Stórt bil á milli kaupgetu og kaupverðs

Í nýrri hagsjá Landsbankans kemur fram að stórt bil sé á milli kaup­getu þeirra sem eigi við erfiðleika að etja í hús­næðismál­um og kaup­verðs nýrra íbúða. Leigjendur reikna með að kaupa íbúð undir 45 milljónum en ný meðalíbúð kostar 54 millj­ón­ir.

uppbygging_14932775807_o.jpg
Auglýsing

Hag­fræði­deild Lands­bank­ans ­segir að lang­ur veg­ur sé á milli kaup­­getu þeirra sem eigi við erf­ið­leika að etja í hús­næð­is­mál­um og kaup­verðs nýrra íbúða í nýrri hag­sjá bank­ans. Um 60 pró­sent leigj­enda telja að þeir hafi minna en fimm millj­ónir króna eigið fé til kaupa á hús­næði. Í dag gefa 5 millj­ón­ir króna í eigið fé mögu­leika á 25 milljón króna íbúð miðað við 80 pró­sent láns­hlut­fall. Hins veg­ar er mjög lítið til af íbúðum í þeim verð­flokki en aðeins 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík eru 70 fer­metrar eða minn­i. 

Rúm­lega helm­ingur reiknar með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir 



Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ grein­ingu sem Capacent gerði fyrir Reykja­vík­ur­borg nú í vetur kemur enn fremur fram að um 65 pró­sent eig­enda og leigj­enda reikna með að kaup­verð fyrstu íbúðar verði á bil­inu 35 til 65 millj­ón­ir. Þar af reikna 33 pró­sent leigj­enda með að kaupa íbúð sem kostar undir 35 millj­ónir og 72 pró­sent reiknar með að íbúð kosti minna en 45 millj­ón­ir.







Ef litið er á þróun fast­eigna­verðs og heild­ar­tekna frá alda­mótum sést að fast­eigna­verð hefur fjór­fald­ast á meðan tekjur fólks á vinnu­aldri hafa tæp­lega þre­fald­ast. Tekjur fólks á aldr­inum 20 til 29 ára hafa hækkað minna en með­al­tekjur allra og hafa u.þ.b. 2,5-fald­ast á þessum tíma. .

Mynd: Hagsjá Landsbankans



Leigj­endur eru að jafn­aði með lægri tekjur en þeir sem eiga hús­næði, og greiðslur þeirra vegna hús­næðis eru yfir­leitt hærra en hjá eig­end­um. Því eiga leigj­endur erf­iðar með að spara fyrir inn­borgun í íbúð þó þeir fegnir vildu kaupa. Í grein­ingu. Capacent kemur fram að nú þurfi u.þ.b. tvö­falt hærri ráð­stöf­un­ar­tekjur en þurfti árið 1997 og um 60 pró­sent hærri en árið 2007. Í sömu grein­ingu kemur fram að það tekur fólk á aldr­inum 30 til 34 ára um 192 mán­uði að greiða fyri íbúð í dag , að því gefnu að allar ráð­stöf­un­ar­tekjur væru not­aðar til kaupanna. 

Auglýsing

Stórt bil sem þarf að brúa

Í hag­sjá Lands­bank­ans segir að greini­legt sé að umtals­vert bil er á milli getu leigj­enda til þess að kaupa hús­næði og vænt­inga þeirra um vænt­an­leg­t ­kaup­verð, alla­vega miðað við stöðu eig­in­fjár í dag. Hús­næð­is­mál virð­ast vera  eitt ­mik­il­væg­asta málið í við­ræðum um kjara­samn­inga og í hag­spánni segir að ljóst er að kröf­ur verka­lýðs­fé­lag­anna ­snú­ast um að þetta bil verði brúað með ein­hverjum hætti af stjórn­völd­um. Ný­lega vor­u hins veg­ar ­sam­þykkt fjár­­lög en í þeim er engin fram­lög eyrna­­merkt til þessa verk­efnis að brúa bilið fyrir leigj­endur til þess að eign­­ast íbúð.

Miðað við umræð­una und­an­farið virð­ast bæði stjórn­völd og aðilar vinnu­mark­að­ar­ins sam­mála um að mikil umfram­eft­ir­spurn sé eftir hús­næði og að því sé mik­il­vægt að gera stór­á­tak í bygg­ingu íbúð­ar­hús­næðis á næstu miss­er­um. ­Í­búða­lána­­sjóður benti til dæm­is á í skýrslu sinni í apríl að áætluð upp­­­bygg­ing næstu tvö ár myndi ekki mæta upp­­safn­aðri þörf, en upp­­safn­aður skort­ur og fjölg­un íbúða í skamm­­tíma­­leigu var tal­inn nema 9.000 íbúð­um. Taldi Íbúða­lána­­sjóður að breytt ald­­ur­s­dreif­ing kall­aði á 6.000 íbúðir til við­bót­­ar. 

Offram­boð á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt

Mynd: Hagsjá LandsbankansLands­bank­inn birti  aðra hag­spá um fast­eigna­mark­að­inn í gær þar sem fram kom að von er á veru­legu fram­boði nýs hús­næðis á næst­unn­i. Þar var bent á að  bæði stærð og verð á því hús­næði er með þeim hætti að þeir sem eru á leigu­mark­aði eiga lít­inn mögu­leika á að eign­ast það, að öllu óbreyttu. Líkt og kom fram hér að ofan eru ein­ungis 15 pró­sent af íbúðum í Reykja­vík 70 fer­metrar eða minni.









Ný­­bygg­ing­ar sem hafa komið á markað á þessu ári og gert er ráð fyr­ir að komi á markað á næsta ári passa hins vegar fyrstu kaup­end­um illa. Á fyrstu 10 mán­uðum þessa árs var með­al­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­metr­ar og með­al­­­fer­­metra­verð um 521 þús­und krón­­ur. Verð með­al­­­í­búðar var því um 54 millj­­ón­­ir. Í áður­nefndri grein­ingu Capacent kom fram að 72 pró­sent leigj­enda reiknar með að kaupa íbúð sem kostar minna en 45 millj­ón­ir. Í grein­ing­unni kom einnig fram að 60 pró­sent leigj­enda eiga minna en fimm millj­ónir í eigið fé. En með fimm millj­ónir í eigið fé er mögu­legt að kaupa 25 millj­óna króna íbúð ef reiknað er með 80 pró­sent láns­hlut­falli.

Mynd: Hagsjá LandsbankansÍ hag­sjá Lands­bank­ans er því bent á að veru­leg bygg­ing­ar­á­form í nýja átt gætu orðið til þess að treg­lega gangi að selja allt það hús­næði sem er nú þegar á mark­aði og á leið þang­að.„Það er ekki ólík­­­legt að mikið fram­­boð sé og verði á íbúðum sem fáir vilja og enn færri geta keypt,“ seg­ir í hag­­sjánni sem úti­­lok­ar ekki of­fram­­boð vegna þessa. 

Halldóra Mogensen
Hvatar, skilyrðingar og skerðingar
Kjarninn 21. mars 2019
Flugiðnaðurinn samofinn hagsmunum ríkisins
Rekstrarvandi WOW air hefur lýst upp þá stöðu sem flugfélögin eru í, þegar kemur að kerfislægt mikilvægum geira. Flugfélögin eru of stór til að falla. Og svipað má segja um flugvélaframleiðendur. Vandi Boeing sýnir þetta glögglega.
Kjarninn 21. mars 2019
Orri Hauksson nýr í stjórn Isavia
Ingimundur Sigurpálsson er hættur sem stjórnarformaður Isavia en hann hætti einnig nýverið sem forstjóri Íslandspósts.
Kjarninn 21. mars 2019
Guðni Karl Harðarson
Fallegur hugur
Kjarninn 21. mars 2019
Stór hluti þeirra sem starfa í íslenska byggingageiranum eru erlendir ríkisborgarar.
Farið að hægja á fjölgun erlendra ríkisborgara sem flytja til Íslands
Erlendum ríkisborgurum sem setjast að á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega á örfáum árum. Nú virðist sem farið sé að hægjast á fjölgun þeirra.
Kjarninn 21. mars 2019
Heimavellir voru skráðir í Kauphöll Íslands í fyrravor.
Heimavellir ráða nýjan framkvæmdastjóra
Nýr maður hefur tekið við stjórnartaumunum hjá Heimavöllum, stærsta leigufélagi landsins á almennum markaði. Nýverið var samþykkt að afskrá félagið úr Kauphöll Íslands, en það var fyrst skráð í hana í maí í fyrra.
Kjarninn 21. mars 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Frumvarp ráðherra heimilar sérstakt gjald á viðtakendur erlendra póstsendinga
Verði frumvarp samgöngu- og sveitastjórnarráðherra um síðari breytingar á póstlögum að lögum mun það leiða til aukins kostnaðar þeirra sem eiga viðskipti við erlendar netverslanir en draga úr kostnaði Íslandspósts.
Kjarninn 21. mars 2019
Jóhann Hauksson
Harðlífi varðmanna Landsréttar
Kjarninn 21. mars 2019
Meira úr sama flokkiInnlent