Stórt bil á milli kaupgetu og kaupverðs

Í nýrri hagsjá Landsbankans kemur fram að stórt bil sé á milli kaup­getu þeirra sem eigi við erfiðleika að etja í hús­næðismál­um og kaup­verðs nýrra íbúða. Leigjendur reikna með að kaupa íbúð undir 45 milljónum en ný meðalíbúð kostar 54 millj­ón­ir.

uppbygging_14932775807_o.jpg
Auglýsing

Hag­fræði­deild Lands­bank­ans ­segir að lang­ur veg­ur sé á milli kaup­­getu þeirra sem eigi við erf­ið­leika að etja í hús­næð­is­mál­um og kaup­verðs nýrra íbúða í nýrri hag­sjá bank­ans. Um 60 pró­sent leigj­enda telja að þeir hafi minna en fimm millj­ónir króna eigið fé til kaupa á hús­næði. Í dag gefa 5 millj­ón­ir króna í eigið fé mögu­leika á 25 milljón króna íbúð miðað við 80 pró­sent láns­hlut­fall. Hins veg­ar er mjög lítið til af íbúðum í þeim verð­flokki en aðeins 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík eru 70 fer­metrar eða minn­i. 

Rúm­lega helm­ingur reiknar með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir 



Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ grein­ingu sem Capacent gerði fyrir Reykja­vík­ur­borg nú í vetur kemur enn fremur fram að um 65 pró­sent eig­enda og leigj­enda reikna með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir. Þar af reikna 33 pró­sent leigj­enda með að kaupa íbúð sem kostar undir 35 millj­ónir og 72 pró­sent reiknar með að íbúð kosti minna en 45 millj­ón­ir.







Ef litið er á þróun fast­eigna­verðs og heild­ar­tekna frá alda­mótum sést að fast­eigna­verð hefur fjór­fald­ast á meðan tekjur fólks á vinnu­aldri hafa tæp­lega þre­fald­ast. Tekjur fólks á aldr­inum 20 til 29 ára hafa hækkað minna en með­al­tekjur allra og hafa u.þ.b. 2,5-fald­ast á þessum tíma. .

Mynd: Hagsjá Landsbankans



Leigj­endur eru að jafn­aði með lægri tekjur en þeir sem eiga hús­næði, og greiðslur þeirra vegna hús­næðis eru yfir­leitt hærra en hjá eig­end­um. Því eiga leigj­endur erf­iðar með að spara fyrir inn­borgun í íbúð þó þeir fegnir vildu kaupa. Í grein­ingu. Capacent kemur fram að nú þurfi u.þ.b. tvö­falt hærri ráð­stöf­un­ar­tekjur en þurfti árið 1997 og um 60 pró­sent hærri en árið 2007. Í sömu grein­ingu kemur fram að það tekur fólk á aldr­inum 30 til 34 ára um 192 mán­uði að greiða fyri íbúð í dag , að því gefnu að allar ráð­stöf­un­ar­tekjur væru not­aðar til kaupanna. 

Auglýsing

Stórt bil sem þarf að brúa

Í hag­sjá Lands­bank­ans segir að greini­legt sé að umtals­vert bil er á milli getu leigj­enda til þess að kaupa hús­næði og vænt­inga þeirra um vænt­an­leg­t ­kaup­verð, alla­vega miðað við stöðu eig­in­fjár í dag. Hús­næð­is­mál virð­ast vera  eitt ­mik­il­væg­asta málið í við­ræðum um kjara­samn­inga og í hag­spánni segir að ljóst er að kröf­ur verka­lýðs­fé­lag­anna ­snú­ast um að þetta bil verði brúað með ein­hverjum hætti af stjórn­völd­um. Ný­lega vor­u hins veg­ar ­sam­þykkt fjár­­lög en í þeim er engin fram­lög eyrna­­merkt til þessa verk­efnis að brúa bilið fyrir leigj­endur til þess að eign­­ast íbúð.

Miðað við umræð­una und­an­farið virð­ast bæði stjórn­völd og aðilar vinnu­mark­að­ar­ins sam­mála um að mikil umfram­eft­ir­spurn sé eftir hús­næði og að því sé mik­il­vægt að gera stór­á­tak í bygg­ingu íbúð­ar­hús­næðis á næstu miss­er­um. ­Í­búða­lána­­sjóður benti til dæm­is á í skýrslu sinni í apríl að áætluð upp­­­bygg­ing næstu tvö ár myndi ekki mæta upp­­safn­aðri þörf, en upp­­safn­aður skort­ur og fjölg­un íbúða í skamm­­tíma­­leigu var tal­inn nema 9.000 íbúð­um. Taldi Íbúða­lána­­sjóður að breytt ald­­ur­s­dreif­ing kall­aði á 6.000 íbúðir til við­bót­­ar. 

Offram­boð á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt

Mynd: Hagsjá LandsbankansLands­bank­inn birti  aðra hag­spá um fast­eigna­mark­að­inn í gær þar sem fram kom að von er á veru­legu fram­boði nýs hús­næðis á næst­unn­i. Þar var bent á að  bæði stærð og verð á því hús­næði er með þeim hætti að þeir sem eru á leigu­mark­aði eiga lít­inn mögu­leika á að eign­ast það, að öllu óbreyttu. Líkt og kom fram hér að ofan eru ein­ungis 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík 70 fer­metrar eða minni.









Ný­­bygg­ing­ar sem hafa komið á markað á þessu ári og gert er ráð fyr­ir að komi á markað á næsta ári passa hins vegar fyrstu kaup­end­um illa. Á fyrstu 10 mán­uðum þessa árs var með­al­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­metr­ar og með­al­­­fer­­metra­verð um 521 þús­und krón­­ur. Verð með­al­­­í­búðar var því um 54 millj­­ón­­ir. Í áður­nefndri grein­ingu Capacent kom fram að 72 pró­sent leigj­enda reiknar með að kaupa íbúð sem kostar minna en 45 millj­ón­ir. Í grein­ing­unni kom einnig fram að 60 pró­sent leigj­enda eiga minna en fimm millj­ónir í eigið fé. En með fimm millj­ónir í eigið fé er mögu­legt að kaupa 25 millj­óna króna íbúð ef reiknað er með 80 pró­sent láns­hlut­falli.

Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ hag­sjá Lands­bank­ans er því bent á að veru­leg bygg­ing­ar­á­form í nýja átt gætu orðið til þess að treg­lega gangi að selja allt það hús­næði sem er nú þegar á mark­aði og á leið þang­að.„Það er ekki ólík­­­legt að mikið fram­­boð sé og verði á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt,“ seg­ir í hag­­sjánni sem úti­­lok­ar ekki of­fram­­boð vegna þessa. 

Rakel Guðmundsdóttir
Sumt þarf að banna
Leslistinn 15. janúar 2019
Brexit-samningi May hafnað í breska þinginu
Næstu skref í Brexit-málinu eru óljós. Vantrausttillaga er líkleg.
Kjarninn 15. janúar 2019
Norski bankinn DNB hefur verið álitinn besti kosturinn
DNB bankinn norski, þar sem norska ríkið er stærsti eigandi, hefur þó nokkra stóra viðskiptavini hér á landi. Ef Íslandsbanki verður seldur þykir hann spennandi kostur sem kaupandi.
Kjarninn 15. janúar 2019
ÚR kærir ákvörðun Fiskistofu til ráðuneytis
Útgerðarfélag Reykjavíkur segir að allt verði gert til að hnekkja ákvörðun Fiskistofu.
Kjarninn 15. janúar 2019
Sara Dögg Svanhildardóttir
Birtir til í Garðabæ
Kjarninn 15. janúar 2019
Gylfi Arnbjörnsson, fyrrverandi forseti ASÍ.
Gylfi Arnbjörnsson sækir um stöðu ráðuneytisstjóra
Fyrrverandi forseti Alþýðusambands Íslands sækir um stöðu ráðuneytisstjóra í heilbrigðisráðuneytinu.
Kjarninn 15. janúar 2019
Mögu­leg­ar laga- og reglu­breyt­ing­ar ræddar á fundi for­sæt­is­nefnd­ar
Samkvæmt forseta Alþingis voru mögu­leg­ar laga- og reglu­breyt­ing­ar ræddar á fundi for­sæt­is­nefnd­ar í gær til þess að Klausturmálið kom­ist í far­veg. Sú umræða verður tek­in áfram á fundi þing­flokks­formanna í dag.
Kjarninn 15. janúar 2019
Karl Gauti Hjaltason, Inga Sæland og Ólafur Ísleifsson
Ríkisendurskoðandi tjáir sig ekki um fundinn við Ólaf og Karl Gauta
Ríkisendurskoðandi er trúnaðarmaður Alþingismanna og getur því ekki gefið upp hvort Ólafur Ísleifsson og Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi þingmenn Flokks fólksins, hafi átt fund með embættinu á síðasta ári um fjármálastjórnun Ingu Sæland.
Kjarninn 15. janúar 2019
Meira úr sama flokkiInnlent