Stórt bil á milli kaupgetu og kaupverðs

Í nýrri hagsjá Landsbankans kemur fram að stórt bil sé á milli kaup­getu þeirra sem eigi við erfiðleika að etja í hús­næðismál­um og kaup­verðs nýrra íbúða. Leigjendur reikna með að kaupa íbúð undir 45 milljónum en ný meðalíbúð kostar 54 millj­ón­ir.

uppbygging_14932775807_o.jpg
Auglýsing

Hag­fræði­deild Lands­bank­ans ­segir að lang­ur veg­ur sé á milli kaup­­getu þeirra sem eigi við erf­ið­leika að etja í hús­næð­is­mál­um og kaup­verðs nýrra íbúða í nýrri hag­sjá bank­ans. Um 60 pró­sent leigj­enda telja að þeir hafi minna en fimm millj­ónir króna eigið fé til kaupa á hús­næði. Í dag gefa 5 millj­ón­ir króna í eigið fé mögu­leika á 25 milljón króna íbúð miðað við 80 pró­sent láns­hlut­fall. Hins veg­ar er mjög lítið til af íbúðum í þeim verð­flokki en aðeins 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík eru 70 fer­metrar eða minn­i. 

Rúm­lega helm­ingur reiknar með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir 



Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ grein­ingu sem Capacent gerði fyrir Reykja­vík­ur­borg nú í vetur kemur enn fremur fram að um 65 pró­sent eig­enda og leigj­enda reikna með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir. Þar af reikna 33 pró­sent leigj­enda með að kaupa íbúð sem kostar undir 35 millj­ónir og 72 pró­sent reiknar með að íbúð kosti minna en 45 millj­ón­ir.







Ef litið er á þróun fast­eigna­verðs og heild­ar­tekna frá alda­mótum sést að fast­eigna­verð hefur fjór­fald­ast á meðan tekjur fólks á vinnu­aldri hafa tæp­lega þre­fald­ast. Tekjur fólks á aldr­inum 20 til 29 ára hafa hækkað minna en með­al­tekjur allra og hafa u.þ.b. 2,5-fald­ast á þessum tíma. .

Mynd: Hagsjá Landsbankans



Leigj­endur eru að jafn­aði með lægri tekjur en þeir sem eiga hús­næði, og greiðslur þeirra vegna hús­næðis eru yfir­leitt hærra en hjá eig­end­um. Því eiga leigj­endur erf­iðar með að spara fyrir inn­borgun í íbúð þó þeir fegnir vildu kaupa. Í grein­ingu. Capacent kemur fram að nú þurfi u.þ.b. tvö­falt hærri ráð­stöf­un­ar­tekjur en þurfti árið 1997 og um 60 pró­sent hærri en árið 2007. Í sömu grein­ingu kemur fram að það tekur fólk á aldr­inum 30 til 34 ára um 192 mán­uði að greiða fyri íbúð í dag , að því gefnu að allar ráð­stöf­un­ar­tekjur væru not­aðar til kaupanna. 

Auglýsing

Stórt bil sem þarf að brúa

Í hag­sjá Lands­bank­ans segir að greini­legt sé að umtals­vert bil er á milli getu leigj­enda til þess að kaupa hús­næði og vænt­inga þeirra um vænt­an­leg­t ­kaup­verð, alla­vega miðað við stöðu eig­in­fjár í dag. Hús­næð­is­mál virð­ast vera  eitt ­mik­il­væg­asta málið í við­ræðum um kjara­samn­inga og í hag­spánni segir að ljóst er að kröf­ur verka­lýðs­fé­lag­anna ­snú­ast um að þetta bil verði brúað með ein­hverjum hætti af stjórn­völd­um. Ný­lega vor­u hins veg­ar ­sam­þykkt fjár­­lög en í þeim er engin fram­lög eyrna­­merkt til þessa verk­efnis að brúa bilið fyrir leigj­endur til þess að eign­­ast íbúð.

Miðað við umræð­una und­an­farið virð­ast bæði stjórn­völd og aðilar vinnu­mark­að­ar­ins sam­mála um að mikil umfram­eft­ir­spurn sé eftir hús­næði og að því sé mik­il­vægt að gera stór­á­tak í bygg­ingu íbúð­ar­hús­næðis á næstu miss­er­um. ­Í­búða­lána­­sjóður benti til dæm­is á í skýrslu sinni í apríl að áætluð upp­­­bygg­ing næstu tvö ár myndi ekki mæta upp­­safn­aðri þörf, en upp­­safn­aður skort­ur og fjölg­un íbúða í skamm­­tíma­­leigu var tal­inn nema 9.000 íbúð­um. Taldi Íbúða­lána­­sjóður að breytt ald­­ur­s­dreif­ing kall­aði á 6.000 íbúðir til við­bót­­ar. 

Offram­boð á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt

Mynd: Hagsjá LandsbankansLands­bank­inn birti  aðra hag­spá um fast­eigna­mark­að­inn í gær þar sem fram kom að von er á veru­legu fram­boði nýs hús­næðis á næst­unn­i. Þar var bent á að  bæði stærð og verð á því hús­næði er með þeim hætti að þeir sem eru á leigu­mark­aði eiga lít­inn mögu­leika á að eign­ast það, að öllu óbreyttu. Líkt og kom fram hér að ofan eru ein­ungis 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík 70 fer­metrar eða minni.









Ný­­bygg­ing­ar sem hafa komið á markað á þessu ári og gert er ráð fyr­ir að komi á markað á næsta ári passa hins vegar fyrstu kaup­end­um illa. Á fyrstu 10 mán­uðum þessa árs var með­al­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­metr­ar og með­al­­­fer­­metra­verð um 521 þús­und krón­­ur. Verð með­al­­­í­búðar var því um 54 millj­­ón­­ir. Í áður­nefndri grein­ingu Capacent kom fram að 72 pró­sent leigj­enda reiknar með að kaupa íbúð sem kostar minna en 45 millj­ón­ir. Í grein­ing­unni kom einnig fram að 60 pró­sent leigj­enda eiga minna en fimm millj­ónir í eigið fé. En með fimm millj­ónir í eigið fé er mögu­legt að kaupa 25 millj­óna króna íbúð ef reiknað er með 80 pró­sent láns­hlut­falli.

Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ hag­sjá Lands­bank­ans er því bent á að veru­leg bygg­ing­ar­á­form í nýja átt gætu orðið til þess að treg­lega gangi að selja allt það hús­næði sem er nú þegar á mark­aði og á leið þang­að.„Það er ekki ólík­­­legt að mikið fram­­boð sé og verði á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt,“ seg­ir í hag­­sjánni sem úti­­lok­ar ekki of­fram­­boð vegna þessa. 

Helgi Hrafn hellti sér yfir Birgittu á átakafundi Pírata
Myndband hefur verið birt af átakafundi Pírata þar sem Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður flokksins, gagnrýndi Birgittu Jónsdóttur harðlega.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín kynnti innleiðingu á heimsmarkmiðum
Forsætisráðherra talaði fyrir mikilvægi aukinnar alþjóðlegrar samvinnu við innleiðingu á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna.
Kjarninn 16. júlí 2019
Forstjóri Nova: Óþarfi að greiða tvo milljarða á ári fyrir leigu á myndlyklum
Forstjóri Nova segir að framtíð sjónvarpsins sé á netinu.
Kjarninn 16. júlí 2019
Jeppi prófaður á Íslandi fyrir ferð til Mars árið 2020
Prófun á Mars-Jeppa fer fram í nágrenni Langjökuls. Fjölmargir vísindamenn koma að verkefninu, þar á meðal nemendur frá Háskóla Reykjavíkur og starfsfólk Arctic Trucks.
Kjarninn 16. júlí 2019
Innleiðingarhalli EES-gerða innan við eitt prósent þriðja árið í röð
Innleiðingarhalli EES-gerða á Íslandi stendur í 0,7 prósentum. Hallinn náði hámarki árið 2013 þegar hann nam 3,2 prósentum.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín Baldursdóttir
Flokksskírteini leið til frama
Kjarninn 16. júlí 2019
Lífeyrisjóður verzlunarmanna lækkar óverðtryggða vexti
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur lækkað fasta vexti á óverðtryggðum lánum úr 6,12 prósentum í 5,14 prósent. Í kjölfar breytingarinnar eru þetta lægstu föstu vextir óverðtryggðra lána sem í boði eru.
Kjarninn 16. júlí 2019
Íslenska ríkið braut gegn Styrmi og Júlíusi
Mannréttindadómstóll Evrópu telur íslenska ríkið hafa brotið gegn Styrmi Þór Bragasyni, fyrrum forstjóra MP banka, og Júlíusi Sigurþórssyni, fyrrum framkvæmdastjóra vörustýringasviðs Húsasmiðjunnar.
Kjarninn 16. júlí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent