Gagnrýnir einhliða umfjöllun fjölmiðla um heilbrigðisgeirann

Magnús Haraldsson, geðlæknir við Landspítalann, kallar eftir í ritstjórapistli Læknablaðsins að fjölmiðlar axli meiri ábyrgð þegar það kemur að umfjöllunum um heilbrigðismál. Hann segir umfjöllun fjölmiðla oft vera of neikvæða og einhæfa.

landspitalinn_15416920093_o.jpg
Auglýsing

„Æskilegt væri að ritstjórar og ábyrgðarmenn helstu fjölmiðla landsins settust niður með forsvarsmönnum heilbrigðiskerfisins og ræddu hreinskilnislega um hvernig best sé að fjalla með ábyrgum og yfirveguðum hætti um heilbrigðismál,“ segir Magnús Haraldsson í ritstjórapistli nýjasta tölublaði Læknablaðsins. Magnús er geðlæknir við Landspítalann ásamt því er hann dósent við læknadeild Háskóla Íslands og situr í ritstjórn Læknablaðsins.

Magnús Haraldsson Mynd:LæknablaðiðÍ pistlinum gagnrýnir Magnús að fjölmiðlaumfjöllun um heilbrigðiskerfið á Íslandi virðist nánast einungis vera neikvæð og einstrengingsleg. Hann segir það eðlilegt að málefni heilbrigðiskerfisins séu oft til umfjöllunar enda um málaflokk sem snertir alla landsmenn einhvern tímann á lífsleiðinni. Magnús segir íslenska fjölmiðla nánast daglega fjalla á neikvæðan hátt um heilbrigðismál, fréttir af sumarlokunum, kjaradeilum, biðlistum og miklu álagi á heilbrigðisstarfsfólk virðast vera einu fréttirnar um heilbrigðisgeirann sem endar á blaðsíðum blaðanna. 

„Þetta eru að sjálfsögðu afar erfið mál og raunverulegar áskoranir sem kerfið stendur frammi fyrir og mikilvægt er að fjalla um þau með gagnrýnum hætti í fjölmiðlum en það skiptir líka máli hvernig það er gert. Það er afar mikilvægt að umfjöllun fjölmiðla um þennan málaflokk sé yfirveguð, byggð á staðreyndum og að reynt sé að forðast gífuryrði og upphrópanir.“ segir Magnús í pistlinum.

Auglýsing

„Heilbrigðiskerfið er dýrasti og sennilega flóknasti hluti okkar samfélags og á fáum sviðum hafa orðið eins miklar framfarir og breytingar á undanförnum árum. Öll viljum við geta gengið að því vísu að þjónustan sé góð og að hún sé örugg og aðgengileg öllum sem á henni þurfa að halda. En að sjálfsögðu er ekkert fullkomið í þessum heimi. Því miður er fjölmiðlaumræða um heilbrigðismál oft á afar neikvæðum nótum og orð eins og úrræðaleysi, niðurskurður, mannekla og fjársvelti eru algeng.“ segir Magnús.

Erfið mál einstakra sjúklinga

Magnús fjallar einnig um í pistlinum hversu flóknar umfjallanir um mál einstaka sjúklinga í fjölmiðlum geta verið. Í dag er mjög auðvelt fyrir einstaklinga að deila persónulegum reynslusögum sínum á samfélagsmiðlum eða á netmiðlun. Algengt er orðið að bæði lýsingar frá sjúklinga og sögur aðstandenda af heilbrigðiskerfinu séu birtar á netinu, þær lýsingar snúast oft um óánægju um samskipti við heilbrigðisstarfsfólk. Samkvæmt Magnúsi eru jafnframt oft dregnar þær ályktanir að þessar einstöku lýsingar lýsi kerfinu eða þjónustunni í heild.

Magnús gagnrýnir að ákveðnir fjölmiðlar birti síðan þessar lýsingar þar sem aðeins ein hlið af samskiptum heilbrigðisstarfsfólks og sjúklings er lýst. Á heilbrigðisstarfsfólki hvílir hins vegar afar ströng þagnarskylda og trúnaður sem gerir starfsfólkinu ókleift að tjá sig um mál einstakra sjúklinga og geta því ekki brugðist við lýsingum einstaklinga. Ómögulegt er fyrir heilbrigðisstarfsfólk að leiðrétta upplýsingarnar sem birtast í fréttinni ef þeir telja að hallað sé á réttu máli. Magnús ítrekar því ábyrgð fjölmiðla þegar fjallað er um mál einstakra sjúklinga í fjölmiðlum þar sem slík mál eru oft mjög viðkvæm og flókin.

„Alltaf er hætta á því að dregnar séu rangar ályktanir af því sem á að hafa gerst og hætt er við því að fréttir sem þessar ýti undir ótta og tortryggni hjá fólki sem þarf að sækja þjónustu heilbrigðiskerfisins. Fréttaflutningur af þessu tagi er einnig líklegur til að valda heilbrigðisstarfsfólki miklu hugarangri og vanlíðan, sérstaklega ef það þarf að sitja undir óvæginni gagnrýni í fjölmiðlum og getur ekki komið fram og tjáð sig um sína hlið á málinu.“ segir Magnús

Fjölmiðlar ekki rétti vettvangurinn

Samkvæmt Magnúsi er afar mikilvægt að sjúklingar og aðstandendur þeirra geti með skilvirkum einföldum hætti komið kvörtunum sínum á framfæri við þá sem stýra þjónustunni og bera ábyrgð á gæðum hennar, en samkvæmt Magnúsi eru síður fjölmiðla ekki rétti vettvangurinn til þess. Það er ekki hægt að útkljá mál ef aðeins önnur hlið málsins er rædd og hætt er við að umræður í fjölmiðlum verði mjög tilfinningahlaðnar og einkennist af „upphrópunum“og „gífuryrðum“.

Magnús óskar því eftir því að ritstjórar og ábyrgðarmenn helstu fjölmiðla landsins setjist niður með forsvarsmönnum heilbrigðiskerfisins og ræði hreinskilnislega um hvernig best sé að fjalla um heilbrigðismál. Hann segir að það sé þjónustu til framdráttar og komi í veg fyrir „að lýsingar sem oft eru settar fram í mikilli reiði og geðshræringu séu gerðar að frétta efni í fjölmiðlum.“

Ásamt því bendar hann á mikilvægi þess að til staðar sé vettvangur innan kerfisins þar sem heilbrigðisstarfsmenn sem eru aðilar að málum sem rata í fjölmiðla hafi stað til þess að ræða málin og geta jafnframt fengið viðeigandi stuðning þegar þeir sitji undir alvarlegum ásökunum í fjölmiðlum.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Frá vígslu málverkanna í febrúar árið 2018. Síðan þá hafa þau ekki verið sýnd hlið við hlið.
Portrettmyndir Obama-hjónanna gera víðreist um Bandaríkin
Aðsóknarmet var slegið í National Portrait Gallery í Washington D.C. eftir að opinberar portrettmyndir Obama-hjónanna bættust í safneignina árið 2018. Nú eru myndirnar á leið í 11 mánaða reisu vítt og breitt um Bandaríkin.
Kjarninn 19. júní 2021
Stefan Löfven, forsætisráðherra Svíþjóðar.
Afnám leiguþaks gæti orðið Löfven að falli
Svíþjóð hefur, líkt og önnur lönd í Evrópu, reynt að sporna gegn hröðum leiguverðshækkunum með leiguþaki. Nú gæti farið svo að sænska ríkisstjórnin falli vegna áforma um að afnema slíkar takmarkanir fyrir nýbyggingar.
Kjarninn 18. júní 2021
Frá Akureyri.
Starfsfólki sagt upp á hjúkrunarheimilinu Hlíð á Akureyri
Forseti ASÍ gagnrýnir hagræðingaraðgerðir sem bitna fyrst og fremst á starfsfólki að hennar mati. Heilsuvernd tók við rekstri Öldrunarheimila Akureyrar í apríl á þessu ári.
Kjarninn 18. júní 2021
Kona gengur fram hjá minningarvegg um fórnarlömb COVID-19 í London.
Delta-afbrigðið á fleygiferð á Bretlandseyjum
Tilfellum af COVID-19 fjölgaði um 50 prósent í Bretlandi á einum mánuði frá 5. maí til 7. júní. Smitum af völdum Delta-afbrigðisins svokallaða fjölgaði um tæp 80 prósent milli vikna. Ný bylgja segja sumir en aðrir benda á að hún verði aldrei skæð.
Kjarninn 18. júní 2021
Komum erlendra ferðamanna til landsins fækkaði um 81 prósent milli 2019 og 2020.
Íslendingar eyddu minna á ferðalögum innanlands í fyrra heldur en árið 2019
Heildarútgjöld íslenskra ferðamanna innanlands námu 122 milljörðum króna í fyrra og drógust saman um 14 prósent frá 2019. Hlutfall ferðaþjónustu í landsframleiðslu dróst saman um rúmlega helming á tímabilinu, fór úr átta prósentum niður í 3,9 prósent.
Kjarninn 18. júní 2021
Upplýsingar um alla hluthafa og hversu mikið þeir eiga í skráðum félögum hafa legið fyrir á opinberum vettvangi undanfarið. Þetta telur Persónuvernd stríða gegn lögum.
Persónuvernd telur víðtæka birtingu hluthafalista fara gegn lögum
Vegna nýlegra lagabreytinga hefur verið hægt að nálgast heildarhluthafalista skráðra félaga í Kauphöllinni í samstæðureikningum á vef Skattsins. Persónuvernd telur þessa víðtæku birtingu fara gegn lögum.
Kjarninn 18. júní 2021
Flókið að fást við fólk sem lætur sannleikann ekki þvælast fyrir sér
Kerfið brást Helgu Björgu harðlega eftir að hún upplifði stöðugt áreiti borgarfulltrúa Miðflokksins í um tvö ár án þess að geta borið hönd fyrir höfuð sér. Málið hefur haft margvíslegar alvarlegar afleiðingar á andlega og líkamlega heilsu hennar.
Kjarninn 18. júní 2021
Horft frá Nauthólsvík yfir á Kársnes og að Hamraborg, þar sem Kópavogsbær stefnir á uppbyggingu þéttrar byggðar meðfram væntum borgarlínuleiðum.
Telur kjörnum fulltrúum skylt að rýna í hugmyndir um ódýrari Borgarlínu
Bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi vill rýna betur í hugmyndir um ódýrari Borgarlínu, sem lagðar hafa verið fram að undanförnu, svo vilji sveitarstjórna sé skýr í málinu. Einnig viðrar hún sérstakar áhyggjur af rekstrarkostnaði.
Kjarninn 18. júní 2021
Meira úr sama flokkiInnlent