 2019
Guðmundur Andri Thorsson
Um Íra og okkur, Englendinga og Dani
Kjarninn 17. júní 2019
Ólíklegt að Max vélarnar fari í loftið fyrr en í desember
Óvissa ríkir um hvenær 737 Max vélarnar frá Boeing fara í loftið. Miklir hagsmunir eru í húfi fyrir Icelandair og íslenska ferðaþjónustu.
Kjarninn 17. júní 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Danska menntamálaráðuneytið hefur útbúið leiðavísi vegna ofbeldis í garð kennara
Kjarninn 17. júní 2019
Íslendingar verða varir við samkeppnisvandamál á matvörumarkaði
Íslendingar mest varir við skort á samkeppni í farþegaþjónustu
Íslendingar verða mest varir við samkeppnisvandamál í farþegaþjónustu, fjármálaþjónustu og matvælamarkaði samkvæmt könnun MMR. Þá var hátt verð og lítill marktækur munur á verði nefnd sem helstu vandamál markaðanna.
Kjarninn 17. júní 2019
Forseti Íslands ásamt þeim sem hlutu fálkaorðuna 2019.
Sextán sæmdir fálkaorðunni á Bessastöðum
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, sæmdi 16 Íslendinga heiðursmerki hinnar íslensku fálkaorðu á Bessastöðum í dag.
Kjarninn 17. júní 2019
Björn Gunnar Ólafsson
Mældu rétt strákur
Kjarninn 17. júní 2019
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra Íslands flytur ávarp 17. júní 2019.
Katrín: Það getur allt breyst, líka það sem virðist klappað í stein
Forsætisráðherra fjallaði meðal annars um loftslagsmál í ávarpi sínu á Austurvelli í dag.
Kjarninn 17. júní 2019
Meira úr sama flokkiErlent