Milljónir barna í hættu vegna lélegra loftgæða

Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna varar við aukinni mengun en gríðarlegur fjöldi barna verður fyrir skaða af völdum hennar út um allan heim á degi hverjum.

Mynd tekin að morgni í nóvember 2017 í Nýju-Delhi á Indlandi.
Mynd tekin að morgni í nóvember 2017 í Nýju-Delhi á Indlandi.
Auglýsing

Sautján milljón börn undir eins árs aldri anda að sér meng­uðu lofti og þar af leið­andi er þroska heil­ans stofnað í hættu, sam­kvæmt Barna­hjálp Sam­ein­uðu þjóð­anna.

Mengun hefur mest áhrif á börn í Suð­ur­-Asíu en meira en tólf milljón barna búa á svæðum þar sem mengun er sex sinnum hærri en öruggt þyk­ir. Fjórar millj­ónir barna eru í áhættu­hópi í Aust­ur-Asíu og Kyrra­hafs­eyj­un­um.

Frá þessu er greint í frétt BBC í vik­unni.

Auglýsing

Sam­kvæmt sam­tök­unum Unicef getur svifryks­mengun haft slæm áhrif á heila­vef og dregið úr vits­muna­þroska. Í skýrslu á vegum sam­tak­anna kemur fram að mengun hafi áhrif á greind­ar­vísi­tölu í orð­uðu og óorð­uðu sam­hengi, valdi slak­ari útkomu á próf­um, lækki með­al­ein­kunnir grunn­skóla­barna auk þess að valda öðrum tauga­tengdum hegð­un­ar­vanda­mál­um. Áhrifin eru var­an­leg og end­ast alla ævi, segir í skýrsl­unni.

Hættu­á­stand í Delhi á Ind­landi

Mikil mengun er alla­jafna í Delhi á Ind­landi og greinir BBC frá því að um hættu­á­stand sé að ræða. „Eftir því sem heim­ur­inn verður þétt­býlli, án full­nægj­andi varna og aðgerða til að draga úr meng­un, þá munu sífellt fleiri börn vera í hættu þegar fram líða stund­ir,“ segir Unicef.

Sam­tökin mæla því með að sér­stakar grímur verði not­aðar í rík­ara mæli sem og síur til að hreinsa loftið og að börn ferð­ist síður þegar meng­unin er sem mest.

Ástandið var ein­stak­lega slæmt í höf­uð­borg Ind­lands, Nýju-Del­hi, í nóv­em­ber á þessu ári og lagð­ist þykkt meng­un­ar­ský yfir alla borg­ina. ­Skólum var lokað og deilur spruttu upp um hvenær ætti að opna þá að nýju. For­eldrar sök­uðu stjórn­völd um að huga ekki nægi­lega vel að heilsu barna í borg­inn­i. 

Fréttir voru fluttar af íþrótta­mönnum að spila krikket á Ind­landi og í Sri Lanka sem veikt­ust og ældu í miðjum leik.

Börn mótmæla mengun í Nýju-Delhi Mynd: EPA

Áhrifin víðar

Í Norð­ur­-Kína er talið að lífslíkur séu minni vegna meng­unar og að með­al­ævi­lengd sé allt að þremur árum styttri vegna þess. Stjórn­völd þar í landi hafa sam­kvæmt BBC sett fyr­ir­tækjum strang­ari reglur um útblástur en fjöl­miðlar hafa greint frá því að þessar reglur séu iðu­lega virtar að vettugi.

Áhrif meng­unar sjást þó ekki ein­ungis í Asíu því sam­kvæmt rann­sóknum í breskum borgum þá eykur mikil mengun líkur á ung­barna­dauða og sjúk­dómum sem koma í ljós síðar á ævinni.

Fylgst með loft­gæðum á Íslandi

Á vef­síðu Veð­ur­stofu Íslands segir að fyrir utan að fylgj­ast með veðri og lofts­lagi standi hún að marg­vís­legri umhverf­is­vöktun ann­arri, einkum varð­andi meng­un­ar­efni sem eru langt að kom­in. Sýnum er safnað á svoköll­uðum bak­grunns­stöðv­um, fjarri þétt­býli og öðrum stað­bundnum upp­sprettum meng­un­ar.

Dag­legar mæl­ingar á brenni­steini í úrkomu, and­rúms­lofti og svifryki eru kost­aðar af Veð­ur­stof­unni. Mæl­ingar á þung­málmum og þrá­virkum líf­rænum efnum í lofti og úrkomu eru kost­aðar af alþjóða­fé.

Umhverf­is­stofnun vaktar loft­gæði á Íslandi og eru nið­ur­stöður mæl­inga birtar nán­ast í raun­tíma á vefn­um. Einnig fylgist heil­brigð­is­eft­ir­litið með loft­gæð­unum í Reykja­vík og gefur út við­var­anir ef þörf er á. 

Ásta Höllu Halldórsdóttir
Tvær víddir í sama höfðinu
Kjarninn 18. júní 2018
Ægissíða 123, verðandi húsnæði Chido
Opna mexíkóskan stað í húsnæði Borðsins
Nýr mexíkóskur veitingastaður mun opna á Ægissíðu 123, í gamla húsnæði Borðsins sem lokaði fyrr í þessum mánuði.
Kjarninn 18. júní 2018
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Svarti svanurinn á HM
Kjarninn 18. júní 2018
Þegar Celine Dion drap staðalímyndir og Ísland sigraði besta leikmann í heimi
Íslenska landsliðið er gott í fótbolta, kvikmyndagerðarmenn geta varið víti frá snillingum, leigubílstjórar með áferð leigumorðingja geta búið yfir mýkri hlið, Moskva er stórkostleg og Rússar eru bæði vinalegir og hamingjusamir.
Kjarninn 18. júní 2018
Una Jónsdóttir
Hvað er eðlileg leiga?
Kjarninn 18. júní 2018
Norwegian hefur staðið í nokkrum rekstrarörðugleikum undanfarin misseri.
Sameiningaralda yfirvofandi í evrópskum flugfélögum
Hlutabréfaverð á norska lággjaldaflugfélaginu Norwegian hefur hækkað töluvert það sem af er degi eftir að fréttir bárust um að Lufthansa hefði áhuga að kaupa í það. Forstjóri Lufthansa segir sameiningaröldu yfirvofandi í evrópskum flugfélögum.
Kjarninn 18. júní 2018
Eva Heiða Önnudóttir, doktor við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands
Sýna minni tryggð við stjórnmálaflokka
Á síðustu þremur áratugum hefur hlutfall tryggra kjósenda stjórnmálaflokka lækkað töluvert, samkvæmt nýbirtri fræðigrein Evu H. Önnudóttur og Ólafs Þ. Harðarsonar.
Kjarninn 18. júní 2018
Þriðji hver doktorsnemi á Íslandi hefur erlent ríkisfang
Fjöldi erlendra doktorsnema hefur tvöfaldast frá árinu 2011 en doktorsnemum hefur fjölgað á öllum almennum námssviðum.
Kjarninn 18. júní 2018
Meira úr sama flokkiErlent