Stórt bil á milli kaupgetu og kaupverðs

Í nýrri hagsjá Landsbankans kemur fram að stórt bil sé á milli kaup­getu þeirra sem eigi við erfiðleika að etja í hús­næðismál­um og kaup­verðs nýrra íbúða. Leigjendur reikna með að kaupa íbúð undir 45 milljónum en ný meðalíbúð kostar 54 millj­ón­ir.

uppbygging_14932775807_o.jpg
Auglýsing

Hag­fræði­deild Lands­bank­ans ­segir að lang­ur veg­ur sé á milli kaup­­getu þeirra sem eigi við erf­ið­leika að etja í hús­næð­is­mál­um og kaup­verðs nýrra íbúða í nýrri hag­sjá bank­ans. Um 60 pró­sent leigj­enda telja að þeir hafi minna en fimm millj­ónir króna eigið fé til kaupa á hús­næði. Í dag gefa 5 millj­ón­ir króna í eigið fé mögu­leika á 25 milljón króna íbúð miðað við 80 pró­sent láns­hlut­fall. Hins veg­ar er mjög lítið til af íbúðum í þeim verð­flokki en aðeins 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík eru 70 fer­metrar eða minn­i. 

Rúm­lega helm­ingur reiknar með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir 



Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ grein­ingu sem Capacent gerði fyrir Reykja­vík­ur­borg nú í vetur kemur enn fremur fram að um 65 pró­sent eig­enda og leigj­enda reikna með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir. Þar af reikna 33 pró­sent leigj­enda með að kaupa íbúð sem kostar undir 35 millj­ónir og 72 pró­sent reiknar með að íbúð kosti minna en 45 millj­ón­ir.







Ef litið er á þróun fast­eigna­verðs og heild­ar­tekna frá alda­mótum sést að fast­eigna­verð hefur fjór­fald­ast á meðan tekjur fólks á vinnu­aldri hafa tæp­lega þre­fald­ast. Tekjur fólks á aldr­inum 20 til 29 ára hafa hækkað minna en með­al­tekjur allra og hafa u.þ.b. 2,5-fald­ast á þessum tíma. .

Mynd: Hagsjá Landsbankans



Leigj­endur eru að jafn­aði með lægri tekjur en þeir sem eiga hús­næði, og greiðslur þeirra vegna hús­næðis eru yfir­leitt hærra en hjá eig­end­um. Því eiga leigj­endur erf­iðar með að spara fyrir inn­borgun í íbúð þó þeir fegnir vildu kaupa. Í grein­ingu. Capacent kemur fram að nú þurfi u.þ.b. tvö­falt hærri ráð­stöf­un­ar­tekjur en þurfti árið 1997 og um 60 pró­sent hærri en árið 2007. Í sömu grein­ingu kemur fram að það tekur fólk á aldr­inum 30 til 34 ára um 192 mán­uði að greiða fyri íbúð í dag , að því gefnu að allar ráð­stöf­un­ar­tekjur væru not­aðar til kaupanna. 

Auglýsing

Stórt bil sem þarf að brúa

Í hag­sjá Lands­bank­ans segir að greini­legt sé að umtals­vert bil er á milli getu leigj­enda til þess að kaupa hús­næði og vænt­inga þeirra um vænt­an­leg­t ­kaup­verð, alla­vega miðað við stöðu eig­in­fjár í dag. Hús­næð­is­mál virð­ast vera  eitt ­mik­il­væg­asta málið í við­ræðum um kjara­samn­inga og í hag­spánni segir að ljóst er að kröf­ur verka­lýðs­fé­lag­anna ­snú­ast um að þetta bil verði brúað með ein­hverjum hætti af stjórn­völd­um. Ný­lega vor­u hins veg­ar ­sam­þykkt fjár­­lög en í þeim er engin fram­lög eyrna­­merkt til þessa verk­efnis að brúa bilið fyrir leigj­endur til þess að eign­­ast íbúð.

Miðað við umræð­una und­an­farið virð­ast bæði stjórn­völd og aðilar vinnu­mark­að­ar­ins sam­mála um að mikil umfram­eft­ir­spurn sé eftir hús­næði og að því sé mik­il­vægt að gera stór­á­tak í bygg­ingu íbúð­ar­hús­næðis á næstu miss­er­um. ­Í­búða­lána­­sjóður benti til dæm­is á í skýrslu sinni í apríl að áætluð upp­­­bygg­ing næstu tvö ár myndi ekki mæta upp­­safn­aðri þörf, en upp­­safn­aður skort­ur og fjölg­un íbúða í skamm­­tíma­­leigu var tal­inn nema 9.000 íbúð­um. Taldi Íbúða­lána­­sjóður að breytt ald­­ur­s­dreif­ing kall­aði á 6.000 íbúðir til við­bót­­ar. 

Offram­boð á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt

Mynd: Hagsjá LandsbankansLands­bank­inn birti  aðra hag­spá um fast­eigna­mark­að­inn í gær þar sem fram kom að von er á veru­legu fram­boði nýs hús­næðis á næst­unn­i. Þar var bent á að  bæði stærð og verð á því hús­næði er með þeim hætti að þeir sem eru á leigu­mark­aði eiga lít­inn mögu­leika á að eign­ast það, að öllu óbreyttu. Líkt og kom fram hér að ofan eru ein­ungis 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík 70 fer­metrar eða minni.









Ný­­bygg­ing­ar sem hafa komið á markað á þessu ári og gert er ráð fyr­ir að komi á markað á næsta ári passa hins vegar fyrstu kaup­end­um illa. Á fyrstu 10 mán­uðum þessa árs var með­al­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­metr­ar og með­al­­­fer­­metra­verð um 521 þús­und krón­­ur. Verð með­al­­­í­búðar var því um 54 millj­­ón­­ir. Í áður­nefndri grein­ingu Capacent kom fram að 72 pró­sent leigj­enda reiknar með að kaupa íbúð sem kostar minna en 45 millj­ón­ir. Í grein­ing­unni kom einnig fram að 60 pró­sent leigj­enda eiga minna en fimm millj­ónir í eigið fé. En með fimm millj­ónir í eigið fé er mögu­legt að kaupa 25 millj­óna króna íbúð ef reiknað er með 80 pró­sent láns­hlut­falli.

Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ hag­sjá Lands­bank­ans er því bent á að veru­leg bygg­ing­ar­á­form í nýja átt gætu orðið til þess að treg­lega gangi að selja allt það hús­næði sem er nú þegar á mark­aði og á leið þang­að.„Það er ekki ólík­­­legt að mikið fram­­boð sé og verði á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt,“ seg­ir í hag­­sjánni sem úti­­lok­ar ekki of­fram­­boð vegna þessa. 

Facebook tekur auglýsingu Orkunnar okkar úr birtingu
Aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur, segir að Facebook hafi bannað notkun á auglýsingum Orkunnar okkar.
Kjarninn 21. maí 2019
Árshækkun fasteignaverðs nú 1,3 prósent
Verulega hefur dregið úr hækkunum á fasteignamarkaði að undanförnu.
Kjarninn 21. maí 2019
Viðar: Ég vona innilega að þú fyrir hönd Hörpu aflýsir viðburðinum
Framkvæmdastjóri Eflingar vill að Harpan aflýsi viðburði sem á að fara fram 23. maí þar sem þekktur hægri öfgamaður á að koma fram.
Kjarninn 21. maí 2019
Ingibjörg Ýr Jóhannsdóttir
Að borða fíl
Kjarninn 21. maí 2019
Meirihluti landsmanna telur að vel hafi tekist til við gerð kjarasamninga
Rúmlega 60 prósent landsmanna telur að vel hafi tekist til við gerð kjarasamninga VR og Eflingar við Samtök atvinnulífsins. Þá telja sjö af hverjum tíu að stéttarfélögunum sé að þakka að vel hafi tekist til við gerð samningana.
Kjarninn 21. maí 2019
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví: Rökstuddur grunur um að Ásmundur hafi dregið sér fé
Þingmaður Pírata endurtók orð Þórhildar Sunnu sem siðanefnd Alþingis þóttu brotleg í pontu Alþingis í dag. Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis, taldi þau ekki við hæfi.
Kjarninn 21. maí 2019
Píratar ekki alltaf vinsælustu krakkarnir á kaffistofu Alþingis
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir segist telja að eftirlitsstofnanir séu mögulega viljandi undirfjármagnaðar. Það sé erfitt að vera að slást í því að auka gagnsæi og traust, en láta svo slá á puttana á sér þegar bent sé á að rannsaka þurfi meint misferli.
Kjarninn 21. maí 2019
Kynntu aðgerðir stjórnvalda gegn mansali og félagslegu undirboði
Forsætisráðherra, dómsmálaráðherra og félags- og barnamálaráðherra kynntu sameiginlega aðgerðir stjórnvalda gegn mansali og félagslegu undirboði á ríkisstjórnarfundi í morgun.
Kjarninn 21. maí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent