Umhverfis- og auðlindaráðuneytið styrkir Veganúar

Umhverfis- og auðlindaráðuneytið styrkti Samtök Grænkera á Íslandi um 400 þúsund krónur fyrir Veganúar 2019. Þetta er í fyrsta skipti sem ráðuneytið styrkir Samtök Grænkera en markmið framtaksins er að vekja fólk til umhugsunar um neyslu dýraafurða.

Grænmetismatur
Auglýsing

Umhverf­is- og auð­linda­ráðu­neytið veitti Sam­tökum Græn­kera á Íslandi styrk upp á 400 þús­und krónur fyrir Vegan­úar 2019. Vegan­úar er áskorun þar sem fólki er hvatt til að neyta ein­göngu vegan fæðis í jan­úar mán­uð­i. ­Mark­mið Vegan­úar að vekja fólk til umhugs­unar um áhrif neyslu dýra­af­urða og kynna kost­i og kynna kosti vegna fæðis fyrir heilsu, umhverfi og dýra­vernd. Þetta er í fyrsta skipti sem ráðu­neytið styrkir Vegan­úar eða Sam­tök Græn­kera.

Veg­anúr í fimmta sinn á Íslandi

Íslend­ingum er nú, í fimmta sinn, boðið að taka þeirri áskorun að neyta ein­göngu vegan fæðis í mán­uð. Sam­tök Græn­kera standa fyrir fram­tak­inu hér á landi og þau skora á þátt­tak­endur að taka þátt í áskor­un­inni og þannig upp­­lifa hversu gef­andi, heilsu­efl­andi og auð­velt það geti verið að neyta ein­göngu vegan fæð­is. 

Mynd:PexelsÁ heima­síðu Vegan­úar segir að margar og fjöl­breyttar á­stæður liggi að baki þess að fólk á­kveði að taka þátt í Vegan­ú­ar. Fyrir flesta sé það dýra­vernd en aðrir geri það til að líða betur og minnka um­hverf­is­á­hrif sín. Aðrir noti á­skor­un­ina sem ára­­móta­heit og nýta þannig mán­uð­inn til að byrja nýtt ár heilsu­­sam­­lega. 

„Veganimsi er lífs­háttur þar sem leit­ast er við að úti­loka og forðast, eftir fremsta megni, hag­nýt­ingu og ofbeldi gagn­vart dýrum, hvort sem það á við um fæðu, fatn­að, skemmtun eða aðra neyslu,“ segir á heima­síðu Veganúar. 

Auglýsing

Við­­burð­ur­inn er hluti af al­­þjóð­­legri hreyf­ingu sem hófst í Eng­landi árið 2014 og hefur frá því náð til margra landa víða um heim. Síðan hreyf­ingin byrj­aði fyrir fimm árum síðan hafi þátt­tak­endur í Vegan­úar tvö­fald­ast og í byrjun jan­úar höfðu meira en 250.000 manns í 193 löndum skráð sig, sam­kvæmt frétt á vef Guar­dian.  

Sleppa dýra­af­urðum til að sporna gegn loft­lags­breyt­ing­um 

Umræða um vegan­isma hefur auk­ist tölu­vert hér á landi á síð­ustu árum en í dag eru 21.653 með­limir í Face­book grúpp­unni Vegan Ísland. Grúppan er hugsuð sem umræðu­hópur um vegan­isma á Íslandi og að allir sem hafi ein­lægan áhuga á að ger­ast vegan eða eru það nú þegar séu vel­komnir í hóp­inn. Ein af þremur helstu ástæðum þess að fólk ger­ist vegan er til að hafa jákvæð áhrif á nátt­úr­una, segir á heima­síðu Vegan­ú­ar. Þetta helst í hendur við að á síð­ustu árum hefur fjöldi rann­sókna verið birtar sem sýna fram á ein af þeim aðgerðum sem talið er að gætu haft úrslita­á­hrif í bar­átt­unni gegn hlýnun jarðar eru breyttar neyslu­venjur fólks. 

Í byrjun októ­ber 2018 kom út ný skýrsla loft­lags­­sér­­fræð­inga á vegum Sam­ein­uðu þjóð­anna þar sem skýrt var frá­ ó­hugn­an­­legri ­stöðu er varðar hlýnun jarð­­ar. Nið­­ur­­stöður skýrsl­unnar sýna að hita­­stig á jörð­unni mun hækka um 1,5 gráðu fyrir 2030 ef ekki er brugð­ist hratt við. Í skýrsl­unni segir að nauð­syn­legt sé að breyt­a því hvernig lönd eru nýtt, hvernig fólk borð­­ar, hvernig menn ferð­­ast og svo fram­­veg­­is.

Önnur yfir­grip­mis­mikil rann­sókn á áhrifum mat­væla­fram­leiðslu var birt í vís­inda­rit­inu Nat­ure í fyrra. Nið­ur­staða ­rann­­sókn­­ar­inn­ar ­sýndi að gíf­­ur­­legur sam­­dráttur í kjöt­­­neyslu gæti haft úrslita­á­hrif í að halda hætt­u­­legum veð­­ur­far­s­breyt­ingum í skefj­um. Sam­kvæmt rann­­sókn­inni þarf neysla á Vest­­ur­löndum á nauta­kjöti að drag­­ast saman um 90 pró­­sent og auka þarf neyslu á baunum og belg­­jurtum fimm­falt. Í rann­­sóknin er sýnt fram á land­­bún­­aður og fram­­leiðsla dýra­af­­urða veldur ekki aðeins  losun gróð­­ur­húsa­­loft­teg­unda frá búpen­ingi, heldur einnig eyð­ing skóga, gríð­­ar­­mik­illi vatns­­­notkun og súrnun sjá­v­­­ar.

Þessar rann­­sóknir sýna að hinn almenni borg­­ari geti með breyt­ingum á mat­­ar­venjum sínum haft áhrif á kolefn­islos­un.  Fjöldi rann­­sókna hafa aftur á móti sýnt að erfitt getur verið að fá fólk til að breyta mat­­­ar­venj­ur eða ferða­mátum með það að mark­miði að hafa áhrif á umhverf­is­­mál. Því hefur verið bent á ábyrgð stjórn­­­valda í þessum mál­u. Stefna íslenskra stjórn­valda varð­andi kolefn­is­spor mat­væla á Íslandi, allt frá fram­leiðslu til neyslu, er hins vegar óljós.

Stefna íslenskra stjórn­valda varð­andi kolefn­is­spor mat­væla óljós

Umhverf­is- og auð­linda­ráðu­­neytið birti í sept­­em­ber á síð­asta ári aðgerða­á­ætlun í loft­lags­­mál­u­m. ­Sam­­kvæmt heima­­síð­u um­hverf­is­ráðu­­neyt­is­ins á áætl­­unin að vera horn­­steinn og leið­­ar­­ljós um útfærslu á stefnu stjórn­­­valda í mála­­flokkn­­um. Í heild voru settar fram 34 aðgerðir í áætl­un­inni, engin af þeim  aðgerðum snýr að mat­ar­venjum fólks og hvergi í skýrsl­unni er minnst á vit­und­ar­vakn­ingu um kosti þess að minnka neyslu dýr­af­urða.

Mynd: PexelsÁður en aðgerða­á­ætlun stjórn­­­valda var birt í sept­em­ber þá stóðst til boða fyrir fólk að senda inn hug­­myndir um aðgerðir sem stjórn­­völd gæt­u lagst í til að hafa áhrif á kolefn­is­­fót­­spor Íslands. Sex hug­­myndir sneru að ­sam­drætt­i í kjöt­­­neyslu á Íslandi. Meðal þeirra var hug­­mynd um að stjórn­­völd myndu hækka skatta á mjólkur og kjöt­­vör­­ur. Önnur var að styrkja græn­­met­is­bændur í þeirra von að hvetja al­­menn­ing að neyta meira græn­­metis og minnka inn­­­flutn­ing græn­­metis frá­ út­lönd­­um. Ein hug­­myndin benti á ábyrgð stjórn­­­valda við að fræða fólk um hvað felst í að breyta mat­­ar­venjum sínum og hver afleið­ingar þess yrðu á umhverf­ið. Engin af þessum hug­myndum röt­uðu þó í aðgerða­á­ætl­un­ina.

Fyrsti skipti sem umhverf­is- og auð­linda­ráðu­­neytið veitir Sam­tökum Græn­kera styrk

Mynd: FlickrUmhverf­is- og auð­linda­ráðu­neytið hefur um ára­bil veitt ýmsum félaga­sam­tök­um, sem starfa á verk­efna­sviði þess rekstr­ar­styrki en úthlutað er árlega úr sér­stökum rekstr­ar­styrkja­potti. Í heild veitti ráðu­neytið styrki upp á rúmar 34 millj­ónir til ýmissa sam­taka og verk­efna árið 2018. Meðal þeirra fengu Sam­tök Græn­kera styrk upp á 400 þús­und   vegna verk­efn­is­ins „Vegan­úar – vit­und­ar­vakn­ing um græn­met­is­fæði í jan­ú­ar“. Þetta er í fyrsta skipti sem ráðu­neytið veitir Sam­tökum græn­kera eða sam­tölum græn­metisæta styrk.

Ofan­greind aðgerða­á­ætlun í loft­lags­málum verður upp­færð í ljósi umsagna sem bár­ust eftir að fyrsta útgáfa áætl­un­ar­innar var birt og mun önnur útgáfa koma út á þessu ári.  For­vitn­i­­legt verður að sjá hvort að neysla dýra­af­urða verði á dag­­skrá í nýrri útgáfu aðgerða­á­ætl­­un­­ar­inn­ar. Grein­­ar­­gerð Loft­lags­ráðs um mark­mið stjórn­valda um kolefn­is­hlut­leysið 2040 mun síðan vera birt í mars á þessu ári. Hall­­­dór Þor­­­geir­s­­­son for­­­maður lofts­lags­ráðs og fyrr­ver­andi for­­­stöð­u­­­mað­­­ur­ ­lofts­lagsamn­ing ­Sam­ein­uðu þjóð­anna sagði í skrif­­legu svari við fyr­ir­­spurn Kjarn­ans í októ­ber á síð­asta ári, að allar líkur sé á því að neysla dýra­af­­­urða verði tekin fyrir í grein­­­ar­­­gerð Loft­lags­ráð.

Þing­maður Vinstri grænna segir kjöt­skatt mögu­legt næsta skref 

Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Vinstri Grænna.Andrés Ingi Jóns­son, þing­maður Vinstri grænna, birti í gær stöðu­upp­færslu um kosti þess að nota kjöt­skatt sem lið í aðgerðum gegn loft­lags­breyt­ing­um. Hann deildi frétt frá The Guar­dian sem greinir frá því að þing­maður breskra Græn­ingja vilji að breski þingið leggi skatt á kjöt­vör­ur, með það fyrir augum að minnka losun gróð­ur­húsa­lof­t­eg­unda.

„Áhuga­verð hug­mynd frá þing­manni breskra Græn­ingja. Hér á landi er tóbak skatt­lagt sér­stak­lega, m.a. vegna þess sam­fé­lags­kostn­aðar sem reyk­ingar valda, og kolefn­is­gjald á jarða­efna­elds­neyti er ein af þeim leiðum sem eru not­aðar til að draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda,“ segir Andrés í færsl­unni.

Í færsl­unni segir Andrés að kannski sé kjöt­skattur rök­rétt næsta skref, bæði til að bregð­ast við áhrif á kjöt­neyslu á heilsu­far en ekki síður sem liður í aðgerðum gegn loft­lags­breyt­ingum af manna­völd­um. 

Hann segir að þetta sé eitt­hvað til að melta í Vegan­úar og bendir á að hægt væri til dæmis að nota skatt­tekj­urnar til að hjálpa bændum að verða kolefn­is­hlut­hlaus­ir, ásamt því væri hægt að styðja bæandur í að taka upp fram­leiðslu á græn­meti og fræða almenn­ing um breytta neyslu­hætti.

Áhuga­verð hug­mynd frá þing­manni breskra Græn­ingja. Hér á landi er tóbak skatt­lagt sér­stak­lega, m.a. vegna þess...

Posted by Andrés Ingi á þingi on Fri­day, Janu­ary 4, 2019


Vill ekki að það verði spekileki frá landinu
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, vill fá upplýsingar um hver menntun þeirra Íslendinga sem flytja frá landinu sé til að meta það hvort að þar sé um að ræða fólk sem samfélagið hefur fjárfest í menntun hjá.
Kjarninn 24. mars 2019
WOW vill selja lánadrottnum hluti í félaginu
WOW air hefur hafið samningaviðræður við skuldabréfaeigendur sína um að breyta skuldum í hlutafé.
Kjarninn 24. mars 2019
Icelandair slítur viðræðum við WOW air
Samningaviðræðum milli flugfélaganna er formlega slitið.
Kjarninn 24. mars 2019
Viðræðum lokið hjá WOW air og Icelandair - Fundað með stjórnvöldum
Tilkynningar er að vænta um niðurstöðu í viðræðum milli WOW air og Icelandair um mögulega sameiningu félaganna.
Kjarninn 24. mars 2019
Karolina Fund: Hlynur Ben gefur út II Úlfar
Tónlistarmaðurinn Hlynur Ben er nú í óða önn að klára sína þriðju breiðskífu og vonast hann til að geta gefið hana út á afmælisdaginn sinn, þann 30. ágúst næstkomandi.
Kjarninn 24. mars 2019
Fimm vopn sem fyrst litu dagsins ljós í fyrri heimsstyrjöld
Fyrri heimstyrjöldin færði okkur miklar hörmungar. Ný vopn litu dagsins ljós, sem höfðu mikil áhrif á stríðið.
Kjarninn 24. mars 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra
Telur mikla sátt ríkja innan Sjálfstæðisflokksins um Þriðja orkupakkann
Utanríkisráðherra kallar rannsóknarvinnu síðustu mánaða um hugsanlegar hættur orkupakkans sigur fyrir efasemdarmenn innan Sjálfstæðisflokksins, en telur nú góða sátt ríkja um innleiðingu hans.
Kjarninn 24. mars 2019
Silvio Berlusconi, fyrrum forsætisráðherra Ítalíu.
Farsinn sem breyttist í harmleik
Skrautlegar sögur af „bunga bunga“ kynlífsveislum Silvio Berlusconi fyrrum forsætisráðherra Ítalíu falla í skuggann af ásökunum um vændi við ólögráða stúlku og dómsmáli þar sem eitt lykilvitnið lést á grunsamlegan hátt.
Kjarninn 24. mars 2019
Meira úr sama flokkiInnlent